Trả lời:
Gọi là vàng da tăng bilirubin tự do bệnh lý khi chỉ số xét nghiệm bilirubin tự do trong máu trên 13 mg/dl hay 220 mmol/l.
Tỷ lệ vàng da tăng bilirubin tự do chiếm 5-20% trẻ sơ sinh vào viện. Mức độ vàng da tùy thuộc vào lượng bilirubin máu. Tăng bilirubin tự do bệnh lý có thể gặp ở con những bà mẹ có tiền sử sản khoa bất thường (mẹ dùng thuốc kích thích hoặc trẻ bị ngạt khi sinh), có bệnh lý khác kèm theo hoặc bất đồng nhóm máu mẹ con hệ A, B, O hoặc hệ Rh.
Biểu hiện vàng da xuất hiện rất sớm trong 24-48 giờ sau đẻ, mức độ vàng đậm (vàng mắt, nước tiểu vàng), có trẻ kèm theo sốt, thậm chí có triệu chứng tổn thương não sớm (li bì, bú kém) hay các triệu chứng của vàng nhân não (li bì, có cơn co cứng).
Chẩn đoán xác định bằng xét nghiệm máu thấy bilirubin tăng cao, nhóm máu mẹ con bất đồng (mẹ Rh (-), con Rh (+)). Nếu bất đồng nhóm máu mẹ con hệ A, B, O thì xét nghiệm thấy nhóm máu mẹ "O" Rh (+), con "A" hay "B" Rh (+) và có kháng thể miễn dịch kháng A hay B trong máu con.
Có thể điều trị đặc hiệu vàng da tăng bilirubin tự do bệnh lý bằng cách chiếu đèn và thay máu kết hợp truyền dịch... Nếu chẩn đoán và điều trị muộn, trẻ có thể bị vàng nhân não và có di chứng sau này.
Trường hợp con trai chị được chỉ định thay máu, nhiều khả năng do bất đồng nhóm máu mẹ con. Để phòng tránh, tốt nhất nên xét nghiệm nhóm máu và tư vấn di truyền trước khi kết hôn. Trường hợp đã mang thai thì nên xét nghiệm Rh mẹ trước khi sinh, nếu mẹ có Rh (-) thì cần theo dõi để có hướng điều trị sớm cho con.
BS. Vũ Ngọc Anh, Sức Khỏe & Đời Sống