Phụ nữ Trung Quốc mất sự nghiệp khi sinh con

Sau thời gian nghỉ sinh con, có người phải chấp nhận công việc khác với mức lương chưa bằng 1/10, có người bỏ bằng thạc sĩ đi bán bảo hiểm và hạ kỳ vọng công việc.

Tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc gần đây đưa ra dự thảo "vị trí của mẹ", hy vọng sẽ cung cấp các vị trí công việc linh hoạt và miễn phí cho phụ nữ sau sinh. Động thái này tạo ra một làn sóng thảo luận quan việc phụ nữ làm thế nào để có thể cân bằng giữa công việc và chăm con.

Trong "mùa việc làm khó khăn nhất lịch sử" năm nay, phụ nữ sau sinh càng gặp nhiều trở ngại. Xia Mengyao, 38 tuổi, ở Thượng Hải, đã làm mẹ toàn thời gian 8 năm. Trước khi ở nhà nội trợ, lý lịch của cô rất đẹp: Tốt nghiệp thạc sĩ, làm phóng viên, rồi chuyển sang làm việc ở bộ phận ngoại hối của một ngân hàng.

Ở tuổi 30, Xia sinh con đầu lòng vì không còn trẻ, dù đang trên đà thăng tiến. Không có bố mẹ giúp nên cô thuê osin. Nhưng một lần osin khiến con cô bị tai nạn. "Sự việc này khiến tôi không dám thuê osin nữa", cô chia sẻ.

Nghĩ rằng con gái chỉ có một tuổi thơ và không thể chờ đợi, cô chọn nghỉ việc và đưa con sang Thụy Điển cùng nhiệm kỳ công tác của chồng.

Trong gần ba năm ở Thụy Điển, Xia Mengyao đã không ngừng học để chuẩn bị ngày quay trở lại. Cô mở blog viết các bài nghiên cứu giáo dục mầm non. Hàng ngày sau khi cho con đi mẫu giáo, cô đến trường học tiếng Thụy Điển, đọc sách. "Chỉ bằng cách đó tôi thấy mình không tụt hậu".

Hết thời gian ở nước ngoài, gia đình trở lại Trung Quốc, Xia tìm việc ngay. "Tôi thậm chí còn đến cả trường mẫu giáo để phỏng vấn và luôn hạ thấp tiêu chuẩn chọn việc vì muốn đi làm sớm nhất có thể", cô chia sẻ.

Nhưng gia đình thúc giục sinh con thứ hai, cô lại bất ngờ mang thai ngay sau đó và quá trình làm mẹ kéo dài thêm 5 năm nữa.

Ở nhà, chỉ cần mở điện thoại lên là có đủ loại thông tin khiến cô lo lắng. "Tôi sẽ thấy sự năng động của sinh viên. Họ cũng có những bữa tiệc và đi chơi sau giờ làm. Những đồng nghiệp vào ngân hàng cùng thời điểm với tôi đã lên chức, nhận nhiệm vụ ở nước ngoài. Thấy người khác tiến bộ còn mình thụt lùi, tôi thực sự khó chịu", cô chia sẻ.

Chi phí sinh hoạt ở Thượng Hải không hề thấp, để đăng ký cho con học một trường tiểu học tại đây, vợ chồng cô đã mua một căn nhà rộng 35 m2 trong khu trường học, hàng tháng phải trả nợ thế chấp. Gia đình bốn người vẫn sống trong căn nhà thuê. Tiền thuê nhà hàng tháng, tiền thế chấp, chi phí sinh hoạt và học phí của con cái cộng lại khoảng 50.000 tệ.

Chồng của Xia Mengyao cũng thường hỏi cô về thẻ tín dụng và mọi khoản tiền trong gia đình được tiêu vào đâu. "Tôi không có thói quen tiêu tiền bừa bãi, nhưng suy cho cùng cũng không kiếm ra tiền. Tôi thậm chí không có can đảm để tiêu tiền"‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍, cô chia sẻ.

Bây giờ các web tuyển dụng hầu hết yêu cầu dưới 35 tuổi. Cô đã 38 và lịch sử công việc bỏ trống 8 năm, chỉ cần nghe đã không ai muốn tuyển. Gần đây Xia Mengyao đã đi đăng ký quản lý website của trường mẫu giáo quốc tế. Đánh giá chuyên môn, tiếng Anh đều đạt, nhưng cô thất bại ở vòng cuối cùng khi đối thủ là một cô gái mới tốt nghiệp.

Vì phải lo học hành, đưa đón các con nên cô cũng không thể làm thêm giờ hay công việc phải đi công tác. "Chi phí sinh hoạt ở Thượng Hải rất cao, nếu tôi thuê một osin, cuộc sống sẽ chỉ khó khăn hơn", cô chia sẻ.

Niên giám người giúp việc 2020 cho thấy chi phí trung bình để thuê một osin ở các thành phố Trung Quốc là 5.700 tệ mỗi tháng. Ngược lại, mức lương trung bình của tất cả ngành nghề chỉ là 2.600 tệ.

Phó giáo sư Yu Jia, Trung tâm Nghiên cứu Xã hội, Đại học Bắc Kinh cũng tin rằng nhiều phụ nữ chọn làm mẹ toàn thời gian hoặc không thể tìm được công việc ưng ý trong một thời gian dài, có liên quan đến chi phí thuê osin ở các thành phố.

Từ thực tế đó, Xia dường như chỉ còn một con đường duy nhất: làm tự do. Cô trở thành một nhà môi giới bảo hiểm. Thu nhập hiện tại của cô chỉ khoảng 2.000 tệ mỗi tháng.

Trong hai năm qua phó giáo sư Yu Jia đã nghiên cứu quỹ đạo việc làm của phụ nữ sau sinh. Qua đó nhận thấy trong vòng ba năm sau khi làm mẹ toàn thời gian, tỷ lệ quay lại nơi làm việc tương đối cao. "Nhưng sau khi làm mẹ toàn thời gian trong 5 hoặc 10 năm, sẽ ngày càng ít người quay lại", cô nói.

Lu Lianlian, 37 tuổi, mẹ của hai đứa con, đã làm mẹ toàn thời gian ở Nam Xương trong ba năm. Khoản vay mua nhà và chi phí ăn học của con buộc cô phải tìm việc làm.

Ba năm trước, cô có thu nhập 400.000 tệ mỗi năm và là giám đốc khách hàng của một công ty y tế và thẩm mỹ. Khi mới bắt đầu tìm việc, cô định quay lại nghề cũ. Cô cũng có kinh nghiệm quản lý nên có thể làm trưởng phòng, quản lý cửa hàng. Nhưng thực tế, công việc yêu cầu thường xuyên đi công tác và làm thêm giờ. Vì con cái, cô không thể chọn công việc này.

Cuối cùng cô chọn làm quản trị viên trong một công ty mới thành lập về y tế, lương chỉ 2.800 tệ (33.600 tệ một năm), chưa bằng 1/10 mức lương cũ. Nhưng những điều kiện khác phù hợp với mong muốn của Lu Lianlian: làm việc từ 9h đến 17h, có thể tan sở đúng giờ và được nghỉ bốn ngày một tháng. Chỉ mất mười phút để lái một chiếc xe điện đi làm mỗi ngày.

"Nếu tôi chưa kết hôn hoặc không có con, tôi không thể chấp nhận sự hạ cấp này. Nhưng nay có con, gia đình cần phải có thu nhập dù ít cũng được", cô chia sẻ.

Vào ngày đầu tiên đi làm, Lu Lianlian cảm nhận rõ ràng mình đã trở nên rụt rè. Khi sếp yêu cầu giới thiệu bản thân, Lianlian lắp bắp và đầu óc trống rỗng. Cô lớn tuổi nhất trong số các đồng nghiệp, nhưng thấy tự ti trước họ.

"Thật ra trước đây tôi được xem là 'người hô mưa gọi gió'. Tôi rất dũng cảm, dám nói dám làm, không ngại bất cứ điều gì. Nhưng thời gian ở nhà nội trợ, chăm con, đã lấy đi của tôi tất cả nhuệ khí", cô nói.

Trước đây Lu không thích tham gia buôn chuyện công sở, nhưng để giữ công việc, cô đã chọn cách hòa nhập với đồng nghiệp, đi ăn và lắng nghe các chủ đề của người trẻ dù không hiểu.

Trước đây cô cũng rất quan tâm đến hình ảnh, trang phục phù hợp, cách trang điểm phải tinh tế. Nhưng bây giờ, cô không còn suy nghĩ đó nữa. Cô thậm chí trốn họp lớp.

"Bạn bè tới đó đưa danh thiếp chức nọ chức kia, còn tôi biết giới thiệu mình làm gì", cô chia sẻ.

Phó giáo sư Yu Jia cho biết phụ nữ đã đạt được những tiến bộ nhanh chóng trong lĩnh vực công cộng, chẳng hạn như theo đuổi sự nghiệp và bình đẳng tại nơi làm việc. Nhưng trong lĩnh vực riêng tư, vẫn có sự phân công lao động theo giới mạnh mẽ. "Nếu bạn không thể giữ thăng bằng, bạn khó có khả năng quay lại sự nghiệp", Yu Jia nói.

Bảo Nhiên (Theo Zhuanlan)