6 tháng nữa dệt may VN sẽ bị Mỹ áp dụng hạn ngạch

Đó là tiết lộ của ông Mai Hoàng Ân, Tổng giám đốc Tổng công ty Dệt May Việt Nam, với VnExpress sáng nay. Ông đánh giá, đây sẽ là một thách thức lớn đối với ngành dệt may trong thời gian tới.

Theo ông Ân, việc Mỹ áp dụng hạn ngạch đối với Việt Nam là một thực tế không thể trì hoãn. Đầu tháng 12/2001, Mỹ đã đề nghị Việt Nam đàm phán về Hiệp định Dệt may và tiến hành cuộc gặp đầu tiên ngay trong tháng. Phía Việt Nam đã đề nghị hoãn đến sau Tết Nguyên đán Quý Mùi.

Tuy nhiên, suốt hơn 1 tháng nay, Hiệp hội các nhà sản xuất hàng dệt may Mỹ (ATMI) đã liên tiếp yêu cầu Chính phủ nước này có các biện pháp hạn chế nhập khẩu hàng dệt may từ các nước đang phát triển, đặc biệt là châu Á, trong đó có Trung Quốc và Việt Nam. Các công ty sản xuất tại Mỹ cho rằng, hàng nhập khẩu từ các nước đang phát triển có sức cạnh tranh lớn, nhờ được hỗ trợ bởi chính sách duy trì đồng nội tệ yếu hơn đồng USD. Họ còn khẳng định, việc nhập hàng không hạn chế đã làm cho ngành dệt may Mỹ bị mất 177.000 việc làm (30% lực lượng lao động), kể từ năm 1997. Chính phủ Mỹ hiện chưa công bố lộ trình cụ thể cho vấn đề hạn ngạch, nhưng có thể đến tháng 6 sẽ bắt đầu áp dụng.

Năm qua, kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam sang Mỹ đạt 930 triệu USD, tăng mạnh so với năm 2001. Nhưng thực tế, theo ông Ân, con số này còn quá nhỏ so với các nước trong khu vực (thậm chí không bằng Campuchia với 1 tỷ USD). Nay nếu bị chuyển từ xuất khẩu tự do sang xuất có điều kiện - theo hạn ngạch giống như qua EU - doanh nghiệp Việt Nam tất nhiên sẽ chịu thiệt thòi. Ông Ân cho hay, họ đang mong đợi cuộc đàm phán sắp tới đi đến 1 trong 2 thỏa thuận: hạn ngạch Mỹ đưa ra sẽ tăng thêm 15-20% so với lượng hàng đã xuất sang nước này năm 2002 hoặc áp hạn ngạch tương đương với Thái Lan, Singapore... Trong cuộc thương lượng, phía Việt Nam sẽ có sự tham gia của Tổng công ty Dệt may và các quan chức thương mại, phía Mỹ chủ yếu là các quan chức thương mại, không có doanh nghiệp. 

Việc Mỹ áp dụng hạn ngạch đối với hàng dệt may Việt Nam, thực chất, đã được cảnh báo cách đây hơn 1 năm khi Ngân hàng thế giới đưa ra nhận định về tác động của Hiệp định thương mại Việt - Mỹ. Theo đó, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam vào Mỹ có thể tăng gần 10 lần trong năm đầu tiên, nhưng sau đó sẽ bị hạn chế do việc áp dụng hạn ngạch và cấp giấy phép. Những điều lệ mới này còn có thể sẽ trở thành lực cản thực sự đối với Việt Nam vào năm 2005, khi Mỹ xóa bỏ hạn ngạch dệt may cho các nước thành viên WTO theo quy định của Hiệp định Dệt may, nếu khi đó Việt Nam chưa trở thành thành viên của tổ chức này.

Mai Hương - Thạch Thảo