TP HCM phát hành trái phiếu để huy động vốn cho các dự án trọng điểm

TP HCM sẽ phát hành trái phiếu đô thị, công trình tại Trung tâm tài chính quốc tế, đồng thời huy động vốn trong nước qua nhiều loại trái phiếu, khoản vay phục vụ các dự án trọng điểm.

Các cơ chế trên được HĐND TP HCM thông qua tại kỳ họp chuyên đề ngày 30/10, nhằm đa dạng hóa nguồn lực tài chính, tạo thêm vốn trung và dài hạn cho các dự án hạ tầng, giao thông và phát triển đô thị.

Theo tờ trình của UBND TP HCM được HĐND thành phố thông qua, địa phương sẽ phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam. Trái phiếu có thể được phát hành và thanh toán bằng đồng Việt Nam hoặc ngoại tệ tự do chuyển đổi.

Khi phát hành bằng ngoại tệ, UBND thành phố phải lấy ý kiến Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan về quản lý dòng tiền, tài khoản, đồng tiền thanh toán, nghĩa vụ đăng ký, báo cáo và quản trị rủi ro.

Nhà đầu tư nước ngoài có thể tham gia mua trái phiếu; các tổ chức có yếu tố nước ngoài cũng có thể cung cấp dịch vụ thu xếp, tư vấn và dịch vụ tài chính liên quan.

Trái phiếu có thể được chào bán công khai hoặc riêng lẻ, thông qua bảo lãnh phát hành, đấu thầu, đại lý hoặc bán trực tiếp. Hoạt động đăng ký, lưu ký, thanh toán, chuyển nhượng, niêm yết và giao dịch được thực hiện theo hạ tầng của Trung tâm tài chính quốc tế.

Nguồn tiền thu được phải tập trung, quản lý và sử dụng đúng mục đích, cho các dự án thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn và đã hoàn thành thủ tục đầu tư. Ngân sách thành phố chịu trách nhiệm thanh toán đầy đủ, đúng hạn tiền gốc, lãi và các chi phí hợp pháp liên quan.

Cùng với kênh tại Trung tâm tài chính quốc tế, HĐND TP HCM cũng cho phép chính quyền thành phố huy động vốn trong nước thông qua năm loại trái phiếu gồm: chính quyền địa phương, dự án, công trình, đô thị và trái phiếu xanh. Thành phố cũng được vay từ các tổ chức tài chính trong nước.

Với trái phiếu chính quyền địa phương, thành phố phát hành bằng đồng Việt Nam, có kỳ hạn từ một năm trở lên. Việc phát hành có thể thực hiện thông qua đấu thầu hoặc bảo lãnh; lãi suất căn cứ khung do Bộ Tài chính thông báo và điều kiện thị trường.

Nguồn vốn huy động từ các hình thức này được tập trung vào ngân sách thành phố. UBND TP HCM có trách nhiệm bố trí ngân sách trả nợ, đồng thời báo cáo HĐND thành phố và Bộ Tài chính về tình hình phát hành, sử dụng và thanh toán trái phiếu, vốn vay.

Theo tờ trình của UBND TP HCM, giai đoạn 2026-2030, thành phố dự kiến vay tối đa 49.291 tỷ đồng để bù đắp bội chi ngân sách. Trong đó, 31.732 tỷ đồng dự kiến huy động trong nước, chủ yếu thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương; phần còn lại là nguồn Chính phủ cho vay lại.

Ngoài nhu cầu vốn ngân sách, danh mục dự án trọng điểm kêu gọi đầu tư theo phương thức PPP giai đoạn 2026-2031 gồm 90 dự án, tổng mức đầu tư dự kiến 1,27 triệu tỷ đồng.

Nhu cầu vốn tập trung vào các lĩnh vực giao thông, đường sắt đô thị, chỉnh trang và phát triển đô thị, môi trường, chống ngập, chuyển đổi số, năng lượng, logistics và hạ tầng xã hội.

Việc mở hai kênh huy động vốn giúp thành phố có thêm lựa chọn về công cụ, thị trường và kỳ hạn vốn, thay vì chủ yếu dựa vào ngân sách và tín dụng ngân hàng. Trái phiếu xanh cũng tạo cơ sở huy động nguồn lực cho các dự án thân thiện môi trường, giảm phát thải và thích ứng biến đổi khí hậu.

Nói về Nghị quyết vừa được HĐND TP HCM thông qua, ông Nguyễn Hữu Huân, Phó chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại TP HCM, (Cơ quan điều hành VIFC-HCMC), cho biết huy động vốn quốc tế không chỉ là việc của một cơ quan hay chỉ là một giao dịch. Đó là kết quả của quy hoạch, kỷ luật tài chính, chuẩn bị dự án và khuôn khổ pháp lý cùng được vận hành đồng bộ.

Theo ông Huân, Nghị quyết được ban hành là căn cứ pháp lý để UBND thành phố chuẩn bị cho đợt phát hành đầu tiên. Dự báo có nhiều thách thức, song ông cho rằng "cũng là đợt phát hành có ý nghĩa nhất" bởi sẽ đặt nền tảng cho uy tín của TP HCM trên thị trường vốn quốc tế, mở đường cho các đợt phát hành tiếp theo, đồng thời mở ra cơ hội để các doanh nghiệp tiếp bước phát hành tại VIFC.

Để triển khai Nghị quyết này, TP HCM dự kiến lựa chọn một số dự án tiên phong nhằm phát hành trái phiếu tại VIFC trong giai đoạn đầu. Trung tâm tài chính và các đơn vị của thành phố đang phối hợp xây dựng danh mục các dự án khả thi, phù hợp với nhu cầu huy động vốn thông qua việc phát hành trái phiếu này. Các đợt phát hành trái phiếu tại VIFC hướng tới các nhà đầu tư quốc tế và các thành viên của trung tâm.

Lê Tuyết