 |
|
Nhà Trắng, đích đến của ông Barack Obama và John McCain. |
Chức danh phó tổng thống Mỹ vốn chỉ mang tính hình thức, nhưng nhiều năm qua vai trò này ngày càng có tầm quan trọng hơn. Năm 1960, Tổng thống John Kennedy đắc cử một phần là nhờ ông đã chọn ứng viên phó là Lyndon Johnson, người giúp ông giành được các lá phiếu bảo thủ và chiến thắng ở bang Texas.
Đương kim phó tổng thống Dick Cheney dưới thời ông George Bush cũng được coi là người có sức ảnh hưởng nhất ở cương vị này trong lịch sử Mỹ.
Bù đắp điểm yếu chính
John McCain từng thừa nhận cách đây vài tháng: “Tôi hiểu kinh tế không rõ bằng các vấn đề quốc tế và quân sự”. Còn ông Barack Obama, mới làm thượng nghị sỹ từ năm 2004, thường bị chê là thiếu kinh nghiệm, nhất là về đối ngoại và vấn đề an ninh. Mỗi người có thể để bù đắp điểm yếu của mình bằng cách chọn một người phó mạnh những năng lực mà họ còn thiếu.
Đối với John McCain, đó có thể là ông Mitt Romney, đối thủ cũ của ông trong cuộc bầu cử sơ bộ và là người đã chứng minh khả năng quản lý, đặc biệt trong Thế vận hội Salt Lake City năm 2002. Đối với Barack Obama, đó có thể là Joe Biden, chủ tịch Ủy ban đối ngoại của Thượng viện, một người rất có tiếng nói trong đời sống chính trị Mỹ.
Chiến thắng ở các bang còn do dự
Một số bang tại Mỹ có truyền thống do dự đến phút chót vẫn chưa chính thức nghiêng về ứng viên thuộc đảng Dân chủ hay Cộng hòa. Do đó, kết quả tại những bang này có tầm quan trọng rất lớn và có thể làm thay đổi kết quả chung cuộc một cách bất ngờ.
Bằng việc chọn ứng viên phó từ đại diện của một trong các bang nói trên, có thể là thống đốc bang, một ứng cử viên tổng thống sẽ có nhiều cơ may giành được toàn bộ số phiếu của bang đó hơn. Năm nay, các bang Ohio, Florida, Virginia, Pennsylvania và Indiana được xếp vào hàng những bang "do dự" kiểu này.
Trong trường hợp trên, thống đốc bang Florida Charlie Crist có thể sẽ giúp ích cho John McCain, còn ông Barack Obama có thể hưởng lợi từ việc chọn Thống đốc bang Virginia Tim Kaine ra liên danh tranh cử.
Yếu tố địa lý và kinh nghiệm hành pháp
Để thu hút tối đa lá phiếu cử tri, tốt nhất là tránh liên danh với những nhân vật xuất thân ở cùng vùng với mình. John McCain đến từ phía tây, ông có thể liên danh với một người ở phía bắc hoặc đông. Hoàn toàn ngược lại với Barack Obama, thượng nghị sĩ bang Illinois thuộc phía bắc nước Mỹ, ông sẽ có nhiều lợi thế bổ sung nếu liên danh với một người đến từ phía nam hoặc đông.
Về lĩnh vực lập pháp, cả ông Barack Obama và John McCain đều là thượng nghị sỹ nên họ hiểu rõ vấn đề này. Tuy nhiên họ lại chưa lãnh đạo một cơ quan hành pháp bao giờ. Vì vậy, cả hai có thể chọn một thống đốc, nếu có thể thì nên là thống đốc của một bang lớn làm ứng viên phó.
Trấn an những người còn hồ nghi
Vì đưa ra nhiều quan điểm gần với phe Dân chủ trong các vấn đề, nhất là nhập cư và tra tấn, nên ông John McCain bị cánh hữu tôn giáo trong đảng Cộng hòa không ưa. Nếu ông chọn một ứng viên phó dung hòa được cách nghĩ của nhóm cử tri tôn giáo này, ông sẽ thuyết phục được họ đến hòm phiếu để bỏ phiếu cho mình vào đầu tháng 11 tới thay vì vắng mặt.
Trong khi đó bên phe Dân chủ, cuộc chiến nội bộ đảng giữa bà Hillary Clinton và ông Barack Obama đã để lại những “tì vết” khó phai. Mục tiêu của vị thượng nghị sĩ da màu giờ đây là phải thống nhất được những người trong đảng và thu được lá phiếu của các cử tri là công nhân, vốn đã đổ xô đi bầu cho đối thủ cũ của ông.
Với những yêu cầu trên, ứng viên phó có thể giúp được John McCain gồm hai người là Thống đốc bang Minnesota Tim Pawlenty và đối thủ cũ trong cuộc chạy đua làm ứng viên đảng Cộng hòa Mike Huckabee. Còn đối với Barack Obama, đó có thể là thượng nghị sĩ bang Indiana Evan Bayh hay Thống đốc bang Pennsylvania Ed Rensell.
Thách thức cởi mở
Một yếu tố quan trọng có thể dẫn đến chiến thắng cho ứng viên là thu hút được các cử tri độc lập và ôn hòa, những người đang nửa muốn bỏ phiếu cho phe Cộng hòa nửa muốn cho Dân chủ. Giải pháp trong trường hợp này là chỉ định một chính trị gia ôn hòa hoặc độc lập, thậm chí có thể thuộc phe đối thủ, làm ứng viên phó tổng thống.
Theo đó ông John McCain có thể chọn Joe Lieberman, người từng liên danh với Al Gore thuộc đảng Dân chủ năm 2000. Còn ông Barack Obama có thể chọn thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa của bang Nebraska Chuck Hagel, vốn là một cựu binh ở Việt Nam như ông McCain.
Vấn đề tuổi tác
Ứng viên John McCain sẽ kỷ niệm sinh nhật lần thứ 72 vào cuối tháng 8 này nên ông đặc biệt quan tâm đến chủ đề tuổi tác. Với một người liên danh trẻ hơn đang ở độ tuổi khoảng 40 đến 50, ông sẽ tránh được một phần chỉ trích của những người cho rằng ông đã quá già để tham gia cuộc chạy đua.
Trong khi đó đối với ông Barack Obama, thượng nghị sĩ 47 tuổi thì mọi chuyện ngược lại. Một người liên danh có độ tuổi lớn hơn ông, có thể là 60, sẽ giúp khỏa lấp sự thiếu kinh nghiệm chính trị mà ông vẫn bị chỉ trích.
Bạch Dương (theo TF1)