Cơ quan Hợp tác An ninh Quốc phòng (DSCA) thuộc Lầu Năm Góc ngày 1/4 thông báo Bộ Ngoại giao Mỹ đã phê duyệt hợp đồng tiềm năng trị giá 5,58 tỷ USD để cung cấp cho Philippines tổng cộng 16 tiêm kích F-16C Block 70/72, 4 chiếc F-16D Block 70/72 cùng loạt thiết bị liên quan.
"Thương vụ tiềm năng này sẽ hỗ trợ chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia của Mỹ thông qua cải thiện an ninh của đối tác chiến lược, quốc gia tiếp tục là lực lượng quan trọng góp phần duy trì ổn định chính trị, hòa bình và phát triển kinh tế ở Đông Nam Á", thông báo có đoạn.
DSCA cho biết thỏa thuận cũng giúp không quân Philippines tăng cường năng lực giám sát trên biển.

Tiêm kích F-16 Mỹ trình diễn tại triển lãm hàng không Ấn Độ hồi tháng 2. Ảnh: AFP
Quốc hội Mỹ sẽ có 30 ngày kể từ khi nhận thông báo để quyết định có chặn thương vụ hay không. Nếu không gặp sự phản đối từ quốc hội, hợp đồng sẽ được trình lên Tổng thống Donald Trump ký duyệt.
Thông báo không đồng nghĩa hợp đồng đã được ký hoặc hai bên đã hoàn tất đàm phán điều khoản thỏa thuận. Bộ Ngoại giao Mỹ thường phê duyệt xuất khẩu vũ khí trước khi quá trình đàm phán kết thúc, đây không phải dấu hiệu cho thấy khách hàng của Washington sẽ mua toàn bộ khí tài với mức giá được DSCA công bố.
Bộ Ngoại giao Mỹ hồi tháng 6/2021 cũng duyệt hợp đồng tiềm năng trị giá 2,43 tỷ USD để bán 12 tiêm kích F-16 cùng tên lửa cho Philippines, nhưng chưa có dấu hiệu nào cho thấy thương vụ này đã được tiến hành.
Trong chuyến thăm Philippines gần đây, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố sẽ "tái lập năng lực răn đe" ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, trong khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng tái khẳng định các cam kết hỗ trợ quốc phòng của Washington với Manila.
Tiêm kích đa năng F-16 do hãng General Dynamics phát triển từ những năm 1970, được Mỹ và các đồng minh sử dụng. Mỗi chiếc có giá 30-35 triệu USD tùy biến thể, nhưng khách hàng có thể trả nhiều hoặc ít hơn dựa vào số lượng đặt mua, điều kiện kinh tế - chính trị và các yếu tố khác.
F-16 có thể đạt tốc độ gần 1.500 km/h ở sát mực nước biển và 2.180 km/h ở độ cao 12 km, bán kính chiến đấu 546 km với cấu hình vũ khí tối ưu. Biến thể F-16C có một chỗ ngồi, trong khi mẫu F-16D có hai chỗ ngồi để làm nhiệm vụ huấn luyện và chiến đấu.
Block 70/72 là phiên bản hiện đại nhất của dòng F-16, được trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/APG-83. Nó còn mang theo hệ thống tác chiến điện tử Viper Shield, loại được thiết kế để chống lại nhiều mối đe dọa và nâng cao khả năng sống sót của phi cơ trong môi trường tác chiến nguy hiểm.
Phạm Giang (Theo AFP)