Bệnh mắt do tuyến giáp (TED) là dạng rối loạn của hệ miễn dịch, ảnh hưởng đến cả hình dạng và chức năng của mắt như khô mắt, kích ứng, lồi hoặc ảnh hưởng thị lực.
Nguyên nhân
Hệ miễn dịch bình thường giúp bảo vệ cơ thể khỏi tác nhân gây bệnh. Nhưng ở người mắc TED, cơ thể lại nhầm lẫn mô quanh mắt là vật lạ và tấn công chúng.
Các kháng thể sẽ tấn công vào cơ, mỡ và các mô quanh mắt, gây viêm và sưng. Nguyên nhân chính xác vẫn chưa được xác định rõ, song bệnh thường liên quan đến Graves - một bệnh tự miễn gây rối loạn hormone tuyến giáp.
Triệu chứng
TED ảnh hưởng đến hốc mắt - nơi chứa nhãn cầu. Khi viêm xảy ra, mô tại đây phồng lên, có thể đẩy mắt ra phía trước.
Các triệu chứng gồm:
- Mắt lồi, giống như đang trợn mắt
- Khó nhắm kín mắt
- Đỏ mắt
- Cảm giác cộm như có dị vật
- Bọng mắt, sưng mí
- Mí mắt co rút (lộ nhiều lòng trắng)
- Đau sau mắt hoặc khi đảo mắt
- Khô mắt hoặc chảy nước mắt
- Song thị (nhìn đôi)
- Nhạy cảm với ánh sáng
Triệu chứng thường xảy ra ở cả hai mắt nhưng cũng có thể chỉ một bên.
Giai đoạn bệnh
TED có 2 giai đoạn chính:
Giai đoạn hoạt động (tiến triển):
Các triệu chứng như đau, sưng, đỏ, lồi mắt tăng dần. Giai đoạn này kéo dài từ 6 tháng đến 3 năm, cần điều trị sớm để tránh biến chứng.
Giai đoạn ổn định (mạn tính):
Viêm giảm dần, triệu chứng không nặng thêm nhưng có thể còn tồn tại như lồi mắt hoặc nhìn đôi. Một số trường hợp có thể tái phát.
Nhóm người nguy cơ
Bệnh thường gặp ở người bị cường giáp do Graves. Trong một số trường hợp ít, bệnh cũng có thể xảy ra ở người suy giáp, thậm chí chức năng giáp bình thường.
Người có nguy cơ cao hơn gồm:
- Có người thân mắc bệnh
- Thiếu selenium
- Hút thuốc
- Phụ nữ
Chẩn đoán
Một số xét nghiệm có thể được thực hiện:
- Xét nghiệm máu (hormone tuyến giáp, kháng thể)
- Siêu âm, CT hoặc MRI vùng mắt
Điều trị
Một số trường hợp nhẹ có thể tự cải thiện. Tuy nhiên, phương pháp điều trị có thể bao gồm:
Thuốc:
- Nước mắt nhân tạo
- Thuốc chống viêm (corticosteroid)
- Thuốc đặc hiệu
Thay đổi lối sống:
- Bỏ thuốc lá
- Chườm lạnh
- Kê cao đầu khi ngủ
- Đeo kính râm
Phẫu thuật
- Giải áp hốc mắt
- Phẫu thuật cơ mắt
- Phẫu thuật mí mắt
Biến chứng
Khoảng 3-5% trường hợp có thể gặp biến chứng nghiêm trọng như:
- Tổn thương dây thần kinh thị giác
- Tổn thương giác mạc
- Tăng nhãn áp
- Mất thị lực
Ngoài ra, thay đổi ngoại hình do mắt lồi có thể ảnh hưởng đến tâm lý, gây lo âu hoặc tự ti.
Bảo Bảo (Theo WebMD)
Các bài viết của VnExpress có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.