 |
|
Kadyrov. |
Tháng trước, khi Đại hội đồng Liên Hợp Quốc họp ở New York, Akhmad Kadyrov cũng có mặt trong phái đoàn đại biểu Nga do Tổng thống Vladimir Putin dẫn đầu.
Thực ra, mối quan hệ của Kadyrov với Matxcơva trước kia không hề mặn mà như hiện nay. Ông từng tham gia chỉ huy lực lượng phiến quân đòi độc lập cho Chechnya trong cuộc chiến thứ nhất giai đoạn 1994-1996. Từng tốt nghiệp một trường Hồi giáo ở Trung Á và là người mang tư tưởng ôn hoà, Kadyrov trở thành luật sĩ của nước cộng hoà Chechnya năm 1995.
Tuy nhiên, năm 1999, ông tỏ thái độ bất bình đối với thủ lĩnh Shamil Basayev, khi nhân vật này dẫn quân sang nước cộng hoà Dagestan, ủng hộ tuyên bố thành lập một nhà nước Hồi giáo và tiến hành thánh chiến chống Nga. Kadyrov kêu gọi quân Chechnya không chống cự, khi lực lượng Nga trở lại nước cộng hoà cuối năm đó. Sau khi giúp quân đội liên bang chiếm lại thành phố Goudermes quê hương mình, ông bị Aslan Maskhadov coi là kẻ phản bội và tước chức luật sĩ Hồi giáo. Từ đó trở đi, Kadyrov đã nhiều lần trở thành mục tiêu ám sát. Một ví dụ là ngày 14/5 trong một lễ hội tôn giáo ở làng Iliskhan-Yurt. Một phụ nữ Chechnya giắt thuốc nổ vào người, tìm cách đến gần Kadyrov và nổ tung mình, nhưng các vệ sĩ của ông đã kịp chặn lại.
 |
|
Putin trao đổi với Kadyrov. |
Mặc dù bị phiến quân coi là con rối trong tay điện Kremlin, Kadyrov từng công khai chỉ trích lực lượng Nga về các hành động bạo hành chống dân thường. Ông cũng than phiền về việc Matxcơva không đầu tư thích đáng vào Chechnya.
Trong cuộc bầu cử tổng thống ngày 5/10 tới, Kadyrov được coi là người có nhiều lợi thế nhất, nhất là khi các đối thủ chính của ông đều rút lui hoặc bị loại khỏi cuộc đua. Lực lượng dân quân dưới quyền ông còn tấn công cả đài phát thanh và truyền hình địa phương, ngăn cản chiến dịch tranh cử của các ứng cử viên khác, gây áp lực đối với dân chúng.
Bản thân Kadyrov chưa có một kế hoạch rõ ràng nào cho Chechnya. Ông tuyên bố sẽ đề nghị Nga gia hạn việc ân xá đối với các phiến quân muốn xin hàng tới cuối năm. Một đội quân liên bang vẫn ở lại nhưng quyền kiểm soát an ninh cuối cùng sẽ được chuyển cho Bộ Nội vụ Chechnya. Kadyrov cũng cho biết sẽ đòi một số quyền tự quyền tự trị như xin giữ lại các khoản thuế ở Chechnya, khai thác nguồn dự trữ dầu và phát triển lại ngành sản xuất rượu.
Minh Châu (theo BBC, AFP, Gazeta.ru, AP)