Vì sao cần kiểm tra lịch tiêm chủng định kỳ?

Rà soát tiền sử tiêm chủng định kỳ giúp phát hiện những mũi còn thiếu, cần bổ sung hoặc nhắc lại theo tuổi và tình trạng sức khỏe.

Thông tin được các chuyên gia nêu tại hội thảo khoa học "Hành trình tiêm chủng trọn đời: Từ bằng chứng toàn cầu đến thực hành tại Việt Nam". Sự kiện do Viện Nghiên cứu Tâm Anh (TAMRI), Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC và GSK Việt Nam phối hợp tổ chức vào ngày 28/9.

Theo các chuyên gia, khoảng trống miễn dịch có thể xuất hiện ở nhiều nhóm tuổi. Ở trẻ em, sau khi hoàn thành các mũi cơ bản, các bé không còn được rà soát tiêm chủng thường xuyên, trong khi sinh hoạt và học tập chủ yếu ở môi trường đông người, nguy cơ tiếp xúc bệnh truyền nhiễm cao. Khi miễn dịch không được kịp thời bổ sung, trẻ có nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm có thể phòng ngừa.

Đối với người cao tuổi, có bệnh nền, miễn dịch suy giảm dần theo thời gian. Cơ thể trở nên dễ tổn thương hơn trước các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài cũng như những tác nhân tiềm ẩn đã tồn tại sẵn trong cơ thể.

Các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp như cúm mùa, virus hợp bào hô hấp (RSV) và bệnh do phế cầu có thể gây hậu quả nghiêm trọng hơn như tăng nguy cơ nhập viện, tăng nặng các bệnh lý tim mạch, đái tháo đường hoặc bệnh phổi mạn tính. Mặt khác, các tác nhân tiềm ẩn có thể tái hoạt động, ví dụ virus Varicella Zoster, tác nhân gây bệnh thủy đậu, có thể tái xuất hiện gây bệnh zona. Người trên 50 tuổi mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc bệnh thận mạn có nguy cơ mắc zona cao hơn.

TTƯT.PGS.TS.BS Trần Quang Bính, Giám đốc Chuyên môn Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM nhấn mạnh vai trò của tiêm chủng. Theo ông, vaccine đã tạo nên hai bức tranh sức khỏe rất khác nhau giữa các thế hệ.

"Nếu thế hệ trước từng phải đối mặt với nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, thì trẻ em ngày nay lớn lên trong môi trường an toàn hơn nhờ các chương trình tiêm chủng", bác sĩ Bính nói.

Ông cũng cho biết miễn dịch không phải là một tấm lá chắn tồn tại suốt đời. Những thành quả đạt được trong những năm đầu đời cần được duy trì và củng cố ở các giai đoạn tiếp theo của cuộc sống.

Cùng chia sẻ về tầm quan trọng của tiêm chủng, Giáo sư - Hiệp sĩ Jonathan Van-Tam, nguyên Phó giám đốc Y khoa Anh, cho biết các đợt bùng phát bệnh não mô cầu tại các trường đại học ở Anh trong những năm gần đây đã chứng minh tầm quan trọng của chương trình tiêm chủng. Các chương trình này không chỉ nhằm bảo vệ người trẻ chuẩn bị bước vào môi trường đại học, mà còn chủ động phòng ngừa căn bệnh này sớm hơn, từ giai đoạn trẻ nhỏ đến tuổi thanh thiếu niên.

Do đó, các chuyên gia gợi ý người dân ở mọi độ tuổi nên kiểm tra lịch tiêm chủng định kỳ. Tuy nhiên, việc này cần nhiều nỗ lực từ các bên. PGS.TS.BS Dương Thị Hồng, Phó viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương cho rằng việc thu hẹp khoảng trống miễn dịch phòng bệnh truyền nhiễm có vaccine đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa y tế dự phòng, hệ thống điều trị và hệ thống tiêm chủng. Trong đó, nhân viên y tế đóng vai trò quan trọng, đánh giá loại vaccine nào cần tiêm hoặc bổ sung, nhắc lại để tư vấn chủ động. Hoạt động tư vấn có thể diễn ra ngay trong các lần khám sức khỏe định kỳ.

Văn Hà