Thị trường gas - người tiêu dùng hãy cẩn thận

Tôi là người đã từng có 2 năm trong nghề gas tại Hà Nội. Khi được biết thông tin về vụ nổ gas ngày 3/11 ở đường Tạ Quang Bửu, phường Bách Khoa, quận Hai Bà Trưng Hà Nội, khiến cho 2 cháu bị tử tạn, tôi rất đâu xót. Xin chia sẻ đến quý độc giả và người tiêu dùng những thông tin thực tế mà tôi thấy vô cùng quan trọng, về thực trạng kinh doanh và sử dụng gas tại nội thành Hà Nội hiện nay.

Ngày ra trường với khát vọng và ý chí làm giàu tôi đã đi mọi miền đất nước để tìm hướng đi. Khi ở Hà Nội tôi đã tiếp xúc với nghề gas, với mong muốn tìm hiểu để tìm hướng kinh doanh làm giàu.

Trong 2 năm (2009-2010) tôi đã lăn lộn làm nhân viên chở gas cho 9 cửa hàng gas tại các quận nội thành Hà Nội. Đúc rút 2 năm ấy tôi xin chia sẻ đến quý vị ba vấn đề quan trọng nhất:

1. Đối với các cửa hàng, các hộ kinh doanh gas trong nội thành Hà Nội :

Trong 9 cửa hàng tôi làm có tới 8 cửa hàng nhân viên là những người dân từ quê lên, dân trí thấp, làm ăn chụp giật, tất cả vì các lợi trước mắt mà gây thiệt hại, nguy hại cho người tiêu dùng.

Cụ thể các vấn đề đó là:

- Tất cả 9 cửa hàng tôi làm, các hộ kinh doanh này đều sang chiết gas trái phép. Họ sang chiết gas từ các bình gas giá thấp sang bình gas giá cao. Họ sử dụng những niêm phong giả giống niêm phong chính hãng bình gas để chụp lên bình gas sang chiết. Mỗi lần sang chiết gas như vậy họ ăn chênh lệch giá 30.000-50.000 đồng/bình.

Chính vì lý do đó dẫn tới hiện tượng các bình gas cũ tồn tại ở các cửa hàng không được đổi bình mới từ công ty sản xuất, mà số lượng bình cũ sẽ tồn đọng và luôn được sử dụng quay vòng tại các cửa hàng hay hộ gia đình. Do đó các bình gas này ngày càng xuống cấp, độ an toàn giảm, những gioăng cao su giữ kín gas sẽ hở gây ra hiện tượng hở gas nguy hiển cho người tiêu dùng trong quá trình sử dụng. Đồng thời quá trình sang chiết gas của các hộ kinh doanh này, chủ yếu sử dụng cách làm thủ công đơn giản, không có thiết bị an toàn dẫn đến nguy hiểm cho người sang chiết và thực tế đã chúng minh có nhiều trường hợp cháy nổ tại các của hàng gas mà nguyên nhân chính là sang chiết gas trái phép.

- Tư tưởng kinh doanh chụp giật, đặt lợi ích trước mắt lên hàng đầu từ người chủ hộ kinh doanh, dẫn đến tạo điều kiện cho các nhân viên chở gas của các hộ kinh doanh thường có những hành vi gây thiệt hại và nguy hiểm cho người tiêu dùng. Cụ thể tôi đã chứng kiến tất cả 9 cửa hàng này, gần như toàn bộ số nhân viên khi giao gas cho khách hàng họ thường có những hành vi sai trái sau :

+ Khi giao gas: Nắm bắt tâm lý kém hiểu biết về thiết bị sử dụng gas của người tiêu dùng (chủ yếu phụ nữ và người già) nên hay dùng lời lẽ nói những thiết bị gas như van gas, dây gas bị hỏng, có hở mùi để người tiêu dùng phải thay với giá quá cao so với thực tế, trong khi van gas và dây gas vẫn trong thời gian sử dụng tốt.

Thậm chí trong quá trình thay gas lợi dụng khi chủ nhà không để ý các nhân viên này còn tạo ra hở gas bằng cách vặn hở gas ở bình hay bẻ van gas, có những nhân viên chuẩn bị cả kim sắt để chọc thủng dây dẫn gas cao su hoặc dùng dao cứa dây để tạo vết nứt. Sau đó họ báo với chủ nhà rằng thiết bị gas bị hỏng và buộc chủ nhà phải thay với giá rất đắt. Một số trường hợp nhân viên cố tình làm hỏng bếp gas của chủ nhà để mang bếp về cửa hàng sửa lấy tiền. Tuy nhiên trong quá trình sửa đã lắp thiếu các chi tiết của bếp, thậm chí một số cố tình lắp thiếu bộ phận cảm ứng nhiệt của bếp điện (có chức năng tự ngắt , đóng đường dẫn gas ), để đơn giản quá trình đốt cháy gas nhưng làm bếp mất đi khả năng tự ngắt an toàn khi xảy ra trong quá trình đun nấu như tràn nước hay gió lùa vào bếp khi bếp đang cháy.

Đặc biệt nguy hiểm hơn khi nhân viên thay gas cố tình làm hỏng thiết bị gas, như trường hợp dùng dao cứa dây cao su để tạo vết nứt nhưng chưa dây chưa rách, tuy nhiên có khi chủ nhà không thay dây như mong muốn, nhân viên đó vẫn để nguyên vết nứt đó ra về, phó mặc cho chủ nhà, dẫn đến nguy cơ tiềm ẩn cháy nổ.

Tôi xin đưa ra ví dụ như với van an toàn của chính hãng giá bán thực tế là 100.000 đồng/chiếc nhân viên và cửa hàng gas có thể bán đủ các mức giá từ 200.000 ~ 400.000 đông/chiếc, thậm chí có nhân viên đã thay van với giá 960.000 đồng/chiếc. Còn dây dẫn gas giá thực tế 20.000-50.000 đồng/chiếc ( chiều dài 1m) thì họ có thể thay từ 100.000đồng~300.000 đồng/chiếc. Tùy theo sự kém hiểu biết của chủ nhà mà nhận viên giao gas hoặc chủ cửa hàng đưa ra những mức giá khác nhau.

Việc tạo ra cơ chế cho nhân viên thay thiết bị gas có 30% hoa hồng khi trừ đi chi phí mà chủ hộ cửa hàng mua thiết bị gas ban đầu đã tạo điều kiện và càng khiến cho các nhân viên này có thêm hành vi sai trái, thiếu đạo đức, gây thiệt hại và nguy hiển cho người tiêu dùng.

Ví dụ như, van gas chủ cửa hàng nhập với giá 50.000đồng/chiếc. Nếu nhân viên thay là 350.000đồng/chiếc, thì nhân viên A sẽ được ( 350.000-50.000)/3 = 100.000 đồng/chiếc. Vậy chủ cửa hàng thực tế sẽ thu ( 350.000 - 100.000 = 250.000 đồng/chiếc (lãi 200.000 đồng/chiếc so với giá bán thực tế lãi 50.000 đồng/chiếc ).

- Khi bảo dưỡng gas: Các cửa hàng gas từ khi mọc ra như nấm đã có hình thức bảo dưỡng gas miễn phí cho các hộ gia đình. Nhưng thực tế trong quá trình thực hiện, một số nhân viên của các của hàng gas khi vào nhà dân thường lau chùi bếp rất qua loa, thậm chí không có bảo dưỡng mà chỉ mục đích dán số của cửa hàng mình đè lên số của các của hàng khác để tranh thị phần. Đồng thời một số có hành vi sai trái như làm hỏng van gas, dây gas, để thay lấy tiền hoặc làm mất uy tín cửa hàng gas khác. Thậm chí có những trường hợp nhân viên cửa hàng gas còn trộm cắp tài sản như điện thoại, tiền bạc của người dân mà sau khi những nhân viên này ra về chủ nhà mới phát hiện mất đồ.

- Một số các của hàng gas, phương tiện chở gas cũ nát, không an toàn, một số nhân viên chở gas phóng nhanh vượt ẩu gây tai nạn cho người đi đường. Thực tế tôi đã được thấy một tổ dân phố làm đơn lên chính quyền để có biện pháp xử lý cửa hàng gas có nhân viên phóng nhanh vượt ẩu, đi xe gây nguy hiểm cho người dân nơi họ sinh sống.

- Một số các của hàng khi tuyển nhân viên mới, không có đào tạo bài bản về những kiến thức sử dụng gas và giải quyết sự cố về gas. Do đó xảy ra một số vụ tai nạn do nhân viên mới không nắm vững kỹ thuật trong quá trình thay gas hay sử lý sự cố dò gas dẫn đến chính nhân viên đó gây ra cháy nổ cho hộ gia đình sử dụng.

2. Trách nhiệm các cơ quan chức năng

Tôi nhận thấy sự thiếu trách nhiệm của một số bộ phận cơ quan chức năng quản lý thị trường gas tại nội thành Hà Nội. Tôi trong quá trình làm tại các cửa hàng, khi các chủ hộ kinh doanh giao việc sang chiết gas trái phép cho tôi, tôi đã không đồng tình và xin nghỉ. Tuy nhiên trước sự an toàn của người tiêu dùng tôi đã gọi điện đến quản lý thị trường nơi 3 cửa hàng sang chiết gas trái phép mà tôi biết. Tôi đã cung cấp đầy đủ địa chỉ, thời gian các cửa hàng này thực hiện việc sang chiết. Tuy nhiên tôi đã không thấy sự can thiệp nào của các cơ quan chức năng này. Và theo như tôi biết hiện nay các của hàng này vẫn đang thực hiện việc sang chiết gas trái phép, gây nguy hiểm cho người dân. Tôi rất muốn qua vụ việc nổ gas 3/11 các cơ quan chức năng cần ý thức và nâng cao trách nhiệm với người dân hơn nữa. Phải có cơ chế giám sát thường xuyên đến hoạt động kinh doanh của các hộ kinh doanh gas. Phải thật xử lý mạnh đến các cửa hàng sang chiết gas trái phép , là hiểm họa cho người tiêu dùng. Đồng thời đem đến an toàn cho nhân dân và góp phần làm trong sạch và chuyên nghiệp thị trường kinh doanh gas tại nội thành Hà Nội và trên cả nước.

3- Đối với người tiêu dùng :

Tôi thấy chủ yếu người tiêu dùng là chị em phụ nữ , nhưng đa phần chưa thật sự hiểu biết đầy đủ về những thiết bị gas và cách sử dụng gas đúng và an toàn. Tất cả những vụ nổ gas theo tôi biết chủ yếu do người tiêu dùng không hiểu biết về cách sử dụng gas đúng, an toàn và xử lý xự số khi xảy ra rò rỉ gas. Để tránh những thiệt hại về kinh tế và đảm bảo an toàn tính mạng cho gia đình mình và đồng thời bảo vệ mình trước những hộ kinh doanh gas thiếu lương tâm và kinh doanh sai trái. Tôi đề nghị mọi người phải thật sự ý thức và nghiêm túc thực hiện những quy tắc sử dụng gas an toàn và xử lý sự cố dò dỉ gas:

- Khi mua bình gas, phải chọn những bình gas mới, còn nguyên niêm phong cổ bình, đặc biệt đối các hãng gas như Shell, Total, Elf phải lấy gas tại các đại lý chính hãng. Khi thay gas đề nghị nhân viên vặn chặt van an toàn và bình gas, đồng thời phải giám sát chặt chẽ quá trình thay gas của nhân viên.

- Trong quá trình đun nấu sử dụng, phải giám sát thường xuyên, để nếu có xảy ra sự cố còn kịp thời xử lý.

- Sau khi sử dụng cần tắt hết bếp ( đặc biệt lưu ý với những bếp điện phải kiểm tra vị trí tắt của công tắc bếp ). Đồng thời khóa van an toàn ngay sau khi ngừng sử dụng.

- Kiểm tra định kỳ dây dẫn gas, van an toàn, các điểm nối dây dẫn gas ở bếp và ở van an toàn bằng quét nước xà phòng. Tuyệt đối không được dùng bật lửa để dò tìm, nếu phát hiện thấy có hiện tượng rạn nứt dây hay hở van gas phải khóa van gas và thông báo cho đại lý hoặc nhà phân phối để thay dây hoặc thay van gas.

- Nên sử dụng loại bếp gas có bộ phận cảm ứng nhiệt tự động ngắt gas khi nước tràn hoặc gió lùa làm bếp tắt lửa. Nếu bếp không có bộ phận cảm ứng nhiệt thì khi đun phải thường xuyên chú ý để kịp thời tắt công tắc bếp nếu bếp bị tắt lửa do nước tràn hoặc gió lùa. Chỉ bật lại bếp khi không còn mùi gas trong khu vực bếp.

- Đối với dây gas nên 1 năm thay một lần. Còn van gas, 2 năm thay một lần.

- Xử lý sự cố rò rỉ gas

Thực hiện theo các bước:

+ Bước 1 : Khi phát hiện có mùi gas phải lập tức tắt các nguồn lửa, khoá van bình gas. Tuyệt đối không được đóng hoặc ngắt công tắc điện, quạt điện làm phát sinh tia lửa điện gây cháy nổ khí gas.
+ Bước 2 : Mở thoáng cửa ra vào thông với gian bếp, dùng các dụng cụ thủ công như quạt tay bìa cát tông để quạt đẩy khí gas ra ngoài.
+ Bước 3 : Quét nước xà phòng lên van an toàn và dây dẫn gas để tìm chỗ rò rỉ, tuyệt đối không dùng bật lửa để dò tìm.
+ Bước 4 : Gọi điện cho nhà cung cấp để cùng xử lý sự cố.

Trên đây là những tâm huyết của tôi, mong muốn có ý kiến được đóng góp để trước hết người tiêu dùng có những kiến thức để trong quá trình sử dụng gas được an toàn, đồng thời góp phần xây dựng một thì trường gas an toàn và lành mạnh. Bản thân tôi từ thực trạng gas tại nội thành với những mặt tiêu cực như vậy, tôi đã rất mong muốn xây dựng một công ty sản xuất và phân phối gas chuyên nghiệp lớn nhất Hà Nội để đem đến cho người tiêu dùng một dịch vụ văn minh chuyên nghiệp an toàn, tất cả vì sự an toàn và hài lòng của khách hàng.

Hiện tại tôi chưa thể triển khai, do đó tôi mong muốn các công ty phân phối gas, các của hàng và đại lý hãy đặt lương tâm đạo đức và trách nhiệm với xã hội , hãy bỏ cung cách làm ăn chụp giật và cái lợi trước mắt để xây dựng một thị trường gas lành mạnh và thật sự phục vụ vì sự an toàn và hài lòng của người tiêu dùng.

LCL