Vị thế máy tính thương hiệu VN còn mờ nhạt

Theo số liệu thống kê của Công ty nghiên cứu thị trường IDG, năm 2002, có tới 900 công ty, cửa hàng tham gia vào thị trường máy tính lắp ráp. Trong đó, chỉ có hơn 10 đơn vị xây dựng thương hiệu máy tính Việt Nam như: CMS, Mekong Xanh, T&H, Robo, SingPC, Vinacom, VTB, Milcom, Wiscom, GVC, FPT. Tuy nhiên, sản phẩm bán ra của các công ty này chỉ chiếm khoảng 10% thị phần. 20% thuộc về hàng ngoại nhập, và 70% còn lại là sản phẩm máy tính không tên.

Ông Hoàng Minh Châu, Phó tổng giám đốc FPT, cho biết, sở dĩ máy tính không tên áp đảo thị trường là do hiện nay đa số các công ty chỉ đặt ra lợi ích trước mắt và mục tiêu ngắn hạn. Họ lắp ráp trên nguồn linh kiện trôi nổi, không ổn định, giá rẻ nhưng chất lượng không đảm bảo. Hầu hết đều trốn thuế, lách luật bằng cách hạ thấp giá nhập, bán không có hóa đơn GTGT. Điều này đã khiến cho thị trường máy tính phát triển không lành mạnh và làm cho những công ty mong muốn cung cấp cho khách hàng dịch vụ tốt gặp nhiều khó khăn.

Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải Quan, từ đầu năm đến nay, có tới 70 container máy tính second hand nhập về VN. Mỗi tháng ước tính thị trường có thêm 4.000-5.000 máy tính như vậy và bán giá rất rẻ.

Ông Ngô Đức Sinh, Giám đốc công ty máy tính Sinh Liên (SingPC), cho rằng hiện nay rất nhiều khách hàng không có thông tin đầy đủ để so sánh giữa máy nhập ngoại, máy thương hiệu VN và máy lắp ráp không tên. Máy tính thương hiệu VN chưa tạo ra được sự khác biệt so với máy "không tên". Tâm lý tôn sùng hàng ngoại của người tiêu dùng cũng là một bất lợi. Hơn nữa, khả năng kiểm soát thuế chưa tốt, khiến cho các công ty làm ăn chân chính chịu nhiều thiệt thòi so với công ty buôn lậu, nhập hàng tồn kho và hàng cũ.

Theo các chuyên gia, mặc dù máy tính lắp ráp tại VN hiện nay giá thành rẻ, song hiệu quả sử dụng lại rất thấp, bởi chất lượng chưa cao, bảo hành chưa đúng với cam kết. Điều này gây thiệt hại lớn đến người tiêu dùng. Trong khi đó, mặc dù máy tính nhập ngoại đắt, nhưng mang lại cho người sử dụng hiệu quả đầu tư tốt hơn là các thiết bị rẻ tiền. Máy tính ngày càng khẳng định tầm quan trọng trong rất nhiều ngành kinh tế, như tài chính, kho bạc, thuế, ngân hàng, hàng không, dầu khí, điện lực Nhưng hầu hết máy tính lắp ráp VN hiện không đủ tin cậy để chạy trong những hệ thống này, bởi chất lượng kém. Khi máy hỏng, rất nhiều công việc bị ngưng trệ, gây nên những thiệt hại lớn, đôi lúc lớn hơn trị giá của toàn bộ hệ thống máy tính.

Từ thực tế trên, theo ông Châu, nếu chúng ta không có sự phối hợp chung hướng đến cam kết lâu dài về chất lượng thì máy tính lắp ráp tại VN sẽ khó tìm được chỗ đứng bền vững trên thị trường, nhất là khi VN tham gia AFTA, thị trường VN không còn là của riêng người VN nữa.

Tại hội thảo, nhiều đại biểu cho rằng ngành CNTT thế giới đang bước vào giai đoạn chín muồi. Một trong những xu hướng của giai đoạn này là sự chuyển dịch của các cơ sở sản xuất OEM (Original Equipment Manufacturer) máy tính sang các nước chậm phát triển hơn, nhằm tận dụng ưu thế giá thành sản xuất thấp. Đây là thời điểm tốt cho những nước như Việt Nam "thừa kế" vai trò của Đài Loan, Malaysia, Singapore trong thập niên trước đây. Theo các chuyên gia, nếu chú trọng đầu tư phát triển, trong vòng 5 năm tới, hàng thương hiệu VN có thể phục vụ cho 50-60% nhu cầu về máy tính trong nước.

Để làm được điều này, vai trò của Nhà nước rất quan trọng. Các đại biểu đề nghị Nhà nước có chính sách bình đẳng cho các thành phần kinh tế. Chẳng hạn như Thông tư 4/2001/TT-BCN của Bộ Công nghiệp chỉ dành ưu đãi cho Tổng công ty điện tử và tin học VN (VEIC), khi quy định các doanh nghiệp để được hưởng ưu đãi đối với máy tính sản xuất và lắp ráp trong nước, cần phải đặt tên máy tính có chữ VEIC đứng đầu và phải có chất lượng, giá cả được VEIC chấp nhận. Ngoài ra, Nhà nước cũng cần xem xét lại chính sách thuế phù hợp

Tuy nhiên, bên cạnh sự quan tâm của Nhà nước, theo ông Sinh, doanh nghiệp cũng cần phải chú trọng xây dựng các chiến lược kinh doanh bài bản như bảo trì, tạo dựng thương hiệu thông qua mạng lưới phân phối, bảo hành; đồng thời học tập kinh nghiệm của đối tác nước ngoài, như Legend, Dell, HP, Compaq...

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Việt Hùng, Ủy viên Hội đồng quản trị VEIC, cho biết, Bộ Công nghiệp vừa ký Quyết định ban hành Bộ tiêu chuẩn ngành về máy tính. Đồng thời, Hiệp hội các doanh nghiệp máy tính thương hiệu VN cũng vừa được thành lập nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời cung cấp những sản phẩm chất lượng, giá rẻ và dịch vụ hậu mãi không thua kém máy tính nhập ngoại. Nhiệm vụ của Hiệp hội là xây dựng các tiêu chuẩn chất lượng cơ bản cho máy tính thương hiệu VN, hỗ trợ các thành viên nâng cao chất lượng sản phẩm qua các chương trình đào tạo, tư vấn, trao đổi kinh nghiệm, kiến nghị với Nhà nước các chính sách phù hợp để tạo một sân chơi bình đẳng cho mọi doanh nghiệp Nhà nước cũng như tư nhân. Có như vậy, lắp ráp máy tính mới hy vọng trở thành một ngành công nghiệp trọng điểm của nền kinh tế quốc dân.

Minh Nghĩa - Thanh Tú

• Ngăn chặn "rác thải" máy tính

×