 |
|
Vài phút trước khi đâm mình đến chết, Lee Kyung Hae còn tham gia cuộc phản đối ở Cancun. |
"Cậu ấy cắt sạch cỏ trước khi rời đi", Lee Kyang Ja, chị gái Lee Kyung Hae, cho biết.
Từ ngôi mộ vợ, tầm nhìn của ông Lee bao quát cả ngôi nhà gạch khiêm tốn một tầng và trang trại thực nghiệm rộng 16 ha. Từ những năm 1970, Lee Kyung Hae, một sinh viên tốt nghiệp từ Seoul, đã nỗ lực chứng tỏ nông dân có thể tồn tại và cạnh tranh như thế nào bất chấp giá nông sản giảm. Theo đài truyền hình Hàn Quốc, ông đã dạy sinh viên theo học khoa nông nghiệp cách đạt năng suất cao hơn từ các vụ mùa, đàn gia súc và vườn cây ăn trái, nhằm đưa vùng nông thôn nước này có cuộc sống tốt đẹp hơn.
Hôm 10/9, tại Cancun, Mexico, ông Lee, vượt qua chướng ngại vật bên ngoài cuộc họp của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) rồi dùng dao của quân đội Thuỵ Sĩ đâm vào tim.
Với hầu hết mọi người trên thế giới, hành động của Lee Kyung Hae có vẻ giống như một hoạt động bên lề, hình thức mới nhất của những cuộc phản đối cực đoan chống toàn cầu hoá. Nó có thể là một biện pháp liều lĩnh cuối cùng của một người đang bối rối. Tuy nhiên, ở những cộng đồng nông thôn như ở Jangsu, nam Hàn Quốc, ông Lee, thành viên hội đồng tỉnh 3 nhiệm kỳ, được coi là một nhân vật anh hùng, người bảo vệ những nông dân bị gánh nặng nợ nần chồng chất nhưng vẫn đang cố gắng duy trì truyền thống trồng trọt ở một đất nước phát triển nhanh chóng, nơi chế tạo đang chiếm ngôi hoàng đế.
"Ông Lee đã tự sát để cứu nông dân", An Sung Hyun, 65 tuổi, hàng xóm, nói. "Ông đã hy sinh chính mình để cứu những nông dân như tôi". Quan điểm này được đưa lên một băng rôn mới chào đón những người tới Jangsu. "Lee Kyung Hae quá cố, ái quốc và anh hùng, chúng tôi sẽ đi theo mục đích của ông", một dải băng viết. "Chúng tôi vô cùng phản đối toàn cầu hoá WTO". Tại trụ sở hội đồng địa phương hôm qua, cũng như hàng chục cộng đồng nông nghiệp khác trên khắp Hàn Quốc, bàn thờ tưởng nhớ đặt chân dung Lee được đặt ở nơi trang trọng. Suốt cả ngày, nhiều đoàn người mặt cháy nắng đến tưởng niệm người quá cố. Họ bỏ dép, đặt hoa lên bàn thờ rồi quỳ trước chân dung ông.
Bảo vệ nông dân, Hàn Quốc đánh thuế trên 100% đối với 142 nông phẩm - người tiêu dùng nước này phải trả gấp 4 lần giá thành ở Mỹ khi mua gạo - để hỗ trợ 6 triệu nông dân ở một quốc gia gồm 47 triệu dân. Tuy nhiên, ngân sách thực tế của xứ sở kim chi được thu về từ bán ôtô, tàu và điện thoại di động trên toàn cầu. Để giữ các thị trường cho nền kinh tế lớn thứ 12 thế giới, gần đây Seoul đã nhượng bộ trong vấn đề nhập khẩu lương thực trong các cuộc hội đàm song phương và trong các cuộc đàm phán sơ bộ tại WTO. Với mỗi lần nhượng bộ đó, cuộc sống lại thêm khó khăn một chút với người nông dân.
"Tìm hiểu tại sao Lee lại lựa chọn kết thúc cuộc đời mình không khó", La Jung Han, quan chức Liên đoàn Nông dân Tiến bộ Hàn Quốc, nói. Đây là tổ chức mà ông Lee lãnh đạo trong nhiều năm. "Có thể động cơ chính là thất vọng, nỗi thất vọng ở trong các điều kiện của người nông dân, ngành nông nghiệp và các cộng đồng nông thôn".
Bên ngoài trang trại của ông Lee là những vùng đất màu mỡ, xanh mướt, nơi trồng lúa và hoa màu. "Hiện nay đất đai đang bị bỏ hoang", An Sung Hyun vừa nói vừa chỉ ra cánh đồng lúa đã bị bỏ lại trong thung lũng. "Nếu chúng tôi tiếp tục nhập khẩu thêm lương thực, thì đất đai sẽ tiếp tục bị bỏ hoang".
"Ông thật mạnh mẽ. Ông luôn trung thành với người nông dân", Lee Young Jin, chủ nhà in, người bạn thời niên thiếu của Lee, nói. Ông Jin cho biết dù luôn bảo vệ nông dân, nhưng ông không cho phép hai người con, đều là sinh viên đại học, theo học khoa nông nghiệp. "Các bậc cha mẹ làm trong ngành nông nghiệp đều không muốn con cái tiếp bước. Không có hy vọng gì. Họ không thể thu lợi nhuận từ nông nghiệp", ông chủ nhà in cho biết.
Cuốn sách chỉ dẫn về Geneva, nơi WTO đóng trụ sở, vẫn nằm trên giá sách trong phòng riêng của ông Lee. Tại đó, quần áo của ông còn đang treo trên mắc. Cô con gái Lee Goh Wun rút ra cuốn vở dán bài rời, trong đó có những bài báo ghi lại 30 năm phản đối về nông nghiệp, trước tiên là ở Seoul rồi tại các thành phố khác trên thế giới.
Cách đây một thập kỷ, ông Lee đã đâm vào dạ dày mình ở Geneva. Tháng 2 năm ngoái, ông trở lại đó, ở trong một căn lều bên ngoài trụ sở WTO và nhịn đói trong một tháng. "Cậu ấy từng không ăn 30 lần", chị gái Lee Kyang Ja cho biết. Bà là người luôn theo dõi các cuộc phản đối của ông dù sống ở Chile trong thập kỷ 1990. "Đối với cậu ấy, vấn đề quan trọng nhất là nông dân, cha mẹ và 3 cô con gái".
Cô con gái Goh Wun lẽ ra sẽ kết hôn vào ngày 28/9. Tuy nhiên, hôm nay, cô mặc đồ đen. Đám cưới đã bị hoãn lại. "Tôi thực sự tự hào về ông", cô nói. "Vì ông đã hy sinh cuộc đời mình không phải vì bản thân, mà vì cả dân tộc".
Nguyễn Hạnh (theo NYT)