Thời điểm này năm ngoái Nottingham Forest (NF) đang nằm ở vị trí thứ 17 và chỉ giành quyền trụ hạng ở những vòng đấu cuối cùng, nhưng hiện giờ họ đang chễm chệ ở vị trí thứ 3 trên bảng xếp hạng Premier League với 57 điểm kém đội xếp thứ 2 Arsenal 4 điểm và hơn đội xếp thứ 4 Manchester City 6 điểm.
Khi Premier League chỉ còn 8 vòng đấu nữa là kết thúc nếu tiếp tục duy trì thành tích này họ có cơ hội tham dự Champion League sau gần 30 năm. Đâu là nguyên nhân giúp cho NF thăng hoa ở mùa giải năm nay?
Khi Nottingham Forest chơi thứ bóng đá cổ điển
Trước khi Ngoại hạng Anh 2024 - 2025 diễn ra, hệ thống siêu máy tính và nhiều chuyên gia còn dự đoán Forest là một trong 3 đội bóng sẽ phải xuống hạng mùa này.
Nhưng ở thời điểm hiện tại NF là đội bóng có hàng phòng ngự tốt thứ 3 của giải đấu chỉ sau 2 đội xếp trên là Liverpool và Arsenal, với 35 bàn thua nhận từ đầu mùa đến giờ, so với cùng kỳ năm ngoái họ đã nhận gần 60 bàn thua thì đó là một thành tích tuyệt vời.
Hai trung vệ Milenkovic và Murillo có tỷ lệ thắng trong tranh chấp tay đôi lên đến hơn 70%, trong đó theo chấm điểm trung bình của Score cặp trung vệ trên luôn đạt trên điểm 7/10, nó thể hiện sự ổn định đáng kinh ngạc của 2 cầu thủ này
Ở hàng công Chris Wood với 18 bàn xếp thứ 4 trong danh sách vua phá lưới, nhưng lại xếp đầu trong thống kê về tỷ lệ tận dụng cơ hội 37,4%, xem Wood thi đấu chúng ta thật khó tìm ra một pha bóng nào tiền đạo này lừa bóng hay qua người nhưng khả năng chọn vị trí, dứt điểm một chạm thì Wood luôn làm rất tối.
Ngoài ra tỷ lệ thắng trong tranh chấp bóng bổng của Wood cũng rất cao 80,2% và luôn là ngọn hải đăng cho các tình huống bóng bổng của NF. Có thể nói cầu thủ người New Zealand chính là hình mẫu của một trung phong cổ điển thường thấy của bóng đá Anh: cao lớn, chơi bóng bổng và tranh chấp tốt và dứt điểm sắc bén.
Hai đôi cánh của NF lại là những cầu thủ rất kỹ thuật và đặc biệt là rất tốc độ, trong đó có một người cũ của MU: Elanga.
Trong trận đấu vừa rồi gặp MU anh đã chạy 85 m chỉ trong 9s và cũng là người ghi bàn duy nhất của trận đấu, hiện tại Elanga đã có 9 bàn và 6 kiến tạo, một thống kê ấn tượng của bản hợp đồng chỉ có giá 15 triệu bảng từ MU.
Hàng tiền vệ với những Ola Aina, Gibbs-White, Elliot Anderson... không phải là những cầu thủ quá kỹ thuật hay luân chuyển bóng tốt nhưng họ có một đặc điểm chung là... rất khỏe và chạy rất nhiều, chính Pep cũng đã thừa nhận khi đối đầu NF "... Họ chạy theo chúng tôi liên tục, không cho chúng tôi có cơ hội để suy nghĩ... đó là một trận chiến thể lực kinh khủng...".
Đội bóng của Santo theo thống kê là đội kiểm soát bóng ít nhất giải Ngoại Hạng với chỉ trung bình 39,3% một trận, trong trận đấu vừa rồi với MU họ cũng chỉ kiểm soát 36%, họ cũng là đội thực hiện ít đường chuyền nhất giải, có trận họ chỉ chuyền chưa tới 250 đường nhưng hiệu quả họ đạt được lại tối đa. Họ đánh bại MU, MC, Liverpool, hòa Arsenal và hiếm khi bị ngược dòng khi dẫn trước.
Theo thống kê NF là đội chuyển trạng thái tốt nhất và chạy nhiều nhất giải, họ thường chỉ dùng 2-3 đường chuyền đã đưa bóng đến 1/3 cuối sân đối phương, với những cầu thủ tốc độ như Elanga hay Danilo và một tiền đạo cao lớn chơi đầu tốt như Christ Wood nó khá giống với lối đá mà các đội bóng Anh hay áp dụng vào thập niên 80-90: Kick and Run hay chạy và sút, chuyền ít chạm, tận dụng tốc độ của đôi cánh và sút ngay khi có khoảng trống, hiện tại gần 70% số bàn thắng mà NF ghi được đều bắt nguồn từ các pha bóng chuyển đổi từ phòng ngự sang tấn công và điển hình là bàn thắng của Elanga trong trận đấu với MU vừa rồi.
Xem NF thi đấu ta thấy một đội bóng đoàn kết, đá đơn giản, chạy liên tục có phần hơi khô cứng nhưng lại cực kì khó chịu và hiệu quả, Nottingham đang chơi thứ bóng đá đúng như huấn luyện viên Nuno Santo từng phát biểu: "Con người chơi bóng chứ không phải đồng tiền chơi bóng".
Thành công của Nuno Santo và các học trò ở mùa giải năm nay được kết tinh bằng sức mạnh của tập thể chứ không phải bởi những ngôi sao có trong đội hình.
Khi Nottingham Forest đi ngược dòng với xu hướng của Ngoại hạng Anh
Hiện nay các đội bóng ở Ngoại Hạng Anh thường có xu hướng chơi kiểm soát bóng, có lẽ xu hướng này bắt đầu từ lúc Pep Guardiola đến với Premier League.
Pep giống như một nhà truyền giáo, ông đi tới đâu thì cũng để lại ảnh hưởng sâu sắc đến đó, từ Tây Ban Nha, Đức, đến giải Ý nơi mà Pep chưa đi qua họ cũng cố gắng học tập và sao chép cách mà Pep xây dựng lối đá kiểm soát bóng, đến mức HLV kì cựu là Capello đã phải thốt lên: Các ông hãy thôi bắt chước Pep đi, các ông không có được những con người ông ta "..
Hiện tại các đội bóng của NHA cũng ưu tiên cho việc kiểm soát bóng, đến 3 đội bóng đang ở đáy bảng xếp hạng là Ipswich, Lestercity và Southampton cũng cố gắng xây dựng lối đá kiểm soát bóng và triển khai bóng từ phần sân nhà.
Tuy nhiên 3 đội bóng lại có thống kê về tỷ lệ mất bóng ở 1/3 phần sân nhà nhiều nhất, trong đó Ipswich là đội có số lần mất bóng nhiều nhất hiện tại với hơn 250 lần ở mùa giải này.
Về tỷ lệ kiểm soát bóng họ đều cao hơn so với Forest nhưng số đường chuyền ở 1/3 sân đối phương và số cơ hội họ tạo ra lại ít đến đáng thương, không lạ khi 3 đội bóng này đều có hàng công và hàng thủ tệ nhất NHA hiện tại và việc họ xuống hạng là điều tất yếu.
Một dẫn chứng khác là Burnley ở mùa giải năm ngoái dưới sự dẫn dắt của Kompany, trước khi thăng hạng Burnley ở ChampionShip là đội kiểm soát bóng tốt nhất và ghi nhiều bàn nhất nhưng khi chơi ở NHA họ không giữ nổi quả bóng trong chân và ngậm ngùi rớt hạng sau một mùa lên hạng.
Ở NHA lúc này đội bóng chuyển đổi lối chơi thành công nhất có lẽ là Brighton, lúc vừa mới lên hạng họ cũng chơi khá giống NF, khi đối đầu với Brighton lúc đó Jose Mourinho cũng đã thốt lên: cầu thủ của họ quá cao và họ tra tấn chúng tôi bằng bóng bổng.
Hiện tại Brighton là một trong những đội có tỷ lệ kiểm soát bóng tốt nhất NHA, chuyền ngắn nhiều nhất và họ cũng thường xuyên góp mặt trong top 10, có điều những trường hợp như Brighton thật sự quá ít, Brighton để đạt được như ngày hôm nay từ lúc lên hạng họ cũng mất gần 10 năm xây dựng từ hệ thống đến cả con người.
Ngoài ra ít ai để ý là người gây ra ảnh hưởng cho họ là Pep cũng đã thay đổi trong những năm gần đây, theo thống kế trong 4 năm gần đây, tỷ lệ kiểm soát bóng của MC giảm dần theo từng năm lần lượt là 68%, 65%, 63% và năm nay chỉ là 61%... điều đó chứng tỏ ở hiện tại kiểm soát bóng không còn là tiêu chuẩn chính của MC.
Theo dõi họ thi đấu trong 2 năm gần đây đội bóng của Pep cũng đá ít chạm hơn, chuyền dài nhiều hơn, đặc biệt là khi Rodri chấn thương.
Đội bóng của Pep thường có xu hướng chuyền dài chuyền nhanh lên 2 cánh cho 2 cầu thủ nhanh nhẹn và khéo léo là Doku và Savinho. Lối đá với số 9 ảo của Pep cũng ít dần từ khi Haaland xuất hiện, chứng tỏ khi không đủ con người cần thiết, Pep cũng không còn quá đặt nặng thứ triết lý mà mình đã truyền bá.
Tóm lại, giữa xu hướng chơi thứ bóng đá kiểm soát đang thịnh hành ở NHA, NF giống như một kẻ ngoại đạo, kẻ đi ngược dòng nước nhưng bền bỉ và kiên trì.
Sự thành công của họ ở thời điểm hiện tại chứng tỏ không có chiến thuật nào là lỗi thời, dù cổ điển hay hiện đại, quan trọng là có đủ con người phù hợp để áp dụng chiến thuật đó hay không và sự cổ điển luôn có vẻ đẹp riêng của nó.
Phương Đường Kính