Mỹ mất dấu hơn một triệu linh kiện của F-35

Hơn một triệu linh kiện thay thế của F-35, giá trị 85 triệu USD, thất lạc nhiều năm vẫn chưa được tìm thấy, theo báo cáo của chính phủ Mỹ.

Trong báo cáo công bố hôm 9/11, Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) cho biết Lầu Năm Góc không lưu trữ hồ sơ theo dõi đầy đủ về kho phụ tùng dự phòng dành cho tiêm kích tàng hình F-35 trên toàn cầu, có tổng giá trị khoảng 31 tỷ USD. Hồ sơ mà cơ quan này duy trì thường "không chính xác, không đầy đủ và không phản ánh thay đổi theo thời gian thực".

Theo GAO, Văn phòng quản lý chương trình F-35 (JPO) thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ chưa thiết lập quy trình để giám sát hiệu quả những báo cáo về linh kiện bị thất lạc. Nhân viên phụ trách quản lý vật tư cũng không được đào tạo hoặc cung cấp quy trình cần thiết để thực hiện công việc.

"Nếu không triển khai quy trình giám sát, JPO sẽ không nắm được đầy đủ quy mô tổn thất về linh kiện với dòng F-35. Khả năng giảm thiểu tổn thất trong tương lai, cũng như phát hiện tình trạng gian lận, lãng phí và trộm cắp của văn phòng này sẽ bị suy giảm", báo cáo có đoạn.

Đây là vấn đề đã tồn tại từ lâu của chương trình F-35. Báo cáo hồi tháng 5/2023 của GAO cho thấy hơn một triệu linh kiện thay thế cho F-35, có tổng giá trị 85 triệu USD, đã bị thất lạc trong vòng 5 năm trước đó. Trong báo cáo hôm 9/11, GAO cho biết tính đến tháng 3/2026, số linh kiện trên vẫn chưa được tìm thấy.

Chương trình F-35 được thiết kế để tất cả bên tham gia, gồm hải quân, không quân, thủy quân lục chiến Mỹ và các quốc gia được phép sở hữu máy bay, đều sử dụng chung kho phụ tùng thay thế. Kho phụ tùng này có đầy đủ linh kiện từ động cơ, lốp máy bay, thiết bị hỗ trợ đến bu lông và ốc vít.

Các quan chức JPO nói với đội kiểm toán viên của GAO rằng ước tính 31 tỷ USD đối với kho phụ tùng toàn cầu của tiêm kích F-35 có thể vẫn thấp hơn thực tế, do nhiều linh kiện không được đưa vào thống kê hoặc đã thất lạc.

GAO khuyến nghị Lầu Năm Góc xây dựng quy trình theo dõi báo cáo về linh kiện F-35 bị mất, cũng như ban hành quy trình và tiến hành đào tạo để nhân viên quản lý vật tư có thể thực hiện trách nhiệm của mình. GAO còn đề nghị nêu rõ chi tiết cách thức làm việc của đội quản lý vật tư, như cần bao nhiêu người, bố trí họ ở đâu và thời gian cần thiết để hoàn thành nhiệm vụ.

Phát ngôn viên JPO cho biết văn phòng nhất trí với các khuyến nghị của GAO.

Vấn đề thất lạc phụ tùng F-35 nhận được nhiều quan tâm kể từ tháng 9, thời điểm xuất hiện thông tin một lô linh kiện nhạy cảm của F-35 bị chuyển hướng đến Hong Kong trong lúc vận chuyển từ Australia đến Mỹ để sửa chữa. Trung Quốc được cho là đã thu được kính buồng lái và một cửa khoang vũ khí trong sự việc.

Kính buồng lái của F-35 được làm bằng nhựa acrylic, phủ vật liệu hấp thụ sóng radar mỏng và trong suốt, được coi là bộ phận quan trọng cấu thành năng lực né tránh radar của máy bay.

Nếu nắm được bộ phận này, các đối thủ của Mỹ có thể nghiên cứu để xác định đặc tính tàng hình và khai thác điểm yếu trên F-35, thậm chí áp dụng kỹ thuật đảo ngược để ứng dụng công nghệ vào sản phẩm nội địa.

Phạm Giang (Theo Air & Space Forces, Politico)