 |
|
Công văn 1232 do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ký ban hành ngày 1/11 nêu rõ các đơn vị chức năng và các chi nhánh trực thuộc Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng, Kho bạc Nhà nước phải tạo điều kiện thuận lợi, đáp ứng kịp thời, không được từ chối nhu cầu đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông và nhu cầu hợp lý về đổi tiền mệnh giá nhỏ của các tổ chức, cá nhân. Các đơn vị này cũng được yêu cầu thực hiện nghiêm túc việc tuyển chọn, phân loại tiền, nhất là tiền giấy mệnh giá từ 2.000 đồng trở xuống khi thu của khách hàng, không được đưa trở lại lưu thông những đồng tiền quá cũ nát, không đủ tiêu chuẩn lưu thông. Ngân hàng Nhà nước chi nhánh các tỉnh, thành phố phải tăng cường kiểm tra và chỉ đạo các tổ chức tín dụng, Kho bạc Nhà nước đưa tiền mệnh giá nhỏ vào lưu thông, đặc biệt là tiền kim loại, đảm bảo cơ cấu tiền chi ra lưu thông hợp lý; nắm tình hình lưu thông tiền tệ trên địa bàn để chủ động đáp ứng nhu cầu, không để xảy ra tình trạng thiếu tiền mệnh giá nhỏ hay từ chối nhu cầu đổi tiền hợp lý của tổ chức, cá nhân trên địa bàn. Cũng giống như nghiệp vụ cung ứng tiền nói chung, tiền mệnh giá nhỏ lẻ được Ngân hàng Trung ương bơm qua các kênh khác nhau và đến tay người tiêu dùng thông qua việc trả lương hay giao dịch tài khoản với ngân hàng. Tuy nhiên, cơ cấu mệnh giá tiền chi ra từ các tổ chức tín dụng chưa hợp lý, ngân hàng thường chi ra các loại tiền mệnh giá lớn và chỉ đổi tiền lẻ cho những khách hàng có tài khoản và số dư tiền gửi tại ngân hàng. Bên cạnh đó, còn có tình trạng nhiều ngân hàng không thực hiện nghiêm túc việc tuyển chọn, phân loại tiền giấy mệnh giá nhỏ (2.000 đồng trở xuống) khi thu từ khách hàng và chi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông cho khách hàng, trong bó tiền còn lẫn nhiều đồng tiền cũ nát. Đây là một trong những yếu tố dẫn tới tình trạng khan hiếm tiền lẻ trên thị trường, người dân phải truyền tay nhau những đồng tiền rách nát, không đủ tiêu chuẩn lưu thông. Theo Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh TP HCM Trần Ngọc Minh, trước đây, Ngân hàng Trung ương mới khuyến khích các ngân hàng thương mại đáp ứng nhu cầu của người dân, tuy nhiên việc này chưa được thực hiện nghiêm túc và triệt để. "Tình trạng khan hiếm tiền lẻ vẫn tiếp diễn, dù Ngân hàng Nhà nước luôn kêu gọi hệ thống các ngân hàng thương mại đáp ứng nhu cầu trao đổi tiền lẻ cho người dân. Đây sẽ là thời điểm thích hợp để đưa ra biện pháp mạnh, chấn chỉnh lại việc làm này ở các tổ chức tín dụng", ông tuyên bố. Ông Minh cho biết thêm, Ngân hàng Nhà nước cũng đang tăng tốc đẩy mạnh việc lưu thông tiền xu vào lưu thông để dần thay thế các loại tiền giấy mệnh giá nhỏ. Ngoài ra, một loạt các biện pháp mạnh khác sẽ được thực hiện như quản lý chặt các ngân hàng thương mại trong việc chi, đổi tiền lẻ; đặc biệt là yêu cầu đưa thêm mệnh giá 20.000-10.000 đồng vào máy rút tiền tự động. "Trước đây không có tiền polymer các ngân hàng vẫn dùng tiền giấy cotton mệnh giá từ 10.000 đồng trở lên vào hệ thống này. Đây cũng là một vấn đề hợp lý, vì như thế sẽ giải quyết được tình trạng khan hiếm tiền mệnh giá nhỏ", ông Minh nói. Một loạt các động thái trên đây cho thấy bắt đầu có những thay đổi trong cách nhìn nhận vấn đề khan hiếm tiền giấy nhỏ lẻ trên thị trường. Nếu như trước đây công chúng hay được nghe rằng việc từ chối tiêu tiền xu trong lúc đã dừng phát hành tiền giấy mệnh giá tương đương là một nguyên nhân khiến tình trạng khan hiếm tiền lẻ thêm căng thẳng, thì nay ngành ngân hàng đã nhận một phần trách nhiệm đó về phía mình. Và trong lúc người dân chưa hoàn toàn quen với chuyện tiêu tiền kim loại, biện pháp tình thế để hợp lý hoá cơ cấu mệnh giá tiền trong lưu thông phụ thuộc nhiều vào chủ trương của Ngân hàng Trung ương và thiện chí của các ngân hàng thương mại. Một số ngân hàng lâu nay vẫn duy trì 3 mệnh giá tiền trong ATM. Riêng Ngân hàng Công thương còn đưa thêm mệnh giá 500.000 đồng vào các máy rút tiền đặt ở các khu công nghiệp. Tuy nhiên, Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (VCB), nắm trong tay hơn 500 máy rút tiền tự động và 850.000 thẻ, doanh số thanh toán chiếm non nửa thị phần, song chỉ để hai khay tiền mệnh giá 50.000 đồng và 100.000 đồng trong ATM. Khi mới khai trương dịch vụ rút tiền tự động, VCB cũng dành hẳn một khay tiền 10.000 đồng trong ATM, nhưng lâu dần đã bỏ đi vì lý do... "nhu cầu rút không nhiều". Để thực hiện chỉ thị mới của Ngân hàng Trung ương, VCB đang lên kế hoạch cài đặt và thử nghiệm chương trình mới nhằm tái cung ứng tiền mệnh giá 10.000 đồng qua ATM sớm nhất vào đầu tháng 12 này. Theo Phó tổng giám đốc VCB Nguyễn Phước Thanh, để tạo điều kiện cho các ngân hàng hợp lý hoá cơ cấu mệnh giá tiền trong ATM, Ngân hàng Nhà nước nên sớm phát hành tiền 10.000 đồng và 20.000 đồng trên chất liệu polymer. Nguyễn Thùy - Song Linh |