Bác sĩ giải mã tình trạng 'kẻ thừa, người thiếu' trong phòng ngủ
Một người mong muốn gần gũi thường xuyên, người kia lại ít ham muốn hoặc tìm cách né tránh, khiến chuyện chăn gối dần trở thành áp lực dù tình cảm vợ chồng vẫn mặn nồng.
Không ít cặp vợ chồng vẫn yêu thương, quan tâm nhau nhưng không tìm được tiếng nói chung trong đời sống tình dục. Có người muốn gần gũi vài lần mỗi tuần, trong khi bạn đời cả tháng cũng không có nhu cầu. Người muốn nhiều dần cảm thấy bị từ chối, còn người ít ham muốn lại áp lực vì phải đáp ứng đối phương.
TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health, cho biết đây là tình trạng chênh lệch ham muốn tình dục (sexual desire discrepancy), khá phổ biến ở các cặp đôi. Ham muốn không phải thước đo tuyệt đối của tình yêu. Người ít nhu cầu không đồng nghĩa với hết yêu, cũng như người muốn gần gũi nhiều hơn không có nghĩa chỉ quan tâm đến tình dục.
Sự khác biệt có thể xuất phát từ yếu tố sinh học, tâm lý và hoàn cảnh sống. Thay đổi nội tiết tố, thiếu ngủ, bệnh mạn tính, tác dụng phụ của thuốc hoặc vấn đề chức năng tình dục đều có thể làm giảm ham muốn. Ở nam giới, thiếu hụt testosterone thực sự có thể ảnh hưởng đến nhu cầu. Phụ nữ có thể giảm ham muốn sau sinh, khi cho con bú, tiền mãn kinh hoặc khi quan hệ gây đau.
Áp lực công việc, chăm sóc con nhỏ, căng thẳng tài chính, sự nhàm chán trong đời sống vợ chồng và những tổn thương cảm xúc chưa được giải quyết cũng tác động đến ham muốn. Ngoài ra, mỗi người có cách khơi gợi nhu cầu khác nhau: có người chủ động nghĩ đến tình dục, trong khi người khác chỉ muốn gần gũi sau khi được thư giãn, âu yếm và kết nối cảm xúc.
Nghiên cứu của Clark và cộng sự năm 2024, công bố trên Journal of Marital and Family Therapy, khảo sát 300 người trong các mối quan hệ có chênh lệch ham muốn, ghi nhận các cách thích nghi như giao tiếp, điều chỉnh hình thức thân mật và thỏa thuận giữa hai người. Những người xem đây là vấn đề nghiêm trọng thường ít trao đổi cởi mở hơn, cho thấy cách ứng xử với khác biệt cũng quan trọng không kém mức độ chênh lệch.
Ảnh minh họa tạo bởi AI
Tìm tiếng nói chung mà không ép buộc
Theo bác sĩ Duy, các cặp đôi cần bỏ quan niệm rằng yêu nhau thì phải có nhu cầu tình dục tương đương. Không có tần suất quan hệ chuẩn cho tất cả. Mục tiêu là tìm mức độ gần gũi khiến cả hai hài lòng và được tôn trọng, thay vì cố đạt một con số trung bình.
Hai người nên trò chuyện về nhu cầu vào thời điểm thoải mái, không chỉ khi một người vừa bị từ chối. Người muốn nhiều hơn cần chia sẻ cảm giác thiếu kết nối mà không trách móc. Người ít ham muốn cũng cần được nói về sự mệt mỏi, lo lắng hoặc lý do chưa sẵn sàng mà không sợ bị đánh giá là lạnh nhạt.
Các cặp đôi có thể dành thời gian riêng, khôi phục những cử chỉ thân mật như ôm, hôn, massage hoặc cùng tham gia hoạt động yêu thích. Không phải mọi sự gần gũi đều phải dẫn đến quan hệ tình dục. Khi áp lực phải đáp ứng giảm bớt, người ít ham muốn có thể cảm thấy thoải mái và tìm lại nhu cầu tự nhiên.
Tuy nhiên, việc chủ động dành thời gian cho nhau không đồng nghĩa với nghĩa vụ phải quan hệ. Bác sĩ lưu ý cần phân biệt sự tự nguyện điều chỉnh với việc miễn cưỡng đáp ứng vì sợ đối phương thất vọng. Mỗi người chỉ nên gần gũi khi thực sự đồng thuận và có quyền thay đổi quyết định bất cứ lúc nào.
Theo Hiệp hội Y học giới tính châu Âu, trong tài liệu công bố trên Sexual Medicine Open Access, chênh lệch ham muốn cần can thiệp lâm sàng khi gây đau khổ, bất mãn hoặc ảnh hưởng đáng kể đến một hay cả hai người. Mục tiêu không đơn thuần là tăng ham muốn ở người ít nhu cầu, mà giúp cặp đôi tìm cách thích nghi phù hợp.
Nếu ham muốn suy giảm đột ngột, kéo dài, gây phiền muộn hoặc đi kèm rối loạn cương, đau khi quan hệ, mệt mỏi hay thay đổi tâm trạng, người trong cuộc nên khám chuyên khoa nam học, phụ khoa hoặc sức khỏe tình dục. Mâu thuẫn kéo dài cũng có thể cần tư vấn tâm lý cặp đôi hoặc trị liệu tình dục.
Lê Phương