Có nên ăn mỡ lợn hàng ngày?
Nhiều thông tin cho rằng dầu thực vật mới đáng lo ngại còn ăn mỡ lợn rất tốt, ngày xưa ông bà ta toàn ăn mỡ lợn mỗi ngày vẫn khỏe mạnh, vậy có nên dùng mỡ lợn hàng ngày? (Thủy, 40 tuổi, Hà Nội)
Trả lời:
Mỡ lợn từng là nguyên liệu quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt, song những năm gần đây dần được thay thế bằng các loại dầu thực vật. Tuy nhiên, trước những tranh luận về lợi ích và tác hại của các nguồn chất béo, thực phẩm này đang được nhiều người quan tâm trở lại. Quan niệm mỡ lợn tự nhiên nên tốt hơn dầu thực vật, hay ngược lại, ăn mỡ lợn sẽ làm tăng mỡ máu và gây bệnh tim mạch, đều chưa phản ánh đầy đủ bản chất dinh dưỡng của loại thực phẩm này.
Mỡ lợn không phải thực phẩm cần loại bỏ hoàn toàn khỏi chế độ ăn, nhưng cũng không nên được sử dụng thiếu kiểm soát. Tác động đối với sức khỏe phụ thuộc vào lượng tiêu thụ, tần suất sử dụng cũng như sự cân đối giữa các nhóm chất béo trong khẩu phần.
Về thành phần, mỡ lợn cung cấp năng lượng, chứa cả axit béo bão hòa và axit béo không bão hòa. Tuy nhiên, tỷ lệ chất béo bão hòa tương đối cao. Việc tiêu thụ quá nhiều nhóm chất béo này trong thời gian dài có thể làm tăng LDL-cholesterol (cholesterol xấu) trong máu. Đây là yếu tố góp phần thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ.
Một lượng nhỏ mỡ lợn sử dụng không thường xuyên trong chế biến món ăn không đồng nghĩa với nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Đáng lưu ý hơn là thói quen dùng mỡ lợn với tần suất cao, chẳng hạn cả ba bữa trong ngày đều sử dụng để chiên, xào, rán. Nguy cơ càng tăng khi khẩu phần đồng thời chứa nhiều thực phẩm giàu chất béo bão hòa khác như thịt ba chỉ, da, nội tạng động vật, đồ chiên rán và thịt chế biến sẵn. Khi đó, tổng lượng chất béo bão hòa tiêu thụ có thể vượt ngưỡng khuyến nghị.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo chất béo bão hòa nên chiếm dưới 10% tổng năng lượng khẩu phần mỗi ngày. Tổ chức này đồng thời khuyến nghị thay thế chất béo bão hòa bằng chất béo không bão hòa nhằm giảm nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm, đặc biệt là bệnh tim mạch.
Do đó, mỡ lợn có thể được sử dụng với lượng phù hợp, nhưng không nên là nguồn chất béo chủ đạo trong chế độ ăn. Các gia đình cần đa dạng hóa nguồn chất béo, ưu tiên những loại dầu thực vật giàu chất béo không bão hòa như dầu đậu nành, dầu cải, dầu hướng dương và dầu ô liu. Việc lựa chọn cần căn cứ vào món ăn, phương pháp chế biến và tổng thể khẩu phần, thay vì chỉ đánh giá một loại chất béo riêng lẻ.
Bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy
Cực bác sĩ đội tuyển Quốc gia và U23 Việt Nam