Đằng sau vẻ ngoài độc lập của một nữ giám đốc quảng cáo 30 tuổi là những đêm suy sụp không báo trước. "Tôi thấy mình là người duy nhất còn sót lại trên vũ trụ này", Tian nhớ lại khoảnh khắc ngồi khóc suốt hai giờ trên ghế sofa, bên cạnh chỉ có chú mèo Dobby.
"Khi ở một mình, cảm xúc hoàn toàn do bạn quyết định. Không có gì từ bên ngoài ngăn cản hay níu giữ chúng lại", cô nói.
Nhưng Tian biết mình không phải trường hợp hiếm hoi. Tại các đô thị sầm uất của Trung Quốc, hàng triệu người trẻ như cô đang bị cuốn vào cuộc bùng nổ của "hộ gia đình độc thân". Theo thống kê của chính phủ, hộ độc thân hiện chiếm khoảng 20%, tăng vọt so với dưới 3% năm 2000. Viện Nghiên cứu Beike dự báo đến năm 2030, con số này có thể chạm mốc 200 triệu người.
Dự báo đến năm 2030, Trung Quốc có khoảng 200 triệu người sống trong các hộ gia đình độc thân (hộ gia đình một người). Ảnh minh họa: Future Platform
Xiao Hui, 26 tuổi, một giáo viên trung học chuyển tới Quảng Châu thực tập từ tháng 11/2025, chọn sống một mình vì muốn thoát khỏi sự kiểm soát. "Không ai can thiệp vào cuộc sống của bạn", cô nói.
Nhưng tự do luôn đi kèm cái giá.
Khi kỳ thực tập sắp kết thúc, áp lực tương lai ập đến, Xiao Hui bắt đầu gặp ác mộng về những kẻ đột nhập. Ở thành phố xa lạ, không bạn bè thân thiết, mọi thứ trở nên "đặc biệt khó khăn". Cô nhận ra mình dễ tổn thương nhất lúc ốm đau. "Ngay cả việc rót một cốc nước cũng trở thành thử thách khi bạn ốm mà chỉ có một mình", cô chia sẻ. Nỗi lo sợ về những "cái chết cô độc" lớn đến mức các ứng dụng kiểm tra trạng thái an toàn mỗi ngày như Are You Dead? đang trở thành hiện tượng.
Lý giải nguyên nhân, giáo sư Jean Yeung Wei-Jun, ĐH Quốc gia Singapore, chỉ ra ba lực đẩy: di chứng của chính sách một con khiến người trẻ thiếu kết nối anh chị em; đô thị hóa khiến tuổi kết hôn muộn; và sự tiện lợi của dịch vụ tại nhà.
Tuy nhiên, tiện nghi vật chất không bù đắp được sự kiệt quệ tinh thần. Một thuật ngữ mới đã ra đời: Ai wu neng – sự bất lực trong tình yêu. Người trẻ sợ những tương tác nhỏ nhặt, sợ phải dung hòa cái "tôi" với người khác. "Quá mệt mỏi. Cái giá phải trả cho sự thân mật quá cao", nhiều người thừa nhận với nhà nhân chủng học Xiang Biao.
Thay vì coi đây là vấn đề xã hội, giới chuyên gia cho rằng cần tìm cách để "sống chung với lũ". Văn hóa da zi (bạn đồng hành) đang lên ngôi như một cứu cánh. Đây là những mối quan hệ "không ràng buộc": bạn ăn tối, bạn tập gym, bạn đi dạo.
Tian Yuan đã tự thiết lập một "gia đình bạn bè" kiểu mới ở Quảng Châu. Cô và bạn thân sống gần nhau, thường xuyên tụ tập ăn uống nhưng vẫn tôn trọng không gian riêng.
"Chỉ cần biết rằng bên cạnh nhà mình có một căn nhà khác cũng đang sáng đèn, nỗi cô đơn sẽ vơi đi nhiều", Tian nói.
Nhật Minh (Theo Channel News Asia)