Một loạt những vụ tấn công khủng bố trong thời gian ngắn đã làm hư hại hình ảnh về một vị tổng thống mạnh mẽ mà ông Putin xây dựng bấy lâu, khiến Kremlin phải đưa ra tuyên bố "tấn công phủ đầu" các căn cứ khủng bố, giống như phản ứng của Mỹ sau vụ 11/9.
Tuy nhiên, đa số các chính trị gia không thân chính phủ vẫn trông đợi Kremlin duy trì quan điểm không đàm phán với những phần tử ly khai, bởi cho rằng điều đó có thể khiến nước Nga dường như yếu đuối và khiến các phong trào ly khai khác ở Nga mạnh lên.
Putin đã sử dụng 4 năm của nhiệm kỳ đầu để thiết lập một mạng lưới quyền lực vững chắc - kiểm soát các tỉnh trưởng tham vọng, kềm cương những doanh nhân có quá nhiều ảnh hưởng, nắm lấy quốc hội. Ông hạn chế ảnh hưởng của những chính trị gia chủ trương đàm phán với phiến quân Chechnya, đảm bảo đóng chặt những kênh thông tin tiềm tàng giữa Kremlin với phong trào ly khai.
Sau vụ con tin ở Beslan, chính sách của ông Putin đối với khủng bố không thay đổi.
Trong bài phát biểu trực tiếp trên truyền hình, Tổng thống Putin cam kết tăng cường đoàn kết nội bộ nước Nga, cải thiện các biện pháp đối phó với khủng hoảng, thiết lập một hệ thống kiểm soát mới ở khu vực Kavkaz, cải tổ ngành hành pháp vốn yếu kém và tham nhũng.
Với thế giới bên ngoài, bài phát biểu của Putin cho thấy một giọng nhỏ nhẹ nhưng rất đáng quan tâm. Ông chỉ rõ sự không hài lòng của Kremlin đối với "chính sách hai mặt" của phương tây trong vấn đề Chechnya, và khẳng định rằng những cuộc tấn công khủng bố ở Nga được thực hiện với sự khuyến khích của những thế lực đang lo ngại sức mạnh hạt nhân của Nga.
Hầu hết các nhà phân tích đều hiểu rằng tuyên bố này là một đòn kín nhằm vào các nước phương tây, kể cả Mỹ. Nó cảnh báo rằng có thể Nga sẽ không còn là đồng minh của những người bên kia Đại tây dương.
"Bất đồng trong cách đánh giá vụ Beslan có thể dẫn đến sự chia rẽ sâu sắc nhất giữa Nga và phương tây kể từ sau thời đại Xô viết", Fyodor Lukyanov, biên tập viên tạp chí Toàn cầu của Nga, nói.
Vụ Beslan cũng hâm nóng lại sự chú ý vào cách thức giới truyền thông Nga đưa tin các vụ khủng hoảng. Trong khi những lời chỉ trích cách phản ứng của chính quyền Putin với cuộc khủng hoảng được đăng đầy các báo, ông tổng biên tập của nhật báo hàng đầu Izvestia buộc phải từ chức vì cho đăng kín trang nhất những bức ảnh con tin trẻ em chết và bị thương. Mục ý kiến công chúng đưa các quan điểm ủng hộ cách thức giải quyết của Putin trong vụ Beslan, quan điểm này cũng được đưa nhiều trên các kênh truyền hình do nhà nước quản lý. Và điều này có thể bảo vệ tổng thống trước bất kỳ lời chỉ trích nào.
Nhà phân tích chính trị Vyacheslav Nikonov dự đoán rằng tổng thống Nga giờ đây sẽ tăng mạnh việc tập trung hoá quyền lực bằng cách sáp nhập một số trong 89 tỉnh của Nga, cho dù việc này có nguy cơ gây nên xung đột sắc tộc.
Sau vụ Beslan, Putin nói với các quan chức an ninh rằng mỗi hành động của họ phải làm thế nào để hạn chế xung đột sắc tộc ở Nga - nơi có một phần bảy dân số theo đạo Hồi. Tuy nhiên, ông không nói rõ họ phải làm như thế nào.
Những người trung thành với Kremlin nhận định Nga không còn cách nào khác là đầu tư thêm tiền cùng quyền lực cho quân đội và lực lượng hành pháp. Một số người khác thì chủ trương tái lập quyền lực của cơ quan tình báo Nga KGB thời Liên Xô.
Tuy nhiên, những người chỉ trích Putin thì nói rằng dù tổng thống đã làm hết sức để tăng năng lực của các cơ quan kế tục KGB, chúng vẫn bất lực trong cuộc khủng hoảng vừa rồi. Họ cho rằng nỗ lực của Kremlin nhằm gạt ra khỏi đời sống chính trị các đảng đối lập, kiểm soát quốc hội và giới truyền thông đã làm suy yếu nước Nga, bởi nó khiến nạn quan liêu và tham nhũng hoành hành.
Tổng thống Nga, sau khi nhận xét rằng việc mở cuộc điều tra của quốc hội đối với vụ Beslan là một sự "phô diễn chính trị", đã chấp nhận bước đi này. Thế nhưng theo nhận xét của phe đối lập, nhóm sẽ tiến hành cuộc điều tra này lại gồm toàn những nhân vật trung thành với Kremlin.
"Nga đã trở thành mục tiêu của những kẻ khủng bố bởi đất nước này quá dễ bị tấn công", Valery Tishkov, một chuyên gia về Kavkaz của Viện hàn lâm khoa học Nga, nhận xét. "Hãy cứ thử nói chuyện với một thanh tra cảnh sát mà xem, bạn sẽ tìm được khối lỗ hổng".
T. Huyền (theo AP)