"Vài ngày qua, căng thẳng xoay quanh Greenland và đề xuất áp thuế vào ngày 1/2 khiến nhà đầu tư thực sự lo lắng", Sahak Manuelian, Giám đốc Giao dịch Cổ phiếu Toàn cầu tại Wedbush Securities (Mỹ) kể lại.
Nguyên nhân từ việc Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 17/1 tuyên bố sẽ áp thuế nhập khẩu với 8 nước châu Âu (Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan, Phần Lan) từ tháng 2, cho đến khi hoàn tất thương vụ mua lại Greenland.
Bất an về mối quan hệ xấu đi giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu dâng cao hôm 20/1, khi thị trường chứng khoán Mỹ ghi nhận mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 10/2025. Đến hôm 21/1, tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã "tháo ngòi" cho thị trường.
Phát biểu ở sự kiện này, ông quyết định rút lại việc áp thuế 8 nước châu Âu, sau khi có "cuộc gặp rất hiệu quả" với Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Ông cho biết các bên "hình thành khuôn khổ cho một thỏa thuận tương lai liên quan đến Greenland".
Các nhà giao dịch tại sàn New York, trong lúc màn hình trực tiếp phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump ở Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) Davos (Thụy Sĩ) ngày 21/1. Ảnh: Reuters
Ông Sahak Manuelian nói kịch bản Tổng thống Trump dùng đến hành động quân sự tại Greenland đã được loại trừ ngay từ đầu buổi phát biểu, giúp thị trường lập tức phản ứng tích cực. Đồng quan điểm, Art Hogan, Chiến lược gia tại B. Riley Wealth Management, nói tâm lý đè nặng "đã được gỡ bỏ".
Chỉ số S&P 500 chốt phiên thứ tư tăng 1,1% lên 6.875 điểm. DJIA thêm 1,2%, tương đương 588 điểm. Giá vàng thế giới giao ngay sáng nay đảo chiều đi xuống, hiện giảm 44 USD về 4.786 USD một ounce. Giá đôla Mỹ cũng tăng trở lại so với euro sau nhiều phiên chịu sức ép.
Phân tích rõ hơn, Matthew Smart, Giám đốc Hoạch định Tài chính và Phân tích Danh mục tại WWM Investments, cho biết thị trường phục hồi nhờ sự bất định đã đi qua.
"Tín hiệu từ ông Donald Trump sau cuộc họp ở Davos là phối hợp chứ không phải đối đầu và điều đó rất quan trọng. Việc rút lại các mức thuế ngắn hạn trong khi mở ra khuôn khổ với NATO xung quanh Greenland cho các nhà đầu tư thấy rằng điều này đang chuyển từ rủi ro tin tức sang rủi ro đàm phán", ông phân tích.
Chi tiết khuôn khổ cho thỏa thuận Greenland chưa được công bố. Trên Fox News tối 21/1, Tổng thư ký NATO Mark Rutte không tiết lộ cụ thể cuộc thảo luận với ông Trump nhưng bày tỏ quan điểm Tổng thống Mỹ đã đúng khi cho rằng khối này phải cùng nhau bảo vệ các khu vực Bắc Cực.
"Mỹ tiếp tục các cuộc đối thoại với Greenland và Đan Mạch về việc làm thế nào để đảm bảo Nga và Trung Quốc sẽ không thể tiếp cận kinh tế hoặc sức mạnh quân sự của Greenland", ông nêu.
Theo nguồn tin của AP, các thành viên NATO đã thảo luận về phương án Đan Mạch và NATO hợp tác xây dựng thêm các căn cứ quân sự của Mỹ ở Greenland. Chưa rõ liệu ý tưởng này có nằm trong khuôn khổ mà ông Trump và ông Rutte đã thảo luận bên lề Davos hôm qua không.
Giới đầu tư dự báo diễn biến tiếp theo của thỏa thuận Greenland không quá ảnh hưởng đến tâm lý thị trường sắp tới. Chuyên gia Matthew Smart tại WWM Investments chỉ ra kinh nghiệm lịch sử cho thấy tâm lý thị trường rất thoải mái với các rủi ro trong giai đoạn đàm phán.
Theo Michael Brown, Chiến lược gia nghiên cứu cấp cao tại Pepperstone (Anh), kịch bản "leo thang để hạ nhiệt" nhằm có đòn bẩy đàm phán của ông Trump đã trở nên quen thuộc. "Thẳng thắn mà nói, các chi tiết cụ thể của 'khuôn khổ thỏa thuận' thực sự không quan trọng. Chỉ cần đảm bảo không có leo thang và áp thuế là đủ xoa dịu mọi lo lắng của nhà đầu tư", ông bình luận.
Đồng tình, Matt Weller, Trưởng nghiên cứu thị trường toàn cầu tại StoneX nói các chi tiết thỏa thuận, dù khả năng không bao giờ được làm rõ, không phải là mối bận tâm lớn. "Cuộc khủng hoảng ngắn hạn dường như đã ở phía sau và giờ chúng ta chờ xem điều gì tiếp theo sẽ xuất hiện để dẫn dắt tâm lý thị trường", ông nói.
Chuyên gia Art Hogan tại B. Riley Wealth Management, nói điều thị trường cần lúc này là dòng chảy liên tục của các tin tích cực, như kết quả kinh doanh tốt hơn. "Hy vọng tuần tới sẽ thấy điều đó từ nhiều công ty trong S&P 500 hơn, thay vì phải trông chờ vào những bài đăng ngẫu nhiên trên Truth Social để có tin tốt", ông nói.
Khi thị trường thoát khỏi khủng hoảng Greenland, Karl Schamotta, Trưởng bộ phận chiến lược thị trường của Corpay (Canada) nói bài học rút ra là rủi ro bất ngờ vẫn có thể xuất hiện, tạo nên biến động khó lường.
"Điều quan trọng cần lưu ý là sự kiện này đã khiến các nhà đầu tư giật mình tỉnh giấc khỏi sự tự mãn đầu năm, nhắc nhở họ về những rủi ro vẫn đang ảnh hưởng đến định giá thị trường toàn cầu", ông nói.
Phiên An (theo Reuters, AP)