'Đòn chốt hạ' của ông Trump khiến đảng Cộng hòa thất vọng

Nhiều đảng viên Cộng hòa ngỡ ngàng khi Tổng thống Trump khép lại chiến dịch vận động giữa kỳ bằng bài phát biểu ca ngợi dự án cải tạo Hồ Phản chiếu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều 2/11 phát biểu tại Đài tưởng niệm Lincoln ở thủ đô Washington, nơi được đánh giá là không thể hoàn hảo hơn để ông khép lại mùa vận động cử tri trước khi cuộc bầu cử giữa kỳ diễn ra ngày 3/11. Các quan chức Nhà Trắng quảng bá đây là "đòn chốt hạ" cho chuỗi sự kiện vận động dồn dập mà ông Trump đã thực hiện ở hàng loạt bang trước bầu cử.

Tuy nhiên, trên sân khấu trước Hồ Phản chiếu, ông lại tập trung vào một chủ đề hoàn toàn không liên quan: Những đường ống rỉ sét.

"Hệ thống đường ống đã quá cũ kỹ và hư hỏng nặng", ông nói, giơ cao những bức ảnh chụp cơ sở hạ tầng xuống cấp mà ông đã cho thay thế bên dưới Hồ Phản chiếu. "Hiện tại, toàn bộ đường ống đã được cải tạo. Đó là những chiếc ống mới tinh".

Trong bài phát biểu 53 phút, Tổng thống Mỹ tiếp tục nêu hàng loạt dự án xây dựng và cải tạo mà ông trực tiếp chỉ đạo trong nhiệm kỳ hai. Ông cũng dành thời gian đề cập đến cả việc xóa bỏ hình vẽ bậy, trùng tu các đài phun nước, di tích, cũng như trải lại thảm cỏ ở Quảng trường Quốc gia (National Mall), mà không đề cập đến những vấn đề sát sườn với cử tri ngay trước ngày bỏ phiếu.

"Giống như con người, cỏ cây cũng có sự sống", ông Trump nói. "Thảm cỏ trước Nhà Trắng từng là loại vô cùng kém chất lượng suốt nhiều năm, nhưng giờ đây, nó thực sự tuyệt đẹp".

Cú sốc của đảng Cộng hòa

Những ngày gần đây, các chiến lược gia Cộng hòa ngày càng lo ngại về nguy cơ họ phải hứng chịu thất bại trong cuộc bầu cử giữa kỳ. Họ kỳ vọng bài phát biểu "chốt hạ" của Tổng thống Trump sẽ giúp vực lại tinh thần cho các ứng viên Cộng hòa cũng như thúc giục cử tri đi bỏ phiếu.

Nhưng nhiều người, trong đó có cả một số cố vấn Nhà Trắng, đã bày tỏ nỗi thất vọng và sửng sốt khi Tổng thống không tận dụng được cơ hội này để xoáy sâu vào các vấn đề kinh tế cốt lõi mà cử tri đặc biệt quan tâm.

Khi được báo Wall Street Journal đề nghị bình luận về bài phát biểu, một trợ lý giấu tên thân cận với Tổng thống chỉ nhắn lại biểu tượng cảm xúc "úp mặt thất vọng".

Một chiến lược gia kỳ cựu đảng Cộng hòa nhận định "bối cảnh sự kiện rất tuyệt vời nhưng thông điệp đưa ra lại hoàn toàn lệch pha". Một quan chức chiến dịch khác lại cho rằng "đám tảo xanh làm đục Hồ Phản chiếu sẽ chỉ là chuyện vặt vãnh nhất mà họ phải lo" nếu đảng Cộng hòa mất thế đa số ở cả Hạ viện lẫn Thượng viện.

"Tổng thống xưa nay nổi tiếng ngẫu hứng, không bao giờ chịu bám sát thông điệp truyền thông", hạ nghị sĩ Cộng hòa sắp về hưu Don Bacon nhận xét. Ông từng hy vọng Tổng thống Trump sẽ xoáy sâu vào các thành tựu then chốt như giảm thuế hay an ninh biên giới để lôi kéo cử tri vào phút chót, nhưng cuối cùng nhận lại thất vọng khi chúng chỉ được lướt qua trong bài phát biểu.

Thiếu vắng thông điệp chính trị

Sau bài phát biểu, một số cố vấn của Tổng thống Trump tìm cách "chữa cháy" rằng đây không phải thông điệp chốt hạ chiến dịch. Tuy nhiên, một ngày trước đó, chính các quan chức cấp cao Nhà Trắng đã họp báo định hướng truyền thông theo ý này, khẳng định đây sẽ là thông điệp cuối cùng gửi tới cử tri và là cơ hội để Tổng thống phô trương những thành tựu của đảng Cộng hòa.

Tổng thống Trump lâu nay coi việc chỉnh trang Washington là một trong những di sản đáng tự hào nhất của mình và khẳng định với giới cố vấn rằng nó sẽ giúp khơi dậy niềm tự hào dân tộc.

Dù các trợ lý đã khuyên ông nên tập trung vào những chủ đề khác, Tổng thống vẫn phớt lờ vì tin rằng vấn đề này sẽ chạm đúng tâm lý cử tri. Tuy nhiên, các cuộc thăm dò dư luận lại cho thấy phần lớn người dân Mỹ không ủng hộ những dự án xây dựng của ông, dù đa số cử tri Cộng hòa vẫn đánh giá tích cực.

"Tổng thống vốn là một nhà thầu xây dựng. Muốn ông ấy ngồi yên cũng không được", Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum phát biểu hôm 2/11.

Theo lịch trình ban đầu, ông Trump dự kiến dành trọn ngày 2/11 để tiến hành hai cuộc vận động lớn, nối tiếp nỗ lực kéo dài suốt một tháng qua nhằm thuyết phục cử tri nòng cốt phe bảo thủ ra bầu cử. Nhưng đến phút chót, Tổng thống lại thay đổi kế hoạch, chỉ tham gia qua cầu truyền hình trực tuyến và đến phát biểu tại Đài tưởng niệm Lincoln. Theo các nguồn tin thân cận, ông đã nung nấu dự định này suốt nhiều tuần qua.

Đội chiếc mũ lưỡi trai màu trắng in chữ USA, ông Trump nói liên tục suốt gần một tiếng trước nhóm khán giả vỏn vẹn gồm vài nhân viên Cục Công viên Quốc gia cùng lực lượng báo chí truyền thông.

 

 

Ông Trump nói về Hồ Phản chiếu trong phát biểu chốt bầu cử giữa kỳ

Tổng thống đứng cạnh bức ảnh lớn chụp Hồ Phản chiếu kèm dòng chú thích: "Đã trở lại và đẹp chưa từng thấy!". Ông vẫn lặp lại một số hành động quen thuộc trong các buổi vận động tranh cử, nhưng thiếu đi những tràng pháo tay thường thấy. Thay vào đó, khung cảnh diễn ra trong tĩnh lặng khi các lối đi bộ bao quanh hồ đã bị phong tỏa nhằm bảo đảm an ninh.

Tổng thống chỉ dành thời lượng ít ỏi để nói về cuộc bầu cử, xoay sang công kích các ứng viên Dân chủ là "những kẻ cực đoan".

Hồi đầu năm, ông Trump đã chỉ đạo đại tu Hồ Phản chiếu với lời hứa sẽ làm nhanh hơn và rẻ hơn bất kỳ ai. Tuy nhiên, kế hoạch mở cửa hồ nước lịch sử này kịp thời cho đại lễ kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ đã thất bại do hiện tượng tảo xanh bùng phát trên diện rộng.

Tổng thống cũng cáo buộc những kẻ phá hoại đã rạch rách lớp lót mới, được chính ông chỉ đạo sơn màu "xanh cờ Mỹ". Tuy nhiên, cáo buộc trên sau đó bị bác bỏ và phía nhà thầu cũng thừa nhận đã mắc sai sót chuyên môn.

Khi khoe về lớp phủ mới dưới đáy hồ, Tổng thống quay sang bên hỏi: "Có ai cầm mấy tấm ảnh ở đây không?". Một trợ lý liền bước lên bục phát biểu với xấp ảnh, còn ông Trump bắt đầu giơ từng tấm lên và thuyết minh. "Đây là hệ thống đường ống," ông nói. "Còn đây là thảm cỏ mới toanh vừa bị phá hoại".

Tổng thống Trump coi dự án đại tu này là một phần trong kế hoạch tổng thể nhằm khôi phục vị thế của Mỹ.

"Chúng ta từng bị cả thế giới đàm tiếu suốt 4 năm", ông khép lại bài phát biểu. "Họ coi chúng ta như những kẻ ngốc để nhạo báng. Từ quốc vương, nữ hoàng cho tới các tổng thống, thủ tướng, không một lãnh đạo nào không cười nhạo chúng ta. Nhưng nay, họ không còn dám cười nữa rồi".

Vũ Hoàng (Theo WSJ, AFP, Reuters)