Giá vàng thế giới đang giảm rất nhanh
I. Chính sách tài chính tiền tệ thế giới ảnh hưởng trực tiếp đến kinh doanh vàng:
Hội nghị cấp bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng Trung ương nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) gồm: Mỹ, Anh, Canada, Pháp, Đức, Italia và Nhật Bản kết thúc ngày 07/02/2004 tại Boca Raton Florida Mỹ, được giới quan sát đánh giá về thực chất là thất bại vì G7 không đưa ra được một giải pháp nào cụ thể để ngăn cản sự xuống giá 22% của đồng đô la Mỹ so với đồng Euro, 11% so với đồng Yen Nhật Bản trong năm 2003. Tại Hội nghị, Bộ trưởng tài chính Mỹ John Snow đã biện hộ cho chính sách đồng đô la yếu của họ để giành lợi thế cạnh tranh trong xuất khẩu, tăng lợi nhuận của các doanh nghiệp Mỹ, cải thiện tình trạng đầu tư, giải quyết việc làm và củng cố sự tăng trưởng của kinh tế Mỹ, ông John Snow đã tuyên bố:“giá trị tương đối của các đồng tiền quốc gia được ấn định tốt nhất trong các thị trường tiền tệ cạnh tranh mở và không ai có thể từ bỏ cách thức để đạt được sự thịnh vượng của mình”.
Quy luật thị trường thời gian qua chỉ rõ: khi đồng đô la yếu có nghĩa là giá vàng sẽ tăng. Các nhà quan sát thị trường có nhiều kinh nghiệm phố Wall (Mỹ), GFMS (Gold Fields Mineral Services – cơ quan tư vấn nghiên cứu về kim loại quý hàng đầu thế giới) và thời báo Tài chính Anh (Financial Time) dự đoán giá vàng sẽ có thể leo đến mức 450 đến 500 USD/ounce trong năm 2004 vì các nhà đầu tư và đầu cơ đang quan tâm đặc biệt tới vàng vì giá luôn vững lên trong khi đô la Mỹ đang bị mất giá, khó có thể tăng trở lại trong thời gian gần. Giá vàng có thể giảm khi có 1 trong 3 tình huống sau đây xảy ra: Cục dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tăng lãi suất, ngân hàng Trung ương Châu Âu giảm lãi suất, các nhà đầu tư đồng loạt bán vàng ra vào một thời điểm nào đó. Hai điều đầu khó xảy ra trong năm 2004. Riêng điều thứ ba càng không thể vì các nhà đầu tư vàng sẽ không cho phép điều đó xảy ra: họ muốn giữ giá vàng ổn định và tăng ở mức cao để bảo đảm giá trị đầu tư vào vàng và tỉ suất lợi nhuận.
Một chi tiết hết sức đáng chú ý là: cuối tháng 12 năm 2003 Chính phủ Nhật đã trình cho Quốc hội Nhật xin bổ sung ngân sách năm 2003 sẽ kết thúc vào ngày 31/3/2004 một khoản 40.000 tỉ Yên tương đương 380 tỉ USD dành cho khoản chống tăng giá đồng Yên. Trong phần xin bổ sung này, Chính phủ Nhật đã chi trước 18.700 tỉ Yên. Hiện tượng này cho thấy đồng USD sẽ còn tiếp tục giảm giá trong năm 2004.
Trong khi nhu cầu về vàng đang tăng lên thì nguồn cung lại giảm. Ngân hàng Trung ương 15 nước ký hiệp định Washington thỏa thuận số lượng vàng được phép bán ra hàng năm trên thị trường là 400 tấn/năm thì năm 2003 họ lại hạn chế bán vàng ra, bình thường, nguồn này cung ứng đến 556 tấn/năm cho thị trường vàng. Thỏa ước Washington sẽ hết hạn vào tháng 9/2004, các nước ký kết đang khởi động lại vòng đàm phán mới nhưng điều chắc chắn là thỏa ước mới sẽ khống chế lượng vàng bán ra sau năm 2004 sẽ còn thấp hơn mức cũ.
Cuối cùng, các nước sản xuất nhiều vàng nhất thế giới gồm: Nam Phi 395 tấn, Mỹ 300 tấn, Australia 280 tấn, Trung Quốc 175 tấn, Indonesia 170 tấn, Canada 160 tấn, Peru 140 tấn . . . cung ứng cho thị trường vàng thế giới khoảng 3.000 tấn/năm do trong một thời gian dài giá vàng giảm làm cho việc khai thác sản xuất vàng bị thua lỗ nên đã hạn chế đầu tư khai thác từ vài năm gần đây, nay muốn phục hồi và nâng cao sản lượng cũng phải mất nhiều thời gian khởi động lại, trong khi đó các tập đoàn công ty khai thác vàng tại nhiều quốc gia đang nắm một lượng vàng khá lớn lại chưa vội bán ra, thậm chí từ tháng 9/2001 đến cuối năm 2002 đã có 98 công ty lớn khai thác vàng đã giảm cung ứng tới 446 tấn theo những hợp đồng đã ký kết trước đây. Cuối tháng 11/2003, Công ty vàng Barrick, một trong ba công ty khai thác vàng lớn nhất thế giới, đã tuyên bố sẽ không bán vàng ra trong 10 năm tới. Họ muốn giữ giá vàng ổn định ở mức cao. Một điều cần lưu ý là các nhà quan sát dự báo giá vàng tăng nhưng sẽ không tăng một mạch mà sẽ tăng như hình răng cưa: tăng cao rồi rớt giá chút ít rồi lại tăng cao hơn.
II. Những nhân tố kinh tế trong nước có tác động trực tiếp đến kinh doanh vàng:
Nền kinh tế Việt Nam dự báo sẽ phát triển 7.5% đến trên 8% năm 2004, do vậy nhu cầu giao dịch, thanh toán, cất trữ tiền tệ cũng tăng với tỉ lệ tương ứng. Vì giá vàng có xu hướng tăng cao so với tỉ lệ lạm phát và tăng giá đồng USD trong khi lãi xuất tiền gởi ngân hàng thấp thì người dân sẽ có xu hướng lựa chọn chuyển sang dự trữ bằng vàng thay vì bằng USD. Vì vậy, nhu cầu về vàng có thể sẽ tăng. Ngoài ra, do Việt Nam đang phấn đấu trở thành thành viên của tổ chức thương mại thế giới WTO vào năm 2005, chúng ta sẽ chứng kiến một loạt các cải cách quan trọng về chủ trương chính sách tạo môi trường ngày càng thông thoáng hơn cho việc kinh doanh trong đó có kinh doanh vàng: thuế VAT đối với kinh doanh VBĐQ giảm còn 10% thay vì 20% như trước đây, chủ trương nới lỏng nhập khẩu vàng để bình ổn thị trường của ngân hàng nhà nước . . . sẽ là những nhân tố thuận lợi cho việc kinh doanh vàng.
Bên cạnh các thuận lợi nêu trên, năm 2004, việc kinh doanh vàng của SJC cũng sẽ đối mặt với nhiều thách thức lớn, đó là:
a. Thị trường địa ốc có nhiều khả năng bị đóng băng do thuế đánh vào giao dịch địa ốc tăng mạnh: thuế thu nhập doanh nghiệp về địa ốc tăng 28% so với mức 4% của thuế chuyển quyền sử dụng đất trước đây, thuế VAT kinh doanh bất động sản từ 5% lên 10%, việc giảm các giao dịch địa ốc có thể ảnh hưởng đến kinh doanh vàng miếng SJC.
b. Thuế nhập khẩu nữ trang có xuất xứ từ Asean giảm xuống từ 20% còn 15% làm xuất hiện nhiều nhà kim hoàn nước ngoài bắt đầu thâm nhập vào thị trường Việt Nam, thúc đẩy việc cạnh tranh kinh doanh nữ trang ngày càng gay gắt.
c. Sự tham gia với quy mô ngày càng lớn của các ngân hàng thương mại trong việc kinh doanh vàng sẽ làm cho việc cạnh tranh trong lĩnh vực này ngày càng quyết liệt với những nhân tố bất ổn định, khó tiên liệu.
d. Giá vàng nếu tăng cao có thể sẽ làm giảm lượng giao dịch.
(Trích báo cáo tổng kết 2003 của Công ty Vàng bạc đá quý TP HCM - SJC)