Bác sĩ cảnh báo tình trạng chậm mọc răng vĩnh viễn ở trẻ
Trẻ đã rụng răng cửa sữa nhưng răng vĩnh viễn chưa mọc có thể gặp tình trạng thiếu khoảng trên cung hàm, bác sĩ khuyến cáo không nên chủ quan, cần đưa trẻ đi kiểm tra để xác định nguyên nhân và can thiệp đúng thời điểm.
Bé trai 9 tuổi đã bước vào giai đoạn thay răng. Tuy nhiên, sau khi hai răng cửa sữa hàm trên lần lượt rụng, gia đình nhận thấy chỉ có một răng vĩnh viễn mọc lên, chiếc còn lại vẫn chưa xuất hiện. Lo lắng trước tình trạng mọc răng không đồng đều, phụ huynh đưa trẻ đến thăm khám tại Khoa Nha & Chỉnh nha, Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội.
Qua thăm khám và chụp Xquang, BSCKII. Hoàng Mai Anh ghi nhận răng vĩnh viễn vẫn hiện diện bên dưới nhưng chưa thể mọc lên do cung hàm trên hẹp, không đủ khoảng để răng dịch chuyển vào vị trí trên cung hàm. Bác sĩ chỉ định nong rộng hàm trên nhằm tăng khoảng trống, tạo điều kiện cho răng vĩnh viễn mọc thuận lợi và cải thiện tương quan khớp cắn.
Theo bác sĩ Mai Anh, trong giai đoạn thay răng, thời điểm mọc răng vĩnh viễn giữa hai bên hàm có thể không hoàn toàn giống nhau. Tuy nhiên, nếu răng sữa đã rụng một thời gian mà răng vĩnh viễn vẫn chưa mọc, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám để tìm nguyên nhân.
Một trong những yếu tố có thể ảnh hưởng đến quá trình mọc răng là tình trạng thiếu khoảng trên cung hàm. Khi xương hàm phát triển chưa đủ rộng, các răng vĩnh viễn có thể không có đủ không gian để mọc đúng vị trí, dẫn đến chậm mọc, mọc lệch hoặc chen chúc.
Ngoài hẹp hàm, tình trạng chậm mọc răng còn có thể liên quan đến răng mọc ngầm, thiếu mầm răng, răng mọc sai hướng hoặc các yếu tố cản trở đường mọc. Vì vậy, việc thăm khám lâm sàng kết hợp chụp X-quang khi có chỉ định giúp bác sĩ xác định nguyên nhân thay vì chỉ quan sát và chờ đợi.
Với những trường hợp hẹp hàm, nong rộng hàm trên có thể là một trong những giải pháp chỉnh nha được cân nhắc. BS Mai Anh cho biết, ở trẻ đang trong giai đoạn tăng trưởng, khớp khẩu cái giữa thường chưa hợp nhất hoàn toàn. Đây là điều kiện thuận lợi để bác sĩ can thiệp mở rộng nền xương hàm trên.
Khác với việc chỉ làm các răng nghiêng ra phía ngoài để tăng chiều rộng cung răng, nong hàm theo cơ chế chỉnh hình xương hướng đến mở rộng nền xương hàm trên thông qua tác động lên khớp khẩu cái giữa.
Can thiệp đúng thời điểm có thể giúp cải thiện chiều rộng cung hàm, tạo thêm khoảng cho các răng vĩnh viễn mọc và hỗ trợ điều chỉnh tương quan khớp cắn. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp chậm mọc răng đều cần nong hàm. Chỉ định phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ hẹp hàm, độ tuổi và tình trạng phát triển của từng trẻ.
Một bệnh nhi khám răng miệng tại bệnh viện. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Với trường hợp trên, bác sĩ lựa chọn Invisalign Palatal Expander (IPE) – hệ thống khí cụ nong hàm được thiết kế cá nhân hóa dựa trên dữ liệu quét kỹ thuật số và công nghệ in 3D. Khác với khí cụ nong hàm truyền thống sử dụng vít điều chỉnh bằng tay hằng ngày, IPE gồm chuỗi khí cụ được thiết kế theo từng giai đoạn, lần lượt tạo lực nong theo kế hoạch điều trị của bác sĩ. Mỗi khí cụ được chế tạo phù hợp với hình dạng cung hàm của trẻ, không cần vặn vít hằng ngày và có thể tháo lắp để thuận tiện cho việc vệ sinh răng miệng theo hướng dẫn chuyên môn. Thời gian nong chủ động thường kéo dài vài tuần, tùy thuộc vào mức độ hẹp hàm và phác đồ điều trị của từng trường hợp.
Tuy nhiên, bác sĩ lưu ý công nghệ khí cụ không thay thế vai trò của việc thăm khám và theo dõi chuyên môn. Hiệu quả điều trị phụ thuộc vào tình trạng phát triển xương hàm, chỉ định phù hợp và mức độ tuân thủ của trẻ trong suốt quá trình điều trị.
Bác sĩ khuyến cáo, chậm mọc răng vĩnh viễn không nên chỉ được xem là sự chậm trễ thông thường trong quá trình thay răng. Tình trạng này có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như thiếu mầm răng, răng mọc ngầm, sai hướng mọc hoặc thiếu khoảng trên cung hàm. Cần thăm khám xác định nguyên nhân, lựa chọn thời điểm và phương pháp can thiệp phù hợp.
Lê Nga