 |
- Từ đầu năm tới nay, giá cả của nhiều mặt hàng quan trọng tăng rất nhanh. Thêm vào đó, VN đang phải đối mặt với thiên tai, bệnh dịch. Theo ông, những điều này tác động như thế nào đến việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế và lạm phát của VN?
- Theo những số liệu chính thức mà Chính phủ VN công bố, nền kinh tế VN tăng trưởng khá ấn tượng từ đầu năm đến nay. Trong 6 tháng đầu năm là 7,5%, trong 9 tháng đầu năm là trên 8% và hiện tại chính phủ đang đặt ra mục tiêu tăng trưởng 8,4%.
Tôi rất hoan nghênh sự tăng trưởng kinh tế nhanh của VN, nhưng đồng thời cũng lo ngại là tăng trưởng kinh tế một phần do phía cầu. Chính sách tiền tệ và tài khóa của chính phủ đang mở rộng. Nhưng nếu chính sách tiền tệ và tài khóa được mở rộng quá nhiều sẽ làm cho cầu vượt mức và làm tăng lạm phát. Lạm phát cao hơn sẽ làm tăng tính không chắc chắn của môi trường kinh doanh, làm cho tỷ giá bất ổn định. Kinh tế vĩ mô không ổn định sẽ có thể làm giảm tăng trưởng kinh tế năm sau.
Còn vấn đề cúm gia cầm, theo tôi, nó đang là nguy cơ, chưa thực sự bùng phát. Nhưng một khi đại dịch xảy ra, nó sẽ tấn công nhiều nước cùng một lúc chứ không chỉ riêng VN, và sẽ làm kinh tế tăng trưởng chậm lại. Khi đó, vấn đề quan trọng nhất không phải là đảm bảo mục tiêu tăng trưởng, mà là làm thế nào để bảo đảm tính mạng của người dân. Tăng trưởng sẽ chỉ là vấn đề thứ yếu.
Tôi cho rằng, năm nay VN không thể đạt được mục tiêu lạm phát 6,5% vì đến nay lạm phát đã là 8.1-8.2%. Giá lương thực thực phẩm đã giảm đáng kể từ khi lên tới điểm cao nhất vào tháng 10 năm ngoái. Các mặt hàng phi lương thực thực phẩm đang tăng giá bắt đầu từ quý II năm nay một phần là do việc điều chỉnh giá xăng dầu gần đây và do cầu tăng.
- Ông có cho rằng VN sẽ đạt được mục tiêu tăng trưởng 8,4% trong năm nay?
- VN có thể đạt được mục tiêu này, song tôi nghĩ đây không phải là vấn đề quan trọng. Chúng ta phải lưu ý rằng, VN là một nền kinh tế thị trường, điều đó có nghĩa là nền kinh tế VN cũng bị tác động bởi những biến động bên ngoài.
Do vậy theo tôi, cho dù tốc độ tăng trưởng kinh tế của VN là 7,5%, là 8% hay 8,5% thì cũng không phải quá quan trọng. Có hai vấn đề then chốt. Thứ nhất là tăng trưởng kinh tế có bền vững không. Nếu VN đảm bảo được điều này thì cho dù tốc độ tăng trưởng dao động giữa 7,5 % và 8,5% hay chỉ 6,5% thôi cũng không phải là vấn đề.
Thứ hai là cách thức đạt được tăng trưởng năm nay như thế nào. Như tôi đã đề cập ở trên, nếu chính phủ thúc đẩy tăng trưởng quá nhanh sẽ dẫn đến lạm phát cao và sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng của những năm sau. Vì vậy, cần phải đảm bảo duy trì tăng trưởng bền vững, thay vì cố gắng đạt được mục tiêu tăng trưởng nào đó trong một thời gian nhất định.
- Vậy ông đánh giá thế nào về việc các ngân hàng thương mại VN liên tục tăng lãi suất trong thời gian qua?
- Có thể thấy rằng cải cách ngân hàng của VN đã có những bước tiến đáng kể và sẽ tiếp tục được cải thiện trong thời gian tới. Tuy nhiên điều mà chúng tôi vẫn lo ngại trong lúc này là tình hình tăng trưởng tín dụng quá nhanh của VN thời gian qua. Kể cả khi điều kiện thanh tra giám sát ngân hàng chặt chẽ thì rất khó đánh giá được hết những rủi ro của từng khoản vay nếu tín dụng tăng trưởng quá nhanh. Rõ ràng là nếu kinh tế tăng trưởng thấp và lãi suất thấp thì không sao. Nhưng nếu kinh tế tăng trưởng chậm mà lãi suất cao thì sẽ tạo ra những khoản nợ xấu của các ngân hàng.
Lý do mà lãi suất trong nước gần đây tăng liên tục là do sự điều tiết của thị trường. Đó là dấu hiệu cho thấy sự hoạt động nền kinh tế thị trường ở VN. Nếu tín dụng mở rộng nhanh trong một vài năm mà lãi suất vẫn thấp thì chứng tỏ hệ thống đang có vấn đề. Tôi thấy mừng vì lãi suất đang tăng và theo tôi, lãi suất cần tăng cao hơn chút nữa để kiềm chế tăng trưởng tín dụng quá nhanh. Cơ chế này cũng giống như việc mở rộng chính sách tài khóa của Chính phủ. Tăng lương cơ bản cho cán bộ công nhân viên thực sự là cần thiết, nhưng nếu tăng lương quá nhanh sẽ đẩy cầu tăng quá mức mà nền kinh tế có thể đáp ứng được, và thế là gây nên lạm phát.
- Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) vừa công bố báo cáo cho biết, chỉ số cạnh tranh của VN trong năm nay bị tụt 4 bậc so với năm ngoái. Ông nhìn nhận thế nào về kết quả này?
- Kết quả mà WEF đưa ra dựa trên các cuộc khảo sát các doanh nghiệp và tôi không nắm rõ lắm là các doanh nghiệp đã trả lời như thế nào khi được khảo sát. Tuy nhiên, theo tôi thì việc VN bị tụt 4 bậc trong bảng xếp hạng năm nay so với năm ngoái không phải là điều đáng lo ngại. Điều tôi quan tâm là về dài hạn vị trí của VN được cải thiện hơn hay là thụt lùi.
VN đang đứng ở vị trí thứ khoảng 80 có thể vì vẫn là một nền kinh tế còn non trẻ. Còn rất nhiều việc phải làm để cạnh tranh với các nền kinh tế phát triển hơn. Song VN cũng chứng tỏ là một nền kinh tế có sự tăng trưởng rất đáng khích lệ. Lợi thế cạnh tranh nhất mà VN có được chính là đội ngũ lao động giàu chí tiến thủ, có kỹ năng, có trình độ và thái độ làm việc nghiêm túc. Nhờ có những lợi thế này mà thứ hạng của VN chắc chắn sẽ được cải thiện trong những năm tới.
Điều tôi muốn lưu ý là khi nền kinh tế VN đã phát triển hơn thì cần phải khắc phục một số vấn đề quan trọng sau để đạt được tăng trưởng kinh tế bền vững trong tương lai. Đầu tiên là vấn đề về nguồn nhân lực. Lý do tôi đề cập đến vấn đề nguồn nhân lực ở đây là vì mặc dù xét trung bình thì VN có đội ngũ lao động có kỹ năng tốt và có trình độ, song lại thiếu những chuyên gia có trình độ chuyên môn thật cao ở các lĩnh vực khác nhau. Khi kinh tế đã phát triển hơn, cần có thêm nhiều chuyên gia giỏi trong những lĩnh vực cụ thể. Cần phải cử các cán bộ ra nước ngoài đào tạo và quá trình này sẽ cần ít nhất từ 5 đến 10 năm.
Vấn đề thứ hai mà VN phải chú ý chính là nâng cao vai trò và hiệu quả quản lý Nhà nước. Tôi không có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực này, nhưng khi trao đổi với các nhà đầu tư nước ngoài, họ hay phàn nàn về quản lý còn yếu kém và về tình trạng tham nhũng ở VN.
Kiều Giang thực hiện