"Đề nghị Bộ Thuỷ sản cân nhắc lại chỉ tiêu của năm 2004. Nhiều doanh nghiệp cho rằng mức 2,55-2,6 tỷ USD xuất khẩu là quá cao", ông Lực nhấn mạnh.
Trên thực tế, năm 2003, ngành thuỷ sản chỉ đạt được 96-97% kế hoạch xuất khẩu. Tốc độ tăng trưởng 10% so với năm 2002 cũng là thấp nhất trong 4 năm trở lại đây. Nếu như trước đây, thuỷ sản được xếp vào nhóm tăng trưởng cao thì năm 2003, đã bị tụt xuống nhóm tăng trưởng thấp.
Theo ông Lực, khó khăn lớn nhất của ngành chế biến và xuất khẩu chính là sự mất cân đối giữa sản lượng, chất lượng, cơ cấu và phương thức cung ứng nguyên liệu với năng lực chế biến. Tổng thư ký VASEP Nguyễn Hữu Dũng cũng chia sẻ quan điểm này với VnExpress. Ông tâm sự, hiện sản lượng nguyên liệu quá thấp so với năng lực của các đơn vị chế biến; cung không đáp ứng đủ cầu dẫn đến tình trạng cạnh tranh không lành mạnh, giá bị đẩy lên cao, gây khó khăn cho doanh nghiệp.
Vị chủ tịch VASEP cho biết thêm năm 2003, sản lượng khai thác biển của nhiều địa phương miền Bắc và miền Trung đạt quá thấp, mỗi doanh nghiệp nằm ngay sát biển một ngày cũng chỉ mua được vài tấn. "Trong khi đó, các con số thống kê cho thấy, sản lượng khai thác vẫn tăng. Nếu sản lượng tăng thì cá chạy đi đâu trong khi hầu hết các doanh nghiệp làm cá biển đều than thiếu nguyên liệu nghiêm trọng? Đề nghị Bộ và các sở xem xét lại", ông Lực bức xúc.
Sự bất hợp lý còn thể hiện ở phương thức cung ứng nguyên liệu. Theo các doanh nghiệp, hệ thống phân phối nguyên liệu thuỷ sản vẫn manh mún, không có tổ chức. "Một cái chợ bán đấu giá thủy sản là chuyện rất nhỏ, các doanh nghiệp cũng đã đề nghị từ lâu, vậy mà đến nay vẫn chưa làm được", Tổng thư ký VASEP Nguyễn Hữu Dũng nuối tiếc.
 |
|
Phó thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại hội nghị. |
Trao đổi với VnExpress bên lề hội nghị sáng nay, Phó thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đánh giá cao mục tiêu mà ngành thủy sản đặt ra cho năm 2004. Tuy nhiên, ông cũng khuyến cáo: "Kế hoạch đưa tổng sản lượng thuỷ sản lên trên 2,6 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu 2,6 tỷ USD là khả thi. Nhưng để đạt được phải phấn đấu quyết liệt lắm và phải có chính sách, quy chế phù hợp. Đặc biệt, nếu không giải quyết tốt mảng thị trường thì mục tiêu này khó có thể thực hiện".
Với con mắt của một nhà sinh vật học, Giám đốc Sở Thuỷ sản Khánh Hoà Nguyễn Chiến Thắng cũng không thoả mãn với tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu. "Không phải là tôi muốn bàn lùi. Nếu với ngành công nghiệp và dịch vụ, tốc độ tăng trưởng 10% là ổn. Nhưng với ngành thuỷ sản thì cần xem xét lại, bởi đây là tốc độ tăng trưởng nóng, có nguy cơ lớn với môi trường", ông Thắng nói với VnExpress.
Theo ông, Việt Nam vẫn chưa thể xử lý triệt để chất thải môi trường, tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu cũng có nghĩa là đẩy mạnh khai thác và nuôi trồng thủy hải sản. Hậu quả khó tránh chính là sự suy kiệt nguồn lợi tự nhiên và ô nhiễm môi trường. "Cần tìm ra giải pháp làm sao để tăng trưởng phải đảm bảo tính chất bền vững. Tăng trưởng chung của toàn ngành nông nghiệp chỉ nên khoảng 4-5%. Với thuỷ sản, do là ngành mới thì có thể phát triển tới 8% là vừa. Chứ cứ như hiện nay thì căng thẳng quá", ông lo ngại.
Ông Thắng cho rằng, nhà nước chưa đầu tư thoả đáng cho ngành thuỷ sản đặc biệt là đầu tư cho công tác thuỷ lợi, nhằm tránh ô nhiễm môi trường nuôi. Điều này cũng thể hiện rõ trong báo cáo của Bộ Thuỷ sản. Theo thống kê, đầu tư phát triển thuỷ sản so với tổng giá trị sản phẩm thuỷ sản làm ra mới chiếm khoảng 24,6%. Trong khi mức thực hiện tái đầu tư từ GDP của cả nước năm 2003 là 35,6%. Nếu so tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2003 (217.000 tỷ đồng) thì vốn đầu tư cho thuỷ sản chỉ chiếm 2,1%, trong khi tỷ trọng GDP thuỷ sản trong nền kinh tế quốc dân đã đạt trên 4%.
Phó thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng thừa nhận điều này. "Số vốn Nhà nước rót trực tiếp cho ngành thuỷ sản còn chưa tương xứng với yêu cầu đưa nhanh thủy sản thành ngành kinh tế mũi nhọn, thu hút nhiều việc làm, tạo ra nhiều sản phẩm xuất khẩu. Kể cả trên lĩnh vực thuỷ lợi cũng vậy", ông nói. Phó thủ tướng cho biết thêm, Chính phủ đã quan tâm tới vấn đề này và cân nhắc trong điều chỉnh cơ cấu đầu tư năm 2004.
Song Linh