Người cao tuổi có nên tiêm phòng RSV trong mùa hè?

Ba tôi 66 tuổi, có bệnh nền hô hấp nhẹ, ho nhiều và khó chịu ở ngực. Nắng nóng, ông muốn tiêm phòng RSV ngay để chống bệnh, có nên không? (Hoàng Mai, 30 tuổi, TP HCM)

Trả lời:

Bác có bệnh lý hô hấp nền và đang ho nhiều, kèm cảm giác khó chịu ở ngực, đầu tiên nên đến thăm khám ở cơ sở y tế. Bác sĩ sẽ chỉ định đo độ bão hòa oxy trong máu (SpO₂) nếu cần, đánh giá hoạt động hô hấp - tim mạch.

Hiện, việc tiêm ngừa phòng bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV) không có tác dụng điều trị bệnh nền. Bác sẽ được tư vấn thời điểm tiêm phù hợp sau khi tình trạng cấp tính ổn định.

RSV tồn tại quanh năm, ở Việt Nam thường tăng vào giao mùa và mùa mưa. RSV có hai nhóm chính (A, B), lây qua giọt bắn, gây triệu chứng giống cảm lạnh sau 4-6 ngày, nhưng ở người cao tuổi có bệnh nền dễ tiến triển nặng thành viêm phổi, viêm phế quản. Người lớn tuổi nên tiêm phòng từ mùa hè hoặc trước mùa mưa để cơ thể kịp tạo miễn dịch bảo vệ.

Nắng nóng, dùng điều hòa nhiều dễ làm khô niêm mạc hô hấp, tạo điều kiện cho RSV xâm nhập. Nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh cũng tăng trong các chuyến du lịch hoặc ở nơi đông người.

Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với RSV, bác sĩ sẽ chỉ định chăm sóc hỗ trợ và xử lý biến chứng cho từng người khi phát hiện bệnh. Do đó, phòng ngừa vẫn đóng vai trò then chốt.

Tiêm vaccine là một trong những biện pháp được khuyến cáo cho người cao tuổi nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nặng. Hiện có các vaccine phòng RSV dành cho người lớn từ 60 tuổi trở lên gồm Arexvy (GSK, Anh) hoặc Abrysvo (Pfizer, Mỹ), đều là vaccine protein tái tổ hợp, tiêm một liều duy nhất sau khám sàng lọc.

Bên cạnh tiêm phòng đầy đủ, người cao tuổi cũng nên duy trì các biện pháp phòng ngừa như vệ sinh tay thường xuyên, giữ vệ sinh hô hấp, hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng cảm lạnh. Tránh dùng chung đồ cá nhân, ăn uống chung. Nếu phải tiếp xúc gần, nên sử dụng khẩu trang hoặc biện pháp bảo hộ phù hợp. Khi trong nhà có người ho, sốt hoặc sổ mũi, nên tăng thông khí phòng, vệ sinh bề mặt người bệnh thường chạm. Hạn chế để trẻ nhỏ đang bệnh tiếp xúc gần với người cao tuổi. Đồng thời duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý và khám sức khỏe định kỳ để kiểm soát tốt bệnh lý nền.

TS.DS Huỳnh Hiền Trung
Trưởng Khoa Dược, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM