Viêm dây thần kinh tiền đình gây chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng đột ngột do dây thần kinh truyền tín hiệu từ tai trong đến não bị viêm.
Định nghĩa
Viêm thần kinh tiền đình (Vestibular neuritis) là tình trạng dây thần kinh tiền đình bị viêm, khiến não tiếp nhận và xử lý sai lệch thông tin về thăng bằng, chuyển động của đầu.
Bệnh thường liên quan đến nhiễm virus và chủ yếu ảnh hưởng một bên tai. Đây là một trong những nguyên nhân gây chóng mặt do rối loạn chức năng tai trong.
Triệu chứng
Các biểu hiện thường xuất hiện đột ngột, có thể ngay khi thức dậy hoặc phát triển trong ngày gồm:
- Chóng mặt dữ dội, có cảm giác mọi vật xung quanh xoay tròn.
- Choáng váng, mất thăng bằng.
- Đi đứng khó khăn, loạng choạng.
- Buồn nôn, nôn.
Khác với viêm mê nhĩ, viêm thần kinh tiền đình thường không gây ù tai hoặc giảm thính lực. Nếu xuất hiện những biểu hiện này, bác sĩ cần xem xét các nguyên nhân khác.
Nguyên nhân
Bệnh được cho là có liên quan đến nhiễm virus, trong đó virus herpes gây mụn rộp, thủy đậu và zona là những tác nhân phổ biến. Một số virus gây sởi, quai bị và viêm gan cũng có thể liên quan.
Các nguyên nhân ít gặp hơn gồm nhiễm vi khuẩn, bệnh tự miễn.
Chẩn đoán
Hiện chưa có xét nghiệm đặc hiệu để xác định viêm thần kinh tiền đình. Bác sĩ thường dựa vào triệu chứng, thăm khám và loại trừ những nguyên nhân khác gây chóng mặt.
Các bệnh cần phân biệt gồm đột quỵ, chấn thương đầu, đau nửa đầu và một số rối loạn thần kinh. Bác sĩ cũng có thể kiểm tra tình trạng rung giật nhãn cầu, tức chuyển động mắt nhanh, không tự chủ. Chóng mặt đột ngột, dữ dội cần được khám sớm để loại trừ những nguyên nhân nguy hiểm, đặc biệt là đột quỵ.
Điều trị
Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu giúp chữa khỏi viêm thần kinh tiền đình. Việc điều trị chủ yếu nhằm giảm triệu chứng và hỗ trợ phục hồi khả năng thăng bằng.
Các phương pháp có thể được bác sĩ cân nhắc:
- Thuốc giảm chóng mặt, buồn nôn: Một số thuốc có thể giúp kiểm soát triệu chứng trong giai đoạn cấp tính.
- Thuốc kháng virus hoặc corticoid: Có thể được cân nhắc trong một số trường hợp tùy nguyên nhân và đánh giá của bác sĩ.
- Bù dịch: Người nôn nhiều, mất nước có thể cần được truyền dịch.
- Phục hồi chức năng tiền đình: Các bài tập giúp não thích nghi với thay đổi tín hiệu thăng bằng, cải thiện khả năng giữ thăng bằng và vận động.
- Bài tập phục hồi có thể gồm chuyển trọng lượng cơ thể từ bên này sang bên kia, nhìn cố định vào một vật trong khi xoay đầu hoặc tập đi kết hợp điều chỉnh hướng nhìn. Người bệnh nên thực hiện theo hướng dẫn của chuyên viên y tế.
Bảo Bảo (Tổng hợp)
Các bài viết của VnExpress có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.