Mỹ sẽ tiếp tục vụ kiện bán phá giá cá basa

Cuộc họp của USITC vừa kết thúc lúc 1h (giờ Hà Nội) hôm nay, với việc cả 5 thành viên tham dự bỏ phiếu đều thống nhất kết luận: "Dựa trên kết quả điều tra sơ bộ, USITC thấy ngành nuôi cá catfish của Mỹ có thể có nguy cơ bị đe dọa bởi mặt hàng cá da trơn filê đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam".

Thu hoạch cá basa ở An Giang.

Kết quả này sẽ được (Ủy ban Hiệp thương Quốc tế Mỹ) USITC chính thức công bố vào ngày 12/8. Tiếp đó, vụ kiện sẽ được chuyển sang Bộ Thương mại Mỹ để tiến hành điều tra, xem xét việc các doanh nghiệp Việt Nam có thực sự bán phá giá cá tra, basa tại thị trường Mỹ hay không. Kết luận cuối cùng sẽ được Bộ Thương mại đưa ra sớm nhất vào 5/12 năm nay.

Trao đổi với VnExpress về kết quả cuộc bỏ phiếu, Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) Nguyễn Hữu Dũng tỏ ý hoan nghênh việc toàn bộ 5 ủy viên USITC không xác định rằng nhập khẩu cá tra và basa của Việt Nam gây thiệt hại vật chất cho ngành sản xuất cá nheo Mỹ. Tuy nhiên, ông Dũng rất lấy làm tiếc là USITC đã không quyết định đình chỉ vụ kiện, vì cho rằng cá nhập khẩu vẫn có thể có khả năng đe doạ gây thiệt hại cho ngành sản xuất này trong tương lai.

Tổng thư ký VASEP cũng nói thêm, vì đã lường trước được sự việc, nên dù sao thì kết quả bỏ phiếu cũng khả quan, chứng tỏ những lý lẽ đúng đắn mà phía Việt Nam trình bày tại phiên điều trần đã thuyết phục được các quan chức USITC. Ông giải thích: “Có ba mức đánh giá: một là không gây nguy cơ; hai là có nguy cơ; ba là có nguy cơ đe dọa đồng thời gây thiệt hại nghiêm trọng. USITC đã đưa ra kết luận trung tính: cá basa, cá tra filê đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam “có thể có nguy cơ đe dọa” đến ngành nuôi trồng và chế biến trong nước".

Trả lời phỏng vấn hãng tin AP ngay sau khi có kết quả cuộc bỏ phiếu của USITC, Phó chủ tịch điều hành Hiệp hội các chủ trại cá nheo Mỹ (CFA) - Hugh Warren nói: "CFA đã trải qua bước quan trọng đầu tiên của vụ kiện. Ngành nuôi cá nheo trong nước đã phải chịu quá nhiều thiệt hại. Cái chúng tôi cần bây giờ là phải khôi phục lại giá bán sản phẩm". CFA đang tìm mọi cách để chứng minh rằng "loại cá rẻ tiền" của Việt Nam chiếm tới 20% thị phần cá da trơn filê đông lạnh ở Mỹ.

Trước đó, hôm 7/8, Cục quản lý trang trại bang Mississippi, nơi chiếm tới gần 45.000 ha nuôi catfish trong tổng số 76.900 ha của toàn nước Mỹ, đã kêu gọi các nhà hàng, khách sạn trong bang đổi tên gọi catfish trong thực đơn. Từ trước tới nay, họ quen dùng tên catfish cho các món ăn được chế biến từ cá da trơn nhập khẩu của Việt Nam. Vì vậy, Cục trưởng David Waide đề nghị, chuỗi các cửa hàng ăn ở Mississippi nên dùng tên gốc (xuất xứ) của loại cá này để đặt cho các món ăn.

Về diễn biến tiếp theo của cuộc điều tra, ông Ngô Phước Hậu, Phó chủ tịch VASEP, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu thủy sản An Giang (Agifish) cho VnExpress biết, 1 tuần sau khi USITC chính thức công bố kết quả nói trên (đến 19/8), Bộ Thương mại Mỹ sẽ gửi câu hỏi điều tra tới các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu cá basa, cá tra của Việt Nam thông qua đại diện pháp lý là Công ty luật White & Case.

Số lượng các đơn vị phải tham gia cuộc phỏng vấn điều tra này không phải là 53 như cáo buộc trước đây của CFA mà có thể ít hơn theo đề nghị từ phía Việt Nam (14 doanh nghiệp). Thời hạn cuối cùng mà các doanh nghiệp phải nộp câu trả lời sẽ do Bộ Thương mại Mỹ ấn định.

Lịch trình cuộc điều tra của Bộ Thương mại Mỹ

*Nếu USITC đưa ra kết luận sơ bộ là không đe doạ và không gây thiệt hại cho ngành nuôi catfish trong nước thì vụ kiện dừng ở đây.
**Thời hạn này có thể kéo dài theo yêu cầu của quá trình điều tra.
***Việc này chỉ diễn ra khi có kết luận cuối cùng của Bộ Thương mại.

K.D.

VnExpress sẽ tiếp tục đưa tin về diễn biến mới nhất của vụ kiện này.