Cười hở lợi là tình trạng phần nướu hàm trên lộ ra quá mức khi cười, thường trên 3 - 4 mm. Một nụ cười hài hòa cần sự cân đối giữa môi, răng và nướu; khi lợi lộ nhiều, tổng thể khuôn mặt có thể kém cân đối. Dù không phải bệnh lý nguy hiểm, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến sự tự tin trong giao tiếp và sinh hoạt hàng ngày.
Hàm răng không đều, cười hở lợi. Ảnh: I-Dent
Theo bác sĩ CKI Trần Thị Hải Yến, Trưởng khoa Chỉnh nha Hệ thống Nha khoa I-Dent, cười hở lợi thường liên quan ba nguyên nhân chính: thân răng ngắn, xương ổ răng dài hoặc xương hàm trên phát triển bất thường. Việc xác định nguyên nhân giúp xây dựng hướng điều trị phù hợp.
Thân răng ngắn. Có thể do răng kích thước nhỏ hoặc nướu phát triển nhiều, khiến tỷ lệ răng - nướu mất cân đối, làm lộ lợi rõ hơn khi cười.
Xương ổ răng dài. Khi xương ổ răng phát triển dài hơn bình thường, răng và mô nướu có xu hướng hạ thấp, làm tăng mức độ lộ lợi.
Hàm trên phát triển bất thường. Trường hợp xương hàm trên phát triển theo chiều dọc, khiến vùng răng và nướu phía trên hạ thấp, dẫn đến tình trạng lộ lợi khi cười.
Theo bác sĩ CKI Trần Thị Hải Yến, niềng răng có thể góp phần cải thiện tình trạng cười hở lợi thông qua việc điều chỉnh vị trí răng và khớp cắn bằng mắc cài, dây cung hoặc khay trong suốt. Hiệu quả phụ thuộc vào nguyên nhân, do đó người bệnh cần được thăm khám và chụp X-quang để đánh giá cấu trúc răng - hàm - mặt trước khi điều trị.
Với trường hợp liên quan xương ổ răng dài hoặc răng mọc lệch, bác sĩ có thể chỉ định kỹ thuật đánh lún răng nhằm giảm mức độ lộ lợi. Nếu nguyên nhân là thân răng ngắn hoặc răng phát triển chưa hoàn thiện, phương án làm trồi răng có thể được cân nhắc để cải thiện tỷ lệ răng - nướu.
Niềng răng trong suốt là một trong những phương pháp hỗ trợ cải thiện cười hở lợi. Ảnh: I-Dent
Hiện có hai nhóm phương pháp chính gồm niềng răng mắc cài và niềng răng trong suốt (Invisalign). Trong đó, Invisalign là lựa chọn phổ biến nhờ tính thẩm mỹ và sự tiện lợi. Khay niềng được thiết kế cá nhân hóa, hỗ trợ dịch chuyển răng theo lộ trình điều trị.
Chi phí niềng răng trong suốt thường cao hơn phương pháp mắc cài do ứng dụng công nghệ thiết kế hiện đại, dao động khoảng 45-140 triệu đồng cho hai hàm, tùy tình trạng răng và thời gian điều trị. Vì vậy, muốn biết niềng răng trong suốt giá bao nhiêu thì cần thăm khám, kiểm tra để bác sĩ tư vấn.
Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định thêm các biện pháp khác để cải thiện hở lợi. Ảnh: I-Dent
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp hở lợi khi cười đều có thể khắc phục bằng cách niềng răng. Bác sĩ CKI Trần Thị Hải Yến phân tích, nếu nguyên nhân xuất phát từ mô nướu quá phát triển, khiến phần nướu trượt nhiều xuống thân răng thì bác sĩ thường chỉ định làm tiểu phẫu cắt nướu hoặc tạo hình nướu nhằm giảm tỷ lệ nướu. Với các ca có xương hàm phát triển quá mức, bệnh nhân cần niềng răng để sắp xếp răng về vị trí chuẩn rồi thực hiện phẫu thuật chỉnh hình xương hàm trên mới có thể điều trị triệt để tình trạng cười hở lợi.
Thế Đan