Google chọn đối thủ của Elon Musk xây trung tâm dữ liệu không gian
Blue Origin, đối thủ của SpaceX, sẽ đưa vệ tinh Google lên quỹ đạo, trong vụ phóng tên lửa hạng nặng đầu tiên của dự án trung tâm dữ liệu ngoài không gian.
Ngày 19/11, công ty hàng không vũ trụ do tỷ phú Jeff Bezos sáng lập thông báo Google đã chọn họ làm nhà cung cấp dịch vụ phóng tên lửa cho Suncatcher, dự án nghiên cứu khả năng xây trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo.
Blue Origin hoạt động trong lĩnh vực phát triển tên lửa, tàu vũ trụ, cạnh tranh với SpaceX của Elon Musk. Tên lửa đẩy New Glenn của công ty có khả năng vận chuyển tải trọng lớn lên quỹ đạo và được thiết kế để tái sử dụng.
Vụ phóng dự kiến diễn ra vào quý I/2029. Theo Blue Origin, tên lửa mang theo một số vệ tinh lên quỹ đạo, mỗi chiếc có năng lực tính toán tương đương một tủ máy chủ trong trung tâm dữ liệu thông thường.
Tên lửa đẩy New Glenn di chuyển ra bệ phóng. Ảnh: Blue Origin
Travis Beals, Giám đốc cấp cao phụ trách nhóm nghiên cứu Paradigms of Intelligence tại Google, xác nhận việc hợp tác với Blue Origin trong vụ phóng tên lửa hạng nặng đầu tiên của dự án Suncatcher.
Ông cho biết, đây là "sáng kiến dài hạn đầy tham vọng" nhằm mở rộng hạ tầng AI trong không gian, bằng cách khai thác nguồn năng lượng mặt trời dồi dào trên quỹ đạo. Ông cũng gọi đây là cột mốc quan trọng trong kế hoạch phát triển năng lực tính toán của công ty.
Suncatcher là chương trình thử nghiệm của Google nhằm tìm hiểu liệu vệ tinh có thể đảm nhận một phần công việc vốn được thực hiện tại trung tâm dữ liệu trên mặt đất hay không. Mỗi vệ tinh mang các bộ xử lý Tensor (TPU), dòng chip do Google tự phát triển để chạy những chương trình AI.
Có thể hình dung, mỗi vệ tinh hoạt động như một máy tính chuyên dụng trên quỹ đạo, tiếp nhận và xử lý các tác vụ tính toán. Nhiều vệ tinh kết nối với nhau trong tương lai có thể tạo thành một hệ thống xử lý lớn hơn, phục vụ các mô hình AI. Các vệ tinh dự kiến hoạt động trên quỹ đạo đồng bộ với Mặt Trời, nơi có điều kiện tiếp nhận ánh sáng ổn định. Google muốn tận dụng nguồn năng lượng này để cung cấp điện cho các chip xử lý, thay vì phụ thuộc vào lưới điện như những trung tâm dữ liệu trên mặt đất.
Chuyến bay thứ ba của tên lửa đẩy hạng nặng New Glenn do Blue Origin phát triển, tháng 4/2026. Ảnh: Blue Origin
Ý tưởng xuất hiện khi nhu cầu tính toán AI tăng nhanh, kéo theo lượng điện tiêu thụ lớn tại các trung tâm dữ liệu. Ngoài năng lượng vận hành máy chủ, những cơ sở này còn cần hệ thống làm mát, quỹ đất và hạ tầng điện đi kèm. Việc đưa lên quỹ đạo được kỳ vọng giúp giảm áp lực về tài nguyên trên Trái Đất.
Tuy nhiên, môi trường không gian cũng có những thách thức riêng. Chip chịu rung lắc và lực tác động trong quá trình tên lửa phóng, bức xạ vũ trụ và nhiệt độ khắc nghiệt. Trong môi trường chân không, thiết bị không thể tản nhiệt bằng luồng không khí như ở trên mặt đất.
Google đã bắt đầu kiểm tra khả năng vận hành thực tế của công nghệ. Tháng 10, công ty phóng nguyên mẫu vệ tinh đầu tiên của Suncatcher bằng tên lửa SpaceX. Vệ tinh đã thiết lập liên lạc với mặt đất và hoạt động theo kế hoạch. Thử nghiệm tập trung đánh giá khả năng chịu đựng của chip trước bức xạ, nhiệt độ khắc nghiệt và các tác động vật lý trong không gian, đồng thời nghiên cứu phương án làm mát.
Trong nghiên cứu đăng trên Joule tháng trước, nhóm chuyên gia Suncatcher ước tính, cần 1.800 lần phóng tên lửa, với giả định là mẫu Starship của SpaceX, trong 10 năm tới để hoàn thành một trung tâm dữ liệu không gian.
Trọng Đạt tổng hợp
- Vật liệu đặc biệt phủ quanh tàu vũ trụ của Elon Musk
- Loạt thách thức để bắt tầng trên tên lửa Starship bằng 'đũa gắp'
- Trục trặc ở tầng đẩy tên lửa Vulcan khiến Amazon mất 40 vệ tinh