10 sự kiện công nghệ thông tin năm 2002
Bộ Bưu chính Viễn thông ra đời, Nhà nước và doanh nghiệp chú trọng vào lĩnh vực tin học hoá quản lý hành chính, công nghiệp phần mềm, diện mạo mới của máy tính VN... Thế giới vẫn chưa hồi phục sau sự sụp đổ hàng loạt công ty dot-com... - Đó là những sự kiện CNTT nổi bật theo đánh giá của VnExpress.
1. Thành lập Bộ Bưu chính Viễn thông (BCVT)
Ngày 28/11, Bộ BCVT chính thức ra mắt trên cơ sở Tổng cục Bưu điện, thực hiện quản lý nhà nước về bưu chính, viễn thông, CNTT, điện tử, Internet, truyền dẫn phát sóng, tần số vô tuyến điện và cơ sở hạ tầng thông tin quốc gia trong phạm vi cả nước. Sự ra đời này đặt dấu chấm hết cho tình trạng quản lý chồng chéo trong lĩnh vực CNTT, tiếp sức cho các doanh nghiệp trong quá trình hợp tác, cạnh tranh và hội nhập kinh tế quốc tế.
![]() |
|
Bộ trưởng BCVT Đỗ Trung Tá. |
Trước mắt, Bộ BCVT tập trung thực hiện 4 nhiệm vụ lớn: Đầu tư, phát triển sao cho việc ứng dụng CNTT trên mọi lĩnh vực kinh tế xã hội đạt hiệu quả; Tích cực triển khai và tạo đột phá về Internet; Xây dựng các nghị định hướng dẫn thực hiện Pháp lệnh BCVT, tổ chức thực hiện tốt chiến lược phát triển đến năm 2010 và định hướng phát triển tới năm 2020; Tiếp tục giảm giá cước các dịch vụ BCVT cho bằng hoặc thấp hơn giá của các quốc gia trong khu vực vào quý I/2003.
2. Hiệp hội phần mềm Việt Nam - cầu nối giữa doanh nghiệp trong và ngoài nước
![]() |
|
Giao diện trang web www.vinasa.org |
Ngày 27/4, Hiệp hội phần mềm Việt Nam (VINASA) ra đời với 65 thành viên (chiếm khoảng 60% năng lực sản xuất phần mềm và 50% tổng số lập trình viên của Việt Nam), giúp doanh nghiệp trong nước trao đổi thông tin, kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ, phối hợp đào tạo, liên kết trong sản xuất, ứng dụng và xuất khẩu phần mềm. VINASA còn có nhiệm vụ thiết lập đầu mối quan hệ với Chính phủ, ngành, địa phương và các hiệp hội phần mềm ở nước ngoài...
VINASA được công nhận là thành viên của Tổ chức CNTT thế giới (WITSA) vào tháng 10. Cuối năm 2003, Hiệp hội sẽ đăng cai tổ chức Đại hội toàn thể ASOCIO (Tổ chức công nghiệp điện toán châu Á - Thái Bình Dương) - sự kiện lớn nhất khu vực về công nghiệp phần mềm và CNTT.
Từ nay đến 2005, VINASA sẽ triển khai 5 mục tiêu: Xây dựng tổ chức, phát triển hội viên; Xúc tiến xuất khẩu và thương mại phần mềm; Thông tin, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; Cầu nối doanh nghiệp phần mềm và Nhà nước; Hội nhập và hợp tác quốc tế.
3. Tin học hoá quản lý hành chính Nhà nước - con đường tới Chính phủ điện tử
Theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, đề án "Tin học hoá quản lý hành chính Nhà nước giai đoạn 2001-2005" (Đề án 112) có nhiệm vụ xây dựng hệ thống thông tin điện tử nhằm nâng cao hiệu quả điều hành của Chính phủ, các bộ, cơ quan thuộc chính quyền địa phương các cấp. Kinh phí thực hiện đề án là 1.000 tỷ đồng.
Tính đến đầu tháng 11, các tổ thẩm định của Ban điều hành Đề án 112 đã tiếp nhận 113 đề án của các bộ, cơ quan ngang bộ và Hội đồng nhân dân của 61 tỉnh, thành. Ban điều hành công bố nhiều tài liệu hướng dẫn liên quan đến xây dựng phần mềm dùng chung, lựa chọn công nghệ, đào tạo sử dụng mạng...
Tuy nhiên, tiến độ thực hiện đề án còn quá chậm so với 5 mục tiêu cụ thể đã đề ra (Xây dựng các hệ thống tin học hoá quản lý hành chính nhà nước; Tích hợp cơ sở dữ liệu quốc gia ở những bộ, ngành trọng điểm; Tin học hoá các dịch vụ công; Phổ cập CNTT cho cán bộ lãnh đạo, chuyên viên và cán bộ nghiệp vụ của các cơ quan hành chính cấp huyện trở lên; Thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước). Nguyên nhân lớn nhất là chính sách chưa khai thông. Các văn bản pháp luật hiện hành không quy định cụ thể về hạ tầng và nhân lực CNTT.
4. Unicode: Thống nhất về xử lý chữ Việt trên máy tính
Tháng 6/2002, Phó thủ tướng Phạm Gia Khiêm ký quyết định về việc thống nhất dùng bộ ký tự quốc ngữ mã hoá dựa trên Unicode (gọi là TCVN 6909:2001) trong trao đổi thông tin điện tử giữa các tổ chức Nhà nước từ ngày 1/1/2003.
Quyết định này thúc đẩy sự thống nhất về xử lý chữ Việt trên máy tính và đưa chữ viết dân tộc vào chuẩn quốc tế Unicode. Trước năm 2001, Việt Nam sử dụng hơn 40 bảng mã chữ Việt 8-bit (ABC, VNI, TCVN 5712...), gây nhiều khó khăn cho việc lưu trữ, hiển thị chữ cũng như trao đổi và tìm kiếm thông tin có chứa chữ Việt.
Trong năm nay, các hội thảo và diễn đàn về Unicode liên tục được tổ chức, xoay quanh chủ đề chọn kiểu mã hoá nào: dựng sẵn hay tổ hợp? Tuy nhiên, các chuyên gia về Unicode vẫn chưa tìm được tiếng nói chung trong việc giải quyết 3 vấn đề có tính cơ sở là: mã hóa chữ Việt dưới dạng số, thứ tự chữ cái và dấu thanh trong chữ Việt và bỏ dấu trên một tổ hợp nguyên âm.
Vì thế, hiện nay những người quan tâm đến TCVN 6909:2001 chia làm 3 nhóm: ủng hộ loại mã dựng sẵn (đại diện tiêu biểu là Vietkey và nhiều chuyên gia về xử lý tiếng Việt trong nước); ủng hộ loại mã tổ hợp (Microsoft và một số công ty trong nước như Lạc Việt, VASC); và ủng hộ cả 2 (một số chuyên gia của Viện Công nghệ thông tin).
5. Phần mềm nguồn mở - cơ hội giảm sức ép bản quyền
Nếu như trước đây, Việt Nam chủ yếu sử dụng sản phẩm độc quyền của một số hãng phần mềm lớn với một tiếng xấu là nước có tỷ lệ vi phạm bản quyền cao nhất thế giới (94% trong năm 2001) thì nay đã xây dựng được kế hoạch khung về ứng dụng và phát triển phần mềm nguồn mở đến 2005.
Nhiều cơ quan, doanh nghiệp đang tích cực tham gia phát triển phần mềm nguồn mở nói chung và Linux nói riêng, ứng dụng ở nhiều lĩnh vực như: giáo dục, thương mại, y tế, máy chủ cho nhà cung cấp dịch vụ Internet. Chẳng hạn, trường Đại học KHTN TP HCM phát triển một số ứng dụng trên Linux để quản lý sinh viên; dự án hệ thống thu thập số liệu dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi trên phạm vi toàn quốc sử dụng công nghệ Apache, PHP, InterBase; mạng Phương Nam dùng Red Hat Linux 5.2 và phần mềm server trong môi trường Linux
6. Máy tính thương hiệu Việt Nam
![]() |
|
Triển lãm CNTT 2002 tôn vinh máy tính thương hiệu Việt Nam. |
Tháng 10, lần đầu tiên phiên bản Red Hat 7.1 Việt hoá được cài trong máy tính thương hiệu Việt Nam, đem đến cho dòng sản phẩm này một diện mạo mới. Tuy nhiên, để nó thực sự có chỗ đứng trên thị trường trong nước, Chính phủ cùng doanh nghiệp phải nỗ lực rất nhiều. Bộ Công nghiệp đang xem xét việc ban hành bộ tiêu chuẩn ngành về máy tính, gồm 3 nội dung: tiêu chuẩn nhà nước, tiêu chuẩn doanh nghiệp và tiêu chuẩn liên minh hiệp hội.
Nhiều doanh nghiệp đã kiến nghị Nhà nước ban hành chính sách ưu đãi trong sản xuất và lắp ráp máy tính. Việc các nước phát triển chuyển cơ sở sản xuất thiết bị gốc sang những quốc gia chậm phát triển hơn để giảm giá thành là một xu hướng mới rất có lợi cho Việt Nam. Trong 5 năm tới, hàng thương hiệu Việt Nam có thể đáp ứng 50-60% nhu cầu máy tính trong nước nếu Việt Nam làm được như Đài Loan, Malaysia và Singapore.
7. Hàng loạt công ty CNTT lớn trên toàn cầu công bố thua lỗ và sa thải nhân viên
Công ty dữ liệu quốc tế (IDC) ước tính thị trường CNTT toàn cầu năm nay chỉ đạt 875 tỷ USD, giảm 2,3% so với năm 2001- mức giảm cao nhất từ trước tới nay. Sự tụt dốc này thực sự thê thảm nếu đem so với mức tăng trưởng bình quân hằng năm 12% của ngành CNTT trong suốt 20 năm qua.
Bản Dự báo chi tiêu CNTT và truyền thông của IDC thống kê, thị trường thiết bị lưu trữ thế giới phải đối mặt với mức sa sút kỷ lục - 10,6%. Trong khi đó, thị trường máy tính cá nhân, máy chủ và máy trạm giảm khoảng 9,3%.
Theo các nhà phân tích, xu hướng giảm chi tiêu cho ngành CNTT khiến nhiều hãng công nghệ cao như: Sun Microsystems, AMD, Gateway, IBM, HP, Ericsson, Lucent, Apple, Xerox, Oracle, Hitachi, Motorola làm ăn thua lỗ và phải cắt giảm việc làm.
8. Vụ kiện Microsoft độc quyền được thông qua
Ngày 1/11, Bill Gates hài lòng bước ra khỏi toà án vì thẩm phán liên
bang đã thông qua kế hoạch dàn xếp vụ kiện chống độc quyền kéo dài 4 năm rưỡi giữa Microsoft, chính phủ Mỹ và 9 bang. Theo phán quyết của toà, Microsoft phải áp dụng điều khoản hợp đồng thống nhất cho các nhà sản xuất máy tính; để nhà sản xuất và khách hàng loại bỏ biểu tượng một số chương trình của hãng khỏi màn hình; tiết lộ một số thông tin kỹ thuật cho các nhà phát triển phần mềm cạnh tranh; và có thể không tham gia những vụ giao dịch độc quyền ảnh hưởng tới quyền lợi của đối thủ.
Tuy nhiên, nhiều bang và đối thủ của Microsoft cho rằng, những biện pháp trên không đủ mạnh để lập lại trật tự cạnh tranh trong ngành công nghiệp máy tính. Hai bang Massachusetts và West Virginia đã tuyên bố kháng án.
9. Hoàn tất vụ hợp nhất thế kỷ HP-Compaq
Ngày 3/5, vụ sáp nhập trị giá 19 tỷ USD giữa 2 nhà sản xuất máy tính hàng đầu thế giới đã khép lại. Một "tay chơi" biến mất khỏi thị trường máy tính để bàn nhường chỗ cho một "tay chơi" khác mạnh hơn, sẵn sàng đương đầu với các đối thủ sừng sỏ như IBM, Dell, Sun MicroSystems
Sau khi hợp nhất, HP nhanh chóng xây dựng kế hoạch sản phẩm cho công ty mới. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích cho rằng việc mua lại Compaq không giúp HP xử lý những vấn đề liên quan đến thị phần khá lớn của IBM cũng như mô hình bán hàng trực tiếp rất hiệu quả của Dell. Kể từ khi vụ giao dịch hoàn tất, doanh thu của HP giảm nhiều hơn so với dự tính. Ngoài ra, việc Michael D. Capellas - chủ tịch kiêm thành viên ban quản trị của HP - ra đi sau một thời gian dài nỗ lực thực hiện sáp nhập có ý nghĩa sâu xa hơn nhiều so với tuyên bố của ông - Để tìm kiếm những cơ hội phát triển khác thách thức hơn tại WorldCom.
10. Klez - sâu máy tính nguy hiểm nhất năm 2002
Nhiều doanh nghiệp liên tục phải hứng chịu những cuộc tấn công của hàng loạt virus máy tính như Klez, BugBear, Opaserv, Badtrans, Yaha, Magistr, Flcss, Spaces, Elkern... Trong đó, Klez được các công ty bảo mật máy tính xếp hạng là nguy hiểm nhất năm nay vì nó xuất hiện thường xuyên nhất, lây lan nhanh nhất và thuộc loại sống dai nhất.
Klez xuất hiện từ tháng 12/2001 và chiếm 24% các vụ lây nhiễm được báo cáo tới công ty diệt virus Sophos (Anh) trong năm 2002. Nó có hàng chục biến thể và phát tán qua đường e-mail. Hồi giữa năm, cứ 300 thư điện tử gửi đi trên thế giới thì có 1 chứa Klez.H - phiên bản thứ 8 của Klez. Con bọ này lây lan qua Outlook Express, tấn công nhiều chương trình chạy trên Windows, xoá nhiều loại định dạng file và vô hiệu hoá một số phần mềm chống virus.
Đầu tháng 5, họ hàng nhà Klez có mặt tại Việt Nam. Ngoài việc làm cho máy tính chạy chậm, bị treo, KlezE còn chép đè dữ liệu rác lên một số file, không cho nạn nhân khôi phục thông tin bị mất.
VnExpress


