Ngày 9/8, Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM Nguyễn Văn Vĩnh Châu cho biết điều này giúp bổ sung nguồn thuốc kịp thời tại ba bệnh viện chuyên khoa nhi và Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM - những nơi tiếp nhận bệnh nhi tay chân miệng mức độ nặng, trong bối cảnh dịch đang ở giai đoạn đỉnh.
Thời gian qua, lượng thuốc IVIG cạn kiệt, các bác sĩ phải hội chẩn và cân nhắc kỹ, ưu tiên dùng thuốc cho những trường hợp nặng. Chẳng hạn, nếu trẻ mắc tay chân miệng nặng trước đây cần dùng hai liều theo phác đồ thì chỉ dùng một liều theo dõi và đánh giá tiếp, để dành thuốc cho những ca thật sự nặng hơn. Đây là một trong những thuốc thiết yếu, giúp tạo miễn dịch, điều trị hiệu quả, giảm tỷ lệ chuyển độ cũng như biến chứng nặng. Thuốc này chưa được sản xuất trong nước mà phải nhập khẩu hoàn toàn từ nước ngoài, nguồn cung khan hiếm toàn cầu hai năm qua do ảnh hưởng của đại dịch Covid.
Trẻ mắc tay chân miệng điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng 1, được cố định tay chân để tránh kích thích. Ảnh: Lê Phương
Phenobarbital là thuốc điều trị quan trọng trong phác đồ điều trị tay chân miệng của Bộ Y tế, có thể dùng bằng đường uống hay đường tiêm, ưu tiên dạng tiêm khi bệnh nhân nặng. Thuốc có nhiều ưu điểm và ít tác dụng phụ, có vai trò cắt các cơn co giật kéo dài và dự phòng các tái phát co giật. Bên cạnh đó, phenobarbital còn có tác dụng an thần, làm giảm các biểu hiện thần kinh, giật mình ở trẻ. Ngoài ra, khi có phù não (trong trường hợp nặng) thuốc góp phần làm giảm phù não, giảm nhu cầu tiêu thụ oxy của não.
Phenobarbital dạng tiêm có tác dụng nhanh, thường 5 phút sau tiêm, đạt đỉnh tác dụng nhanh (15-30 phút) và thời gian tác dụng tương đối ngắn (6 giờ). Dạng uống khởi phát tác dụng trễ (trên 60 phút), thời gian tác dụng dài (10-12 giờ). Tùy vào hấp thu, mức độ bệnh của mỗi bé, bác sĩ sẽ có chỉ định phù hợp.
Từ cuối năm 2020, nguồn cung ứng thuốc phenobarbital trong nước bị hạn chế và gián đoạn, gây khó khăn trong điều trị bệnh. Hội đồng chuyên môn của Sở Y tế TP HCM đã họp, chọn lựa các thuốc an thần khác như như Diazepam, Midazolam... tạm thay thế, dù tác dụng không bằng.
Sau kiến nghị của TP HCM, Cục Quản lý Dược đã đề nghị các công ty nhập khẩu thuốc liên hệ đối tác nước ngoài tìm nguồn cung ứng thuốc thay thế. Qua thời gian dài tìm kiếm, làm các thủ tục nhập khẩu, 21.000 ống thuốc về đến Việt Nam ngày 31/7, được cung ứng cho các bệnh viện TP HCM. Để chủ động nguồn cung trong nước, Cục cũng đã cấp phép nhập khẩu nguyên liệu phenobarbital để Công ty cổ phần Dược Danapha sớm sản xuất phenobarbital dạng tiêm.
Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP HCM, tuần qua nơi này ghi nhận gần 2.700 ca tay chân miệng, tăng gấp 1,4 lần so với trung bình tháng trước. Thiếu thuốc cũng là lý do khiến TP HCM phải tiếp nhận và điều trị nhiều ca bệnh nặng từ các tỉnh thành khác chuyển đến, chiếm khoảng 60-80%. Trong khi đó, khó khăn trong điều trị tay chân miệng là bệnh diễn tiến nhanh. Nhiều trẻ mắc tay chân miệng đang tỉnh táo vui chơi thì đột ngột giật mình chới với rồi nhanh chóng diễn tiến suy hô hấp, ngưng thở.
Trong bối cảnh chủng EV71 đang chiếm ưu thế, ngành y tế dự báo số ca mắc và ca nặng tiếp tục tăng. Chủng virus này khiến người nhiễm bị bệnh nặng, nguy cơ tử vong nhiều hơn so với các tác nhân khác, từng gây các vụ dịch lớn vào các năm 2011 và 2018. Đặc điểm chung của dịch tay chân miệng do chủng này là thường kéo dài 4-5 tháng.
Lê Phương