Theo giới khảo cổ, môi trường và Hội đồng Các công trình quốc gia Chile, cuộc đua Dakar Rally đã làm mất hoặc biến dạng hàng chục khu vực nghiên cứu khảo cổ và tự nhiên có thể giúp thế giới hiểu rõ hơn giai đoạn tiền sử của Chile và Nam Mỹ.
Như đã biết, cuộc đua đường trường Dakar Rally 2013 đã đi vào Chile từ hôm thứ tư vừa qua. Phía nước này cho biết, chỉ trong 4 chặng qua, đã có hơn 200 khu vực khảo cổ ở miền bắc bị phá hủy. Điều đáng tiếc là trong số này có nhiều di chỉ geoglyphs - những hình vẽ, con số xuất hiện trên sườn đồi, đồng bằng - đang được các nhà khoa học nghiên cứu. Bên cạnh đó là nhiều con đường được cho là mang dấu vết của người Inca.
"Nhiều khu vực rộng lớn đang cho chúng ta hiểu rõ hơn về giai đoạn tiền sử đã bị biến mất và sau mỗi lần một trong những di chỉ bị phá hủy, có cảm giác chúng ta đang đốt một cuốn sách," nhà khảo cổ Paola Gonzalez cho biết. "Tại Chile, lịch sử phương Tây chỉ ghi nhận có 500 năm nhưng chúng ta vẫn chưa biết được những gì xảy ra trong 20.000 năm trước đó."
Theo bà Gonzalez, vì điều kiện khí hậu, sa mạc Chile được xem là một nơi đặc biệt để họ nghiên cứu, thế nên, sức tàn phá của cuộc đua Dakar Rally mang lại là "khủng khiếp", như bà mô tả.
Còn tại miền nam Chile, theo Luật Các công trình quốc gia, 17.288 di chỉ khảo cổ và cổ sinh vật học thuộc quyền kiểm soát của nhà nước. Xâm phạm và phá hủy những công trình này sẽ bị phạt rất nặng, như ngồi tù hay phạt tiền.
Tuy vậy, do Dakar Rally không thể diễn ra theo lịch trình truyền thống từ Paris tới thủ đô của Senegal vì nguy cơ khủng bố tại châu Phi, các nhà tổ chức đã đưa cuộc đua đường trường này tới Nam Mỹ. Đây là lần thứ 5 Dakar Rally diễn ra tại đây, với sự tham dự của hơn 3.000 tay đua đến từ 53 quốc gia.
Theo ban tổ chức, có 459 phương tiện, trong đó có 189 xe mô tô, 155 ô tô, 75 xe tải, 40 xe mô tô 4 bánh có mặt trong hành trình này. Giám đốc của Dakar Rally, Etienne Lavigne, cho biết họ đã làm tất cả để bảo vệ môi trường, những di chỉ khảo cổ tại 3 quốc gia mà đoàn đua đi qua. Thế nhưng, trường đại học Khảo cổ khẳng định, đây là sự dối trá trắng trợn đối với người dân Chile bởi hàng trăm di chỉ đã bị những chiếc xe trọng tải lớn phá hủy.
Bà Gonzalez khẳng định, đã đến lúc phải cho dừng lại Dakar Rally nhằm tránh để tình trạng các khu vực khảo cổ ở Chile và Nam Mỹ bị phá hủy thêm nữa. Dự kiến sẽ có một cuộc họp khẩn cấp giữa các nhà khảo cổ, môi trường của Chile, Peru...diễn ra sau khi UNESCO cũng bày tỏ sự ủng hộ với kế hoạch hủy bỏ Dakar Rally 2013.
Anh Hào