"Săn" mật ong rừng

Vừa tìm ra tổ ong ruồi trên một nhánh cây tràm bông vàng cao 8 m, anh Nguyễn Tấn Vũ, một thợ săn mật ong rừng chuyên nghiệp, leo lên cây nhanh như sóc và thuần thục dụ đàn ong ra khỏi tổ bằng một nắm đấm xoay tròn nhiều lần trong không khí. Sau đó, anh dùng một cây kìm bấm tách kèo ong ra khỏi nhành cây rồi “hạ cánh” an toàn cùng tổ ong sực nức mùi thơm của mật.

Săn mật khấm khá nhưng vất vả.

Lội bộ đường rừng từ sáng đến 3 giờ chiều, Vũ (quê ở Long An) kiếm được 4 tổ ong với 1,5 lít mật. Anh tâm sự: “Mình làm ăn đàng hoàng bằng cách bán mật ong thật. Nhà cửa, xe cộ tậu được cũng từ mật ong rừng. Bình quân mỗi tháng, tui kiếm được 3 triệu đồng, có khi gấp đôi”.

Trước đây, việc hun khói để lấy mật ong rừng hoặc đốt nương làm rẫy không những gây khó khăn cho công tác bảo vệ rừng, lại làm bầy ong sợ hãi bay đi xa, tạo thế bất lợi cho cánh thợ săn mật. Nay, các tay săn khôn ngoan hơn: dùng tiếng động, ánh sáng... để dụ đàn ong ra khỏi tổ và sau đó ung dung lấy mật. Do lượng mật săn được rất nhiều nên giá bán gốc chỉ khoảng 70.000-80.000 đồng/lít.

Nếu như việc săn mật ong rừng ở Núi Lớn, Núi Nhỏ, Gò Găng, Phước Cơ (thành phố Vũng Tàu) hầu như bị Vũ và đám thợ (gần 100 người) trong dòng tộc của anh “độc quyền”, thì việc săn mật ở khu rừng nguyên sinh Bình Châu - Phước Bửu, Núi Dinh - Minh Đạm lại thuộc các tay thợ săn ở xã An Nhứt (Long Đất) và Xuyên Mộc, Phước Thuận, Bàu Lâm (Xuyên Mộc). Các xã này hiện có gần 60 thợ săn mật chuyên nghiệp. Luật bất thành văn, tổ ong đã có thợ săn mật đánh dấu chờ khai thác là coi như tài sản riêng của người đó, các tay săn đến sau không được động đến. Theo dân trong nghề, tục lệ này có từ bao giờ không ai biết, nhưng thợ săn nào vi phạm thì trước sau gì cũng gặp quả báo khi đi rừng. Vì vậy, chưa có cuộc chiến nào nổ ra giữa các tay săn mật.

“Kỹ nghệ” sản xuất mật rởm

Có dịp du lịch Vũng Tàu, du khách thường bắt gặp một số người rao bán mật, trên tay cầm một tổ ong to đang rỉ mật với chiếc chậu nhỏ đặt dưới, kèm theo vài chai mật rởm đã đong sẵn. Vừa nài nỉ khách mua, họ vừa thoăn thoắt đong mật từ chậu vào các chai bỏ không, khiến người mua dễ dàng tin rằng các chai mật là thật 100%!

Khi được “quay” về nguồn mật, anh Vinh Hạnh, một người bán mật ong dạo ở thị trấn Long Hải thú nhận: “Với 5 nghìn đồng một xị thì làm gì có mật ong rừng nguyên chất? Việc bán tổ ong thật cho khách mua về ngâm rượu cũng lời lãi chẳng đáng là bao. Mỗi ngày bán dăm, bảy tổ, lãi vài chục nghìn là cùng. Thế nên, chúng tôi buộc phải mưu mẹo kiếm thêm chút tiền nuôi sắp nhỏ…”. Tuy nhiên, anh Hạnh cũng cho hay, chỉ bán được cho khách qua đường, còn người có kinh nghiệm thường tìm đến nhà các tay săn để mua.

Dù sao, việc bán mật ong rởm pha trộn vẫn chưa “kinh hãi” bằng việc bán mật ong rừng làm từ… đường cát! Theo lời kể của hàng xóm ông C, ở góc đường Bình Giã - Nguyễn An Ninh, nhà ông có hẳn một lò “bát quái” lúc nào cũng rực lửa để nấu mật ong. Đường cát nấu sôi, pha thêm một tí hoá chất tạo bọt, chống đông và rải một lớp sáp ong nhụy phấn lên trên - thoạt nhìn không khác gì mật “xịn”. Anh Vũ dặn: “Nếu mua mật ong thì nên thử bằng cách dùng lòng đỏ trứng gà hoặc miếng vải mùng. Cũng đừng dại đi mua vào ban đêm vì người ta rót một xị, sáng ra bọt tan chỉ còn ¾ xị mà thôi”.

Đầu Tư