 |
|
Triệu Tử Dương năm 1985. |
Triệu Tử Dương sinh ra ở tỉnh Hà Nam (miền trung Trung Quốc) năm 1919, con trai một địa chủ giàu có. Ông gia nhập Đảng Cộng sản năm 1938.
Năm 1951, nhờ áp dụng thành công các biện pháp cải cách nông nghiệp ở tỉnh Quảng Đông, ông trở thành bí thư tỉnh uỷ. Tuy nhiên, trong thời kỳ Cách mạng Văn hoá năm 1967, Triệu Tử Dương bị phê phán là phản bội tư tưởng của chủ tịch Mao Trạch Đông, là “tàn dư hôi thối của giai cấp địa chủ” và phải đội mũ lừa trong khi bị diễu trên đường phố Quảng Châu. Sau 4 năm lao động tại một xí nghiệp, ông được cử tới vùng Nội Mông năm 1971 và trở về Quảng Đông năm 1972.
Năm 1973, thủ tướng Chu Ân Lai giao cho ông điều hành tỉnh lớn nhất của Trung Quốc - Tứ Xuyên. Khi đó, tỉnh này đang thiếu hụt lương thực trầm trọng, hậu quả của Bước Đại Nhảy vọt. Trong vòng 3 năm, Triệu Tử Dương đã xoay chuyển nền kinh tế tại đây, tăng sản lượng công nghiệp 81% và nông nghiệp 25%. Thành tích này khiến ông được Chủ tịch Đặng Tiểu Bình, người mang sẵn tư tưởng cải cách và lên điều hành Trung Quốc sau khi Mao Chủ tịch qua đời năm 1976, chú ý.
Năm 1980, Triệu Tử Dương về Bắc Kinh đảm trách cương vị phó thủ tướng, và 6 tháng sau là thủ tướng, điều hành toàn bộ nền kinh tế Trung Quốc. Năm 1987, ông trở thành tổng bí thư Đảng Cộng sản. Dưới sự lãnh đạo của Triệu Tử Dương, tuy lĩnh vực công nghiệp nặng vẫn gặp khó khăn, Trung Quốc đã đạt được những thành công lớn trong công nghiệp nhẹ và nông nghiệp. Cựu tổng bí thư cũng mở rộng các mối quan hệ thương mại với phương Tây, nhất là Mỹ. Dưới thời của ông, thương mại Trung- Mỹ tăng gấp 10 lần.
Tuy nhiên, sự quá nóng của nền kinh tế cuối thập kỷ 1980 gây ra lạm phát, và Triệu Tử Dương phải chịu phần lớn trách nhiệm. Năm 1989, ông bị mất chức do có những quan điểm "gây chia rẽ" về vụ Thiên An Môn.
Triệu Tử Dương vẫn là đảng viên Đảng Cộng sản cho đến khi ông mất.
M.C. (theo BBC, AP, New York Times)