Trung Quốc thử nghiệm khai khoáng biển sâu quy mô lớn
Các nhà nghiên cứu sử dụng hệ thống tời thả tàu lặn xuống đáy biển phía đông Thái Bình Dương để thăm dò, sau đó triển khai phương tiện robot thu thập nốt đa kim.
SCMP đưa tin Trung Quốc tiến hành thử nghiệm khai thác quặng dưới đáy biển quy mô lớn đầu tiên tại vùng biển quốc tế, sử dụng phương tiện robot để thu thập các tảng đá giàu kim loại từ khu vực Clarion - Clipperton phía đông Thái Bình Dương giữa quần đảo Hawaii và bờ biển Mexico. Những tảng đá lớn ngang củ khoai tây gọi là nốt đa kim này chứa niken, coban, mangan và đồng, thành phần chính trong pin sử dụng cho ôtô điện và điện thoại thông minh.
Để hỗ trợ khảo sát, các nhà nghiên cứu Trung Quốc triển khai một loại tời biển sâu độc đáo. Haiwei GD11000 là tời duy nhất trên thế giới có dây cáp có thể chạm tới điểm sâu nhất của đại dương. Thiết bị giúp hạ tàu lặn xuống độ sâu 5.330 m để khảo sát đáy biển. Li Wenhua, giáo sư tại Đại học Hàng hải Đại Liên kiêm giám đốc khoa học của dự án, cho biết tời Haiwei11000 trước đây chỉ được sử dụng cho nghiên cứu, chưa từng hỗ trợ khai khoáng. Kết quả thử nghiệm chứng minh hệ thống hoạt động ổn định với độ tin cậy cao.
Tàu nghiên cứu thường nối robot lặn với dây cáp để truyền điện và dữ liệu nhưng loại dây này thường bọc thép nên quá nặng để thả xuống đáy biển sâu. Tời cáp quang Haiwei GD11000 giải quyết bài toán trọng lượng của cáp bọc thép truyền thống để đạt độ sâu vận hành hơn 11.000 m. Theo Global Times, sợi cáp có đường kính chưa đến 34 mm, truyền điện tới hơn 51 kW, chịu tải làm việc an toàn trên 15 tấn và đạt tốc độ kéo/thả tới 120 m/phút. Trong chuyến đi này, hệ thống tời đã thả tàu lặn xuống biển 6 lần, có lần kéo dài liên tục suốt 48 giờ. Tính tổng cộng, đội tàu lặn hoạt động dưới nước gần 200 giờ.
Hệ thống tời Haiwei GD11000 thả tàu lặn xuống biển. Ảnh: bjd.com.cn
Phương tiện khai khoáng tự động có tên Kunpeng do Tập đoàn Khoáng sản Trung Quốc (China Minmetals) chế tạo, có thể hoạt động trong thời gian dài dưới áp lực khổng lồ trong môi trường nước biển lạnh và mặn. Hệ thống định vị dựa trên âm thanh phát triển bởi các nhà nghiên cứu tại Đại học Kỹ thuật Cáp Nhĩ Tân, xác định vị trí của phương tiện trong phạm vi một mét. Kunpeng di chuyển dọc đáy biển để thu thập các nốt đa kim trong suốt thời gian dài.
Tiếp theo, Haiwei GD11000 sẽ tham gia những chuyến khảo sát thường xuyên để hỗ trợ nỗ lực của Trung Quốc trong khai thác tài nguyên dưới biển và trở thành một "cường quốc hàng hải".
China Minmetals đã thăm dò lô diện tích rộng 72.745 km² theo một thỏa thuận kéo dài 15 năm với Cơ quan Quản lý Đáy biển Quốc tế. Hiện nay, chưa có quốc gia nào khai thác biển sâu ở quy mô thương mại. Giới khoa học cảnh báo hoạt động khai thác như vậy có thể gây hại lâu dài cho hệ sinh thái mong manh mà con người gần như chưa hiểu rõ.
Theo Interesting Engineering, Trung Quốc đang thống trị hoạt động tinh luyện coban, niken và mangan trên toàn cầu. Việc khai thác khoáng sản ở vùng Clarion - Clipperton giúp Bắc Kinh tự chủ nguồn nguyên liệu thô tại vùng biển quốc tế, qua đó bảo vệ ngành công nghiệp pin và xe điện trước các rào cản thương mại từ phương Tây.
Tuy nhiên, Trung Quốc không phải là quốc gia duy nhất quan tâm đến khu vực Thái Bình Dương này. Mỹ đang tích cực tiến hành cấp phép khai thác thương mại tại cùng vùng biển. Washington dự kiến sẽ đưa ra quyết định vào giữa tháng 12 về đơn xin cấp phép từ công ty con của tập đoàn khai khoáng đại dương Canada, The Metals Company.
An Khang tổng hợp