Cơn đột quỵ mùa lạnh rình rập người cao huyết áp từ mâm cơm
Dù uống thuốc hạ áp đều đặn mỗi sáng, nhiều người vẫn đối mặt nguy cơ đột quỵ ngày rét vì mâm cơm thừa muối, thiếu vi chất cùng thói quen kiêng khem mù quáng khiến thành mạch máu co thắt.
Thạc sĩ dinh dưỡng Hoàng Hà Linh, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, cho biết huyết áp tăng cao liên tục là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến đột quỵ, suy tim và suy thận mạn tính. Khi trời chuyển lạnh, mạch máu ngoại vi co lại để giữ nhiệt khiến áp lực dòng máu tăng vọt. Đáng lo ngại, nhiều người bệnh vẫn duy trì thói quen ăn uống sai lầm, vô tình triệt tiêu tác dụng của thuốc điều trị và tự đẩy mình vào tình huống nguy kịch.
Sai lầm phổ biến nhất trong mùa lạnh là thói quen ăn mặn với các món kho đậm vị, dưa muối, nước mắm, mì chính hoặc thực phẩm đóng hộp. Nạp quá nhiều natri khiến áp lực thẩm thấu trong lòng mạch tăng cao, gây giữ nước và làm tăng thể tích máu lưu thông. Hiện tượng này tạo áp lực cơ học rất lớn lên thành động mạch vốn đã co rút vì giá rét. Chuyên gia khuyến cáo người bệnh phải khống chế lượng natri dưới 2.000 mg mỗi ngày, tương đương tối đa 5 g muối.
Ở chiều ngược lại, không ít người lại kiêng khem cực đoan bằng cách cắt bỏ hoàn toàn đạm động vật vì sợ mỡ máu. Việc nhịn đạm mù quáng khiến cơ thể suy dinh dưỡng, teo khối cơ và làm thành mạch máu yếu đi rõ rệt. Nguy hiểm hơn, một số người thấy huyết áp tạm thời hạ xuống liền tự ý bỏ thuốc, kích hoạt hiện tượng "tăng huyết áp dội ngược", đẩy áp lực máu lên đỉnh điểm và trực tiếp gây vỡ hoặc tắc mạch máu não.
Để kiểm soát huyết áp khi thời tiết chuyển lạnh, thực đơn hàng ngày cần tập trung vào các nhóm chất hỗ trợ giãn mạch tự nhiên. Người bệnh nên ưu tiên thực phẩm giàu kali, magie và canxi như cải bó xôi, rau xanh đậm, chuối, khoai lang, bơ cùng các loại hạt. Các vi chất này điều hòa điện giải nội bào, làm thư giãn cơ trơn thành mạch và giúp thận đào thải lượng natri dư thừa. Riêng người mắc suy thận mạn tính hoặc đang dùng thuốc hạ áp giữ kali cần tham khảo liều lượng cụ thể từ bác sĩ.
Bên cạnh đó, việc duy trì 2-3 bữa cá béo mỗi tuần như cá thu, cá hồi cung cấp nguồn omega-3 dồi dào, kích thích cơ thể sản sinh nitric oxide để mở rộng lòng mạch và bảo vệ lớp nội mạc tổn thương. Chất xơ hòa tan beta-glucan từ yến mạch và gạo lứt cũng hỗ trợ làm chậm hấp thu cholesterol xấu, giảm độ cứng của thành mạch và ngăn ngừa mảng xơ vữa bứt rách.
Cá thu là một trong những loại cá giàu omega 3. Ảnh: Bùi Thùy
Chuyên gia nhấn mạnh chế độ dinh dưỡng cần cá nhân hóa dựa trên xét nghiệm sinh hóa máu, chức năng thận và phác đồ dùng thuốc cụ thể của mỗi người. Bệnh nhân tuyệt đối không áp dụng thực đơn truyền miệng trên mạng, cần duy trì đo huyết áp cùng một thời điểm mỗi ngày, vận động nhẹ nhàng 30 phút và giữ ấm cơ thể khi ra ngoài trời lạnh.
Thúy Quỳnh