Tháng 3 năm ngoái, chị Đoàn Thị Thanh, ở Quảng Ngãi, vẫn dễ dàng mua vé vào TP HCM với giá 800.000 đến 1,4 triệu đồng một chặng. Năm nay, dù chọn bay ngày thường, mức thấp nhất chị tìm được đã lên 1,7 triệu đồng, cao hơn khoảng 30%. Với gia đình 5 người, chi phí cho một chuyến đi tăng lên 8,5 triệu đồng, buộc chị phải tính lại kế hoạch di chuyển.
Tương tự, anh Minh Tuấn, ở Vinh (Nghệ An), cho biết những năm trước anh thường đợi qua tháng 3 - giai đoạn thấp điểm, để quay lại TP HCM làm việc vì dễ mua vé rẻ. Năm nay, mức giá phổ biến là 2,5-3 triệu đồng một vé cho chặng Vinh - TP HCM, cao hơn khoảng 20% và gần như không còn vé khuyến mãi.
Khảo sát các hệ thống bán vé cho thấy một mặt bằng giá mới đã hình thành trên diện rộng. Trên đường bay trục TP HCM - Hà Nội, giá khứ hồi phổ biến 4-6 triệu đồng, cao hơn khoảng 30% so với cùng kỳ. Các chặng du lịch như Phú Quốc ghi nhận giá một chiều từ hơn 1,4 triệu đồng đến 3,5 triệu đồng, trong khi tuyến Hà Nội, TP HCM - Đà Nẵng dao động 1,7-2,5 triệu đồng mỗi chặng. So với năm trước, nhiều chặng chỉ còn thấp hơn giá vé Tết khoảng 20-30%.
Dù là ngày trong tuần của tháng 4, giá vé hầu hết các hãng đều ở mức cao. Ảnh: Thi Hà
Không chỉ tăng về giá, cấu trúc bán vé cũng thay đổi rõ rệt. Vé khuyến mãi gần như biến mất từ đầu tháng 3, trong khi phần lớn lượng vé mở bán thuộc các hạng giá cao, khiến người mua khó tiếp cận dải giá thấp như trước.
Theo một đại lý tại TP HCM, giá vé trong tháng 3 và tháng 4 tăng trung bình 12-18% so với cùng kỳ năm 2025, riêng các chặng du lịch thiết lập mặt bằng giá mới do tác động đồng thời của giá nhiên liệu và tỷ giá.
Áp lực chi phí thể hiện rõ ở thị trường nhiên liệu. Giá Jet A-1 tại Singapore duy trì quanh mức 200-205 USD một thùng, trong khi dầu Brent khoảng 100 USD và WTI gần 89 USD mỗi thùng. Mức chênh lệch (premium) - tức phần giá doanh nghiệp phải trả cao hơn so với giá tham chiếu MOPS, ở mức 34-38 USD mỗi thùng, cho thấy nguồn cung nhiên liệu bay tại châu Á vẫn trong tình trạng thắt chặt.
Theo Cục Hàng không Việt Nam, nhiên liệu hiện chiếm khoảng 35-40% tổng chi phí của các hãng bay. Với giá Jet A-1 quanh 200 USD một thùng, tăng gần gấp đôi so với trước xung đột Trung Đông, chi phí khai thác có thể tăng thêm khoảng 40%. Trong bối cảnh này, giá vé nội địa đã tăng khoảng 15-23%, trung bình gần 20%.
Đại diện một hãng hàng không cho biết giá vé duy trì ở mức cao không phải do chủ động tăng giá, mà là hệ quả của chi phí đầu vào leo thang và nguồn cung giảm. Khi chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn, mỗi chuyến bay đều chịu áp lực lớn hơn, thậm chí có chuyến kín chỗ vẫn không đủ bù chi phí.
Để hạn chế thua lỗ, các hãng buộc phải điều chỉnh sản lượng khai thác, giảm tần suất ở một số đường bay. Khi số chuyến giảm, lượng ghế cung ứng ra thị trường cũng giảm theo, trong khi nhu cầu đi lại không giảm tương ứng. Hệ quả là vé giá rẻ nhanh chóng được bán hết, phần còn lại chủ yếu là vé giá cao, kéo mặt bằng chung đi lên.
Từ tháng 4, các hãng cũng hạn chế mở bán hạng vé thấp ngay từ đầu do dự báo nhu cầu vượt khả năng cung ứng trong bối cảnh chi phí tiếp tục biến động mạnh.
Xu hướng thu hẹp nguồn cung diễn ra ở hầu hết hãng. Bamboo Airways cho biết sẽ tập trung vào các đường bay trục và điểm đến có nhu cầu cao, đồng thời có thể giảm tần suất so với cùng kỳ nếu giá nhiên liệu tiếp tục tăng. Vietnam Airlines dự kiến tạm dừng một số đường bay từ ngày 1/4, tương đương 23 chuyến mỗi tuần, để ưu tiên nguồn lực cho các tuyến chính.
Trước áp lực chi phí, Cục Hàng không Việt Nam vừa kiến nghị Bộ Xây dựng cho phép áp dụng phụ thu nhiên liệu đối với vé nội địa, điều chỉnh linh hoạt theo giá Jet A-1 và nằm ngoài khung giá trần. Đồng thời, cơ quan này đề xuất gia hạn thuế nhập khẩu 0%, giảm thuế bảo vệ môi trường và thuế VAT với nhiên liệu bay nhằm giảm áp lực tài chính cho doanh nghiệp. Việc tăng nguồn cung thông qua nâng công suất sản xuất và thúc đẩy nhập khẩu cũng được đặt ra để ổn định thị trường.
Không chỉ hàng không, vận tải đường bộ cũng chịu áp lực tương tự. Không chỉ hàng không, vận tải đường bộ cũng ghi nhận xu hướng tăng giá dưới áp lực chi phí nhiên liệu.
Vé xe khách từ Hà Nội và TP HCM đi các tỉnh và ngược lại đã đồng loạt điều chỉnh tăng 50.000-100.000 đồng mỗi vé, tương đương mức tăng 14-20% so với cùng kỳ năm ngoái. Trên các tuyến cụ thể, chặng TP HCM - Kon Tum (nay thuộc Quảng Ngãi) ghi nhận giá vé xe 44 giường ở mức 400.000 đồng, tăng 50.000 đồng... Các tuyến Gia Lai - Quảng Ngãi hay TP HCM - Đăk Lăk cũng điều chỉnh tăng khoảng 50.000 đồng mỗi vé, đồng thời phí vận chuyển hàng hóa tăng thêm 10.000-20.000 đồng mỗi kiện.
Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP HCM, đến ngày 22/3 đã có 34 trên 97 đơn vị vận tải kê khai điều chỉnh giá, với mức tăng phổ biến 5-36% tùy tuyến. Nhiều doanh nghiệp vận tải điều chỉnh trên diện rộng, với mức tăng phổ biến từ 12% đến hơn 30% tùy tuyến.
Trong lĩnh vực vận tải hàng hóa, Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP HCM cho biết chi phí của doanh nghiệp đã tăng khoảng 20-25% do giá nhiên liệu leo thang, thậm chí xuất hiện tình trạng thiếu hụt cục bộ nguồn cung dầu diesel trong một số thời điểm.
Đại diện một doanh nghiệp vận tải hành khách đường dài tại TP HCM cho biết nếu không điều chỉnh giá vé, doanh nghiệp rất khó cân đối tài chính khi nhiều chuyến xe liên tục báo lỗ từ đầu tháng 3. Mức giá hiện nay tăng khoảng 15% so với trước, nhưng vẫn thấp hơn mức tăng của giá dầu trong cùng giai đoạn.
Thi Hà