Trong những năm gần đây, xu hướng di dân về các thành phố lớn nói chung và TP Đà Lạt nói riêng trở thành quy luật tất yếu. Bởi lẽ, ở những nơi này, người dân có cơ hội việc làm, thu nhập, dịch vụ y tế, giáo dục, xã hội...
Với đặc thù là thành phố có khí hậu ôn hòa, mát mẻ và đang trên đà phát triển du lịch mạnh mẽ, Đà Lạt lại càng các thu hút người dân từ nhiều nơi, đặc biệt là giới trẻ đến kinh doanh, khởi nghiệp. Điều này không chỉ đem đến sự thuận lợi về nguồn lao động dồi dào, có trình độ cao, vốn kinh doanh tốt... thì bên cạnh đó cũng gây áp lực không nhỏ lên việc quản lý kinh tế, xã hội và tình hình an ninh trật tự cho các cấp chính quyền.
Nhìn lại những vấn đề mà Đà Lạt đang đối diện như: Lấn chiếm phá rừng, nhà kính phát triển ồ ạt không kiểm soát, ùn tắc giao thông, ngập úng, sạt lở, vệ sinh an toàn thực phẩm... đều xuất phát từ sự gia tăng dân số quá nhanh gây ra.
Thời gian qua, các cấp chính quyền người dân đã có nhiều giải pháp tuy nhiên kết quả vẫn còn hạn chế. Vì vậy, để Đà Lạt phát triển và phát triển bền vững tôi xin phép đưa ra các giải pháp sau:
Thứ nhất, đặc biệt chú trọng hai lĩnh vực xây dựng và trật tự đô thị. Cụ thể, gắn cho được trách nhiệm địa bàn, lĩnh vực phụ trách với người đứng đầu, người có liên quan.
Tránh trường hợp chỉ xử lý cán bộ sai phạm mà người lãnh đạo không ảnh hưởng gì, vẫn thăng tiến bổ nhiệm bình thường. Ở các quốc gia phát triển, văn hóa từ chức của họ rất tốt.
Thứ hai, thực hiện nghiêm túc và công bằng các quy định về kinh doanh, xây dựng và du lịch. Hiện nay có một tình trạng là nhiều vụ việc xây dựng trái phép chậm được cơ quan chức năng phát hiện, hoặc đã phát hiện nhưng chậm xử lý, xử lý chưa quyết liệt dẫn tới hệ lụy về quy hoạch chung, ảnh hưởng đến an toàn của người dân và du khách. Ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, thương hiệu của Đà Lạt đối với niềm tin, sự thoải mái của du khách khi đi du lịch Đà Lạt.
Chưa kể một số còn có hoạt động kinh doanh không phép ở một số lĩnh vực như bán hàng rong, kinh doanh cho thuê xe điện ở quảng trường Lâm Viên, kinh doanh lưu trú, nhà hàng ăn uống, tour cắm trại... dẫn tới cạnh tranh không lành mạnh với những cá nhân, tổ chức tuân thủ pháp luật và đang đóng thuế cho Nhà nước.
Những người kinh doanh trái phép này không chỉ trốn thuế mà còn gây hại cho nền kinh tế bởi giá rẻ, chất lượng sản phẩm không đảm bảo các tiêu chuẩn pháp luật quy định, không chịu sự giám sát của cơ quan chức năng...
Để giải quyết các vấn đề trên cần:
- Có cơ chế đặc thù cho TP Đà Lạt, từ công tác cán bộ đến việc thực thi công vụ để bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì Đà Lạt. Ví dụ, khi xử lý một hành vi vi phạm pháp luật, có thể ảnh hưởng đến lợi ích của những cá nhân tổ chức, thậm chí còn ảnh hưởng đến mối quan hệ của họ với những người có quyền lực và tài chính mạnh... rất có thể cá nhân, người đứng đầu tổ chức đó sẽ bị tác động, gây sức ép, mua chuộc... dẫn tới các vi phạm không bị xử lý hoặc xử lý triệt để. Do đó cần có cơ chế bảo vệ cán bộ công chức Đà Lạt.
- Rà soát toàn bộ đất đai và xây dựng tại TP Đà Lạt, xử lý nghiêm các công trình xây trái phép, sai phép, lấn chiếm đường giao thông, đất công... phải thật quyết liệt, không có vùng cấm, không có ngoại lệ với tinh thần dũng cảm sửa sai từ những vấn đề hiện đang mắc phải.
- Kiểm tra toàn diện các cá nhân, tổ chức kinh doanh trên địa bàn. Yêu cầu bổ sung pháp lý nếu chưa đủ, kê khai thuế nếu chưa khai... để tạo sự công bằng cho những cá nhân, tổ chức đang kinh doanh đóng thuế nghiêm túc.
- Gắn kết quả rà soát, xử lý với trách nhiệm người đứng đầu, với cán bộ phụ trách, có thời gian, thời hiệu rõ ràng.
Thứ ba, cần có tầm nhìn trong quy hoạch, xây dựng, phát triển cơ sở hạ tầng, giao thông, điện, nước... Đó là phải có sự tính toán chặt chẽ từ vĩ mô đến vi mô, từ tổng thể đến chi tiết tại một phường, một tuyến đường, một khu dân cư, một tổ dân phố, thậm chí từ số dân hiện có, tình trạng giao thông cao điểm, cơ sở giáo dục có đáp ứng, khu vui chơi, giải trí sinh hoạt công cộng của người dân ra sao...
Ví dụ: Tại đường hẻm E có 1.000 hộ dân sinh sống, mật độ giao thông có dấu hiệu tắc nghẽn, hoặc không đủ xe cứu hỏa, cấp cứu khi có vấn đề xảy ra thì tính toán không cấp phép xây dựng. Hoặc nếu cấp phép thì trước đó phải giải quyết bài toán giao thông, không gian công cộng, dịch vụ cần thiết...
Hay như một tuyến đường không cấm đậu xe nhưng hàng quán kinh doanh để xe của khách lấn, chiếm vỉa hè, lòng đường khiến các phương tiện qua lại chậm, khó khăn, thậm chí gây tai nạn vào những giờ cao điểm.
Lẽ ra con đường đó là không gian chung, phục vụ cho việc lưu thông, nay nó lại bị chiếm cứ một khoảng thời gian gây tắc nghẽn, không phục vụ cho lợi ích công cộng thì lại bị chiếm dụng, làm giàu cho một cá nhân, một nhóm người. Điều này nhìn thì có vẻ đơn giản nhưng nó chính là không công bằng trong việc sở hữu không gian công cộng.
Các cơ quan phải có sự thống nhất, đồng bộ trong chức năng nhiệm vụ. Tránh tình trạng như hiện nay đường làm xong không bao lâu lại xẻ, đào lên, trám lại khiến chất lượng tệ đi, kém đi, rất ghồ ghề, nhanh hư hỏng, gây mất an toàn cho các phương tiện giao thông. Để thực hiện được điều này, cần có cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin để thống nhất, đồng bộ trong việc quản lý nhà nước và thực hiện các dự án đầu tư công.
Thứ tư là phải tính toán đến yếu tố bền vững. Nếu xem Đà Lạt như một gia đình thu nhỏ, ngoài các yếu tố phát triển kinh tế thì phải chú ý đến môi trường giống như cha mẹ lo làm kinh tế nhưng không quên trách nhiệm nuôi dạy con cái, chăm lo cho thế hệ tương lai.
Đà Lạt phải biết nghĩ đến tương lai 50 năm, 100 năm người dân sau đó sống như thế nào. Hiện chi phí một du khách đến Đà Lạt ăn ở trung bình 200 ngàn đồng (có loại phòng homestay tập thể chỉ trên 100 nghìn đồng). Ăn tiêu 3 bữa hết khoảng 200 nghìn đồng Tôi suy nghĩ với số lượng rác mà một du khách thải ra liệu quá trình xử lý có bù được chi phí thu vào?
Đó chính là yếu tố môi trường bền vững phát triển kinh tế du lịch. Còn nhớ những vụ cháy bãi rác Cam Ly, hay cá chết hàng loạt ở hồ Xuân Hương... những thảm họa này chẳng phải do yếu tố xử lý rác thải không đến nơi đến chốn hay sao?
Tất cả các ý trên đều hướng đến một Đà Lạt có trật tự, tuân thủ các quy định pháp luật. Các dịch vụ du lịch mang đến cho du khách sự minh bạch, rõ ràng, an toàn và thoải mái. Về góc độ quản lý cũng thuận lợi, dễ dàng và tăng thu ngân sách. Về góc độ kinh doanh tạo môi trường cạnh tranh công bằng, thúc đẩy dịch vụ sáng tạo, phát triển.
Phạm Ngân
>>Bài viết không nhất thiết trùng với quan điểm VnExpress.net. Gửi bài tại đây.