Lập Tổ công tác huy động vốn cho đường sắt tốc độ cao
Tổ công tác gồm đại diện bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp để xây dựng cơ chế, chính sách huy động vốn phát triển đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Tổ công tác có 30 thành viên, do Thứ trưởng Tài chính Tạ Anh Tuấn làm Tổ trưởng. Ông Lê Thành Quân, Vụ trưởng Đầu tư và Phát triển hạ tầng (Bộ Tài chính), làm Phó tổ trưởng thường trực. Ba Phó tổ trưởng khác gồm ông Bùi Việt Hưng, bà Lương Thị Hồng Hạnh và bà Nguyễn Thị Quế Hương, đều là lãnh đạo Vụ Đầu tư và Phát triển hạ tầng, Bộ Tài chính.
Nhiệm vụ trọng tâm của Tổ công tác là nghiên cứu, xây dựng Đề án về cơ chế, chính sách huy động nguồn lực phát triển đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị, trình Thủ tướng xem xét, phê duyệt.
Ngoài cơ quan chủ trì, Tổ công tác còn có đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Nội vụ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Sở Tài chính TP Hà Nội, Sở Xây dựng TP HCM và Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam.
Tàu cao tốc Shinkansen tại Nhật Bản. Ảnh: Nippon
Ba thành viên khác là đại diện Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhân sự cụ thể sẽ do các cơ quan này cử tham gia. Các thành viên làm việc theo chế độ kiêm nhiệm, thực hiện nhiệm vụ theo phân công của Tổ trưởng.
Cơ chế huy động vốn cho lĩnh vực đường sắt được đặt ra trong bối cảnh nhu cầu đầu tư hệ thống đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị rất lớn, trong khi ngân sách nhà nước còn hạn chế, khả năng tiếp cận nguồn vốn ODA khó khăn.
Đường sắt tốc độ cao Bắc Nam dài 1.541 km, đi qua 15 tỉnh, thành phố, nối ga Ngọc Hồi (Hà Nội) với ga Thủ Thiêm (TP HCM). Tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD. Đây là dự án hạ tầng có quy mô vốn lớn nhất từ trước đến nay, đặt ra yêu cầu phải xây dựng phương án huy động và phân bổ nguồn lực phù hợp trong dài hạn.
Tại Hà Nội và TP HCM, việc phát triển mạng lưới đường sắt đô thị cũng đang đối mặt với nhiều thách thức về nguồn vốn và tiến độ triển khai.
Trong khi đó, các cơ chế thu hút vốn tư nhân vào lĩnh vực đường sắt hiện chưa thực sự hấp dẫn. Đặc thù của các dự án là thời gian hoàn vốn dài, hiệu quả tài chính trực tiếp thấp và tiềm ẩn nhiều rủi ro, khiến doanh nghiệp còn dè dặt khi tham gia đầu tư. Các nguồn thu như khai thác giá trị gia tăng từ đất đai, phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt cũng chưa phát huy hiệu quả.
Anh Duy