 |
|
Tướng Jay Garner đi thị sát Baghdad. |
Ngày càng có nhiều dấu hiệu chứng tỏ cuộc sống ở thủ đô Iraq đang trở lại bình thường. Bất chấp thiết quân luật từ 23h hôm trước tới 6h sáng hôm sau do lính Mỹ áp đặt từ hôm 20/4, ngày một nhiều cửa hiệu hoạt động. Quầy thực phẩm treo đầy thịt, một số nhà hàng cũng bắt đầu đón khách. Suốt ngày, xe cộ đi lại gây tắc nghẽn giao thông trên các đường phố bụi bặm, giống như thời kỳ trước chiến tranh. Tại các trạm kiểm soát của quân đội Mỹ, xe tăng đôi khi chặn ngang con đường, làm việc đi lại càng thêm lộn xộn.
Dù hầu như không còn gì để ăn cắp và bất chấp các cuộc tuần tra chung của cảnh sát Iraq và lính Mỹ, nhưng những kẻ hôi của vẫn tiếp tục hoành hành. Hàng ngày, vào lúc chạng vạng tối, chúng còn đốt các toà nhà chính phủ. Điện nước vẫn thiếu. Ủy ban Chữ thập Đỏ quốc tế đang hỗ trợ Mỹ bằng cách tìm kiếm chuyên gia điện và xử lý nước của Iraq để nối lại hoạt động cho cơ sở sản xuất.
Thời điểm bất ổn giữa chiến tranh và hoà bình đang làm nhiều người Iraq lo âu. Đối với gia đình Methboub, sau nhiều ngày phải xếp hàng mua bánh mỳ, xách nước lên cầu thang và cầu thánh Allah để điện sáng trở lại, chiến tranh vẫn chưa kết thúc. Bà Methboub nói: "Tình hình hiện nay nguy hiểm hơn nhiều so với lúc chiến tranh, vì chúng tôi không biết tương lai sẽ ra sao".
Roland Huguenin-Benjamin, người phát ngôn Chữ thập Đỏ tại Baghdad, cho biết: "Chúng tôi đang ở ngã tư đường quan trọng, mọi thứ có thể đi lên rồi đi xuống. Người Mỹ luôn nhận thức rõ vấn đề và mức độ khẩn cấp". Ông cho rằng lính thuỷ đánh bộ không phải là kỹ sư nên phải làm việc với những người biết cách điều hành các hệ thống. Huguenin-Benjamin khẳng định khi Chữ thập Đỏ tập hợp được các kỹ sư (Iraq), đó sẽ là món quà Giáng sinh với quân đội Mỹ.
Lính Mỹ cũng tham gia khá tích cực vào việc ổn định tình hình. Hôm 19/4, xe tải quân sự phân phát 95.000 lít nhiên liệu cho trạm bơm nước, máy phát điện và bệnh viện trên toàn thành phố. Các đơn vị cứu thương Mỹ giúp Chữ thập Đỏ máy chụp X-quang và thiết bị y tế cho những bệnh viện bị cướp phá. Hôm 20/4, quân đội Mỹ mở một nhà kho ở Baghdad để cất trữ 1.400 tấn bột mỳ do Chương trình Lương thực Thế giới cung cấp. Số lương thực này sẽ được phân phát trong vòng một tháng. Dự trữ của người Baghdad vẫn chưa hết vì chính phủ cũ tăng khẩu phần lên gấp đôi từ tháng 8 năm trước.
Ngoài nối lại cung cấp điện nước, khởi động việc thu gom rác thải, dù nhiều xe chở rác của thành phố bị đánh cắp, cũng là một ưu tiên, trước khi trời nắng nóng biến các đống rác thành nguy cơ với sức khoẻ.
Lần đầu tiên tới Baghdad hôm qua, tướng về hưu Jay Garner, người sẽ phụ trách công cuộc tái thiết Iraq, mô tả những nhiệm vụ sắp tới là thách thức. Thời điểm tướng Garner tới Baghdad trùng hợp với sự thay đổi của quân đội Mỹ ở thủ đô, chuyển tập trung từ chiến đấu sang tái thiết. Lính thuỷ đánh bộ rút khỏi đông Baghdad từ sáng 20/4, các đơn vị lục quân triển khai trên toàn thành phố. Cùng lúc đó, hai trong số 55 quan chức chính quyền cũ bị Washington truy nã rơi vào tay Mỹ. Bộ trưởng Nghiên cứu khoa học và Cao học Iraq bị bắt, còn con rể ông Saddam Hussein ra hàng.
Tướng Garner cam kết sẽ cung cấp lại điện nước càng sớm càng tốt. Theo Công ước Geneva, Mỹ, với tư cách quân chiếm đóng, có trách nhiệm nối lại những dịch vụ này ngay lập tức. Tuần trước, quân đội Mỹ từng hứa hẹn điện sẽ sáng trở lại trong vòng 48 giờ, nhưng hầu hết Baghdad vẫn chìm trong bóng tối sau hoàng hôn.
Các quan chức Mỹ cho rằng có thể phải mất 3 tháng mới thành lập được một chính quyền lâm thời. Ahmad Chalabi được Lầu Năm Góc ủng hộ, nhưng lại bị Bộ Ngoại giao Mỹ, CIA và chính người dân Iraq khinh thường. Ông này đang gặp phải khó khăn trong khi tìm cách giành sự hậu thuẫn của dân chúng.
Nguyễn Hạnh (theo CSM)