Theo giới chuyên môn, Luật Thuế Thu nhập cá nhân đang bộc lộ những bất hợp lý sau gần 3 tháng áp dụng vào thực tế. Trong khi hàng trăm nghìn lao động trong nước có thu nhập trên 5 triệu đồng/tháng đã phải chịu khấu trừ mức thuế thu nhập cá nhân 10% thì các cá nhân làm đại lý bảo hiểm có thu nhập cao, lại chỉ đóng mức thuế 5%/tổng thu nhập hằng tháng theo diện thuế... thu nhập doanh nghiệp.
Ngay từ tháng 5 (khi Pháp lệnh về Thuế Thu nhập đối với người có thu nhập cao đang trong giai đoạn soạn thảo), một số công ty bảo hiểm nhân thọ lớn tại Việt Nam đã có công văn gửi Tổng cục Thuế đề nghị hướng dẫn cách thu thuế đối với những cá nhân làm đại lý bảo hiểm. Trả lời các công ty bảo hiểm nói trên, Công văn 1357 TCT/ĐTNN ngày 10/5 do Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Phạm Văn Huyến ký, nêu rõ: “Các cơ sở kinh doanh, đại lý phải kê khai nộp thuế thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hoa hồng đại lý. Cơ sở kinh doanh là cá nhân làm đại lý, cộng tác viên không thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, chứng từ thì nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo thuế suất 5% tính trên doanh thu hoa hồng”.
Tuy nhiên, mãi đến ngày 1/7, Pháp lệnh về Thuế Thu nhập đối với người có thu nhập cao (sửa đổi, bổ sung) bắt đầu có hiệu lực nhưng các cơ quan chức năng đã “quên” những cá nhân làm đại lý bảo hiểm và quy định về mức thuế đối với những đối tượng này vẫn không được điều chỉnh. Điều này dẫn đến bất hợp lý: Người có thu nhập từ vài chục triệu đến vài trăm triệu đồng/tháng mà chỉ chịu mức thuế 5% theo diện thuế thu nhập.
Số liệu từ các cơ quan thuế quan cho thấy, không ít cá nhân làm đại lý bảo hiểm hiện có mức thu nhập mỗi tháng hàng tỷ đồng. Ngoài ra số người có mức thu nhập trên 200 triệu đồng/tháng cũng có khoảng hơn 1.000 người. Tuy nhiên, những đối tượng này chỉ nộp thuế 5% theo diện thuế thu nhập doanh nghiệp (việc khấu trừ do công ty bảo hiểm tiến hành, sau đó nộp 1 lần cho cơ quan thuế).
Nếu lấy mức thu nhập hằng tháng của một cá nhân làm bảo hiểm là 200 triệu đồng khấu trừ 5% thuế thu nhập doanh nghiệp thì mỗi tháng, họ chỉ đóng 10 triệu đồng. Nhưng nếu áp mức thuế theo sắc thuế thu nhập cá nhân thì số tiền họ phải đóng là 71,5 triệu đồng, tương đương với 858 triệu đồng/năm.
Ông Nguyễn Thái Sơn, Trưởng Phòng Thuế Thu nhập cá nhân Cục Thuế TP HCM, nói: “Mức chênh lệch là rất lớn. Các cơ quan thuế cũng bối rối, không biết thu theo cách nào. Cục Thuế TP HCM đang kiến nghị Tổng cục Thuế nên có văn bản hướng dẫn cụ thể vấn đề này”.
Trong lúc Tổng cục Thuế chưa có động tĩnh gì trong việc điều chỉnh thuế suất đối với những cá nhân làm đại lý bảo hiểm thì các công ty bảo hiểm đã tạo tác động trước.
Ngày 10/9 vừa qua, bên lề một cuộc hội thảo về thuế thu nhập cá nhân tại TP HCM, đại diện một số công ty bảo hiểm cũng đã gặp bà Đỗ Thị Thìn, Trưởng Ban Thuế Thu nhập cá nhân (Tổng cục Thuế) đề nghị bảo lưu cách tính thuế 5% theo diện thuế thu nhập doanh nghiệp. Với lý do các công ty bảo hiểm đưa ra là thu nhập của những cá nhân làm bảo hiểm trồi sụt thất thường và việc khấu trừ 5% thuế thu nhập doanh nghiệp tại công ty giúp họ đỡ vất vả hơn trong việc quyết toán thuế, nếu làm hồ sơ thuế thu nhập cá nhân rất rắc rối. Đại diện Tổng cục Thuế cho biết sẽ xem xét kỹ lưỡng, nhưng quan điểm của ngành thuế là phải điều chỉnh để tạo sự công bằng đối với mọi cá nhân, mọi doanh nghiệp.
Theo các chuyên gia, trong lúc cá nhân có thu nhập từ 500.000 đồng/lần trở lên đã bị thu 10% thì vẫn còn một nhóm đối tượng khá đông nói trên, có thu nhập rất cao lại chịu mức thuế rất thấp, khiến ngân sách Nhà nước bị thất thu một khoản lớn. Điều này thể hiện sự thiếu công bằng của Luật Thuế Thu nhập cá nhân: Thuế thu nhập cao lại đánh vào người có thu nhập thấp.
(Theo Người Lao Động)