 |
|
Với tốc độ 750 km/h, gió Titan sẽ thổi bạt Huygens. |
Sử dụng kính thiên văn hồng ngoại đường kính tới 3 m trên vùng Mauna Kea, Hawaii, ông Theodor Kostiuk và các cộng sự thuộc Trung tâm Bay vũ trụ Goddard của NASA ở bang Marylan, đã tìm thấy những luồng gió mạnh đang vần vũ trên cao, cách bề mặt của Titan 200 km. Tốc độ của chúng lên tới 750 km/h.
Theo kế hoạch, NASA và Cơ quan Hàng không Vũ trụ châu Âu (ESA) sẽ gửi các tàu thăm dò lên khám phá sao Thổ, vành đai đặc biệt và 17 vệ tinh của nó, trong đó có Titan. Tàu thăm dò Huygens, phóng đi năm 1997, sẽ thả dù từ tàu không gian Cassini nặng 2 tấn của NASA, đáp xuống Titan vào năm 2004.
Chính vì vậy, nếu không nắm rõ về hướng gió trên hành tinh này, việc hạ cánh sẽ cực kỳ khó khăn và không hiệu quả.
Thông qua tàu Cassini đang bay bên trên, Huygens sẽ gửi về trái đất các dữ liệu về mây và bầu khí quyển của Titan. Biết được hướng gió, NASA và ESA sẽ dự báo chính xác hơn lộ trình của tàu thăm dò khi nó đi xuyên qua các đám mây dày. Thông tin này cũng sẽ giúp Cassini hướng ăngten chính xác về phía Huygens khi nó hạ cánh.
Mặt khác, vì pin của Huygens chỉ hoạt động trong 153 phút, do vậy điều cực kỳ quan trọng là phải tối đa hoá liên lạc giữa tàu thăm dò và tàu không gian trên quỹ đạo để thu được nhiều thông tin nhất về bề mặt của Titan.
Tuy nhiên, người ta vẫn chưa biết dưới tầng gió đó còn có gì nữa. Sự thực, bề mặt Titan mới là nơi Huygens, nặng 350 kg, làm việc trong phần lớn thời gian.
Công nghệ "người lái vượt tốc độ"
Để đo đạc gió trên Titan, nhóm của Kostiuk đã sử dụng một công nghệ tương tự như công nghệ mà các cảnh sát dùng để phát hiện những người tài xế vượt quá tốc độ. Nhân viên cảnh sát gửi tín hiệu sóng ở một tần số nào đó. Khi va vào một chiếc xe đang chyển động trên đường, sóng này bật ngược trở lại với tần số đã thay đổi. Và sự thay đổi này phụ thuộc vào tốc độ của xe.
Cũng với cơ chế ấy, kính thiên văn và các thiết bị khác đã dò tìm sóng hồng ngoại phát ra từ khí metan trong tầng khí quyển ngoài của Titan. Tốc độ và hướng di chuyển của các phân tử này sẽ quyết định sự thay đổi tần số của sóng hồng ngoại. Bằng cách so sánh tần số ở mạn phía đông và mạn phía tây Titan, người ta đã biết được chiều gió và tốc độ của nó.
Hiện các nhà khoa học đang kiểm chứng lại kết quả này bằng cách sử dụng một kính thiên văn cỡ lớn hơn, đường kính 8 m.
Titan là mặt trăng (vệ tinh) lớn thứ hai trong hệ mặt trời, có kích cỡ khoảng 40 % trái đất. Các nhà vật lý thiên thể rất quan tâm đến nó vì điều kiện trên bề mặt hành tinh này dường như rất giống với bề mặt trái đất trước khi sự sống xuất hiện.
Bích Hạnh (theo Nature, 12/6)