Chuyến bay 8646 của Air Canada Express, do hãng Jazz Aviation khai thác, ngày 22/3 cất cánh từ sân bay thành phố Montreal, tỉnh Quebec, lúc 22h12 với 72 hành khách và 4 thành viên tổ bay. Website Air Canada cho biết đây là chuyến bay thẳng đến New York City, hành trình khoảng 1 giờ 30 phút.
Phi cơ Air Canada Express được phép hạ cánh xuống đường băng số 4 sân bay LaGuardia vào khoảng 23h35. Cùng thời điểm đó, chuyến bay 2384 của hãng United Airlines, dự kiến khởi hành từ sân bay LaGuardia đi Chicago thông báo gặp tình trạng khẩn cấp trên đường băng.
Theo kế hoạch, chuyến bay 2384 sẽ cất cánh lúc 23h18, nhưng phải hủy sau khi có mùi lạ xuất hiện trong khoang hành khách, khiến tiếp viên bị ảnh hưởng sức khỏe.
Do chưa có cổng đỗ trống cho máy bay này, tháp kiểm soát xem xét những phương án khác để hành khách rời khỏi khoang, bao gồm sử dụng cầu thang di động. Một xe cứu hộ và chữa cháy máy bay (ARFF), gọi là Xe 1, được điều động tới xử lý tình huống của chuyến bay United Airlines.
Đội cứu hộ trên Xe 1 liên hệ với tháp kiểm soát không lưu LaGuardia qua hệ thống vô tuyến để xin phép băng qua đường băng số 4 ở điểm Delta vào lúc 23h36p52s.
Diễn biến vụ máy bay va chạm với xe cứu hộ tại sân bay La Guardia, New York City ngày 22/3. Đồ họa: CNN
Một kiểm soát viên nhanh chóng chấp thuận để Xe 1 chạy cắt qua đường băng số 4 nhằm nhanh chóng tới xử lý sự cố. Đội cứu hộ trên xe phản hồi, xác nhận rằng họ "đang cắt ngang đường băng số 4 tại điểm Delta".
Hiện chưa rõ quyết định cho phép Xe 1 chạy cắt qua đường băng là do kiểm soát viên ở tháp không lưu hay đơn vị mặt đất đưa ra. Tuy nhiên, theo Mary Schiavo, cựu tổng thanh tra Bộ Giao thông Vận tải Mỹ, khi một máy bay được tháp không lưu cho phép hạ cánh, đường băng đó phải thuộc toàn quyền sử dụng của phi cơ này.
"Có vẻ như kiểm soát viên trên mặt đất đã không phối hợp với tháp không lưu. Phi công trên máy bay cũng không có cách nào nghe được liên lạc cho thấy một xe cứu hỏa được phép chạy cắt qua đường băng nơi họ sắp hạ cánh", Schiavo nói.
10 giây sau khi lệnh cho phép chạy cắt đường băng được đưa ra, kiểm soát viên liên lạc lại với giọng cấp bách, liên tiếp yêu cầu Xe 1 dừng lại. "Dừng lại, dừng lại, dừng lại, dừng lại. Dừng lại, Xe 1, dừng lại, dừng lại. Dừng lại, Xe 1, dừng lại", người này nói.
Trong thời điểm đó, máy bay của Air Canada Express đã bắt đầu hạ cánh xuống đường băng số 4. Xe 1 đã không kịp dừng lại theo yêu cầu của kiểm soát viên, trong khi phi công không kịp nhận ra một phương tiện mặt đất đang lao nhanh trước mặt mình.
Khoảng 23h38, chiếc Bombardier CRJ-900 đâm vào xe cứu hộ khi đang chạy với vận tốc khoảng 160 km/h. Ban đầu Flightradar24 nói rằng phi cơ chở khách khi đó đang di chuyển với tốc độ khoảng 40 km/h, tuy nhiên, họ sau đó sửa thông tin.
Va chạm xảy ra khoảng 22 giây sau khi máy bay đáp xuống đường băng. Cú đâm cực mạnh khiến buồng lái máy bay vỡ nát, xe cứu hỏa bị đâm văng và hư hại nghiêm trọng. Cơ trưởng và cơ phó thiệt mạng, 41 người trên máy bay bị thương, hai lính cứu hỏa trên xe cũng bị thương nặng.
Khoảnh khắc máy bay Canada tông vào xe cứu hỏa tại sân bay LaGuardia, Mỹ, ngày 22/3. Video: X/Mohit
"Jazz 646, Jazz 646, tôi thấy các bạn đã va chạm với một phương tiện", một nhân viên tháp không lưu trao đổi với tổ bay Air Canada vào khoảng 23h40. "Hãy giữ nguyên vị trí. Tôi biết các bạn không thể di chuyển. Phương tiện cứu hộ đang đến chỗ các bạn".
Một số giọng nói khác cất lên qua vô tuyến, hỏi về việc đường băng số 4 có bị đóng hay không. Một kiểm soát viên xác nhận sân bay tạm ngừng hoạt động.
"Thật sự rất khó quan sát", một người nói khoảng 18 phút sau tai nạn.
"Tôi biết, tôi cũng đang ở đây mà. Tôi đã cố liên lạc với họ. Tôi đã cho dừng lại, nhưng trước đó chúng tôi đang xử lý một tình huống khẩn cấp nên tôi đã mắc sai sót", một người khác phân trần.
"Không đâu, anh đã làm hết khả năng rồi", người còn lại an ủi.
Hiện trường vụ tai nạn tại sân bay La Guardia, New York. Ảnh: AFP
Đây là tai nạn chết người đầu tiên tại LaGuardia trong 34 năm, khiến sân bay đông đúc thứ ba của khu vực New York phải đóng cửa 14 giờ, hàng trăm chuyến bay bị hủy.
Cơ quan An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) và Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) chưa công bố nguyên nhân tai nạn. Giới chức Canada và Mỹ đang phối hợp điều tra, trong đó cuộc ghi âm trao đổi giữa các bên nhiều khả năng là một trong những trọng tâm họ xem xét.
LaGuardia là sân bay đông đúc thứ 19 tại Mỹ trong năm 2024, là một trong 35 sân bay lớn ở Mỹ có trang bị hệ thống giám sát mặt đất tiên tiến, sử dụng radar và dữ liệu định vị từ máy bay để cảnh báo các kiểm soát viên về nguy cơ va chạm trên đường băng, theo FAA.
"Hiện có rất nhiều câu hỏi liên quan đến vấn đề liên lạc", chuyên gia an toàn hàng không Mỹ Anthony Brickhouse nói với Reuters. "Liên lạc sẽ là một phần quan trọng trong cuộc điều tra này".
Như Tâm (Theo CNN, CBC, France 24)