'Đủ cơ sở để phục hồi các hạng mục ở chùa Trăm Gian'
Theo Viện trưởng Viện Bảo tồn di tích Lê Thành Vinh, do các chi tiết, cấu kiện của nhà Tổ, gác Khánh vẫn còn nên đủ cơ sở để phục dựng. Tuy nhiên, việc phục dựng đạt được độ nguyên trạng bao nhiêu thì chưa thể nói trước.
> Chùa gần 1.000 tuổi trước và sau khi phá dỡ / Sai phạm khi tu bổ di tích chùa Trăm Gian
Chiều 30/8, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội họp báo về vi phạm trong việc tu bổ, tôn tạo di tích quốc gia chùa Trăm Gian (xã Tiên Phương, Chương Mỹ). Nhiều câu hỏi về trách nhiệm đối với việc phá dỡ các hạng mục nhà Tổ, gác Khánh, bậc đá dẫn lên tiền đường cũng như khả năng phục hồi được đặt ra.
![]() |
| Theo ông Lê Thành Vinh (trái), có đủ cơ sở để phục dựng song đạt đến mức độ nguyên trạng bao nhiêu % thì chưa thể nói trước. Ảnh: Nhật Lam. |
Ông Lê Thành Vinh, Viện trưởng Viện Bảo tồn di tích cho biết, sau khi nhận được thông tin về vụ việc, Viện đã cử cán bộ xuống hiện trường. Nhà Tổ, gác Khánh, bậc đá là các "hạng mục nhỏ bị xâm hại nghiêm trọng". Song, rất may những chi tiết, cấu kiện quan trọng của các hạng mục này vẫn còn ở sân chùa nên đủ cơ sở để phục dựng.
"Chúng tôi sẽ cố gắng phục dựng được gần nhất với nguyên trạng đã mất. Còn được bao nhiêu phần trăm so với bản gốc thì chúng tôi chưa thể trả lời được", ông Vinh cho biết.
Còn theo Giám đốc Sở Văn hóa Phạm Quang Long, hiện nhiều người đang nhầm lẫn giữa việc "xâm hại 3 trong số nhiều hạng mục" của chùa với việc phá toàn bộ chùa có tổng diện tích khoảng 3 ha. "Tất nhiên, mức độ của sự việc là hết sức nghiêm trọng nên việc tu bổ đã phải đình chỉ ngay. Dù vi phạm là rất rõ và mất mát là không nhỏ nhưng nó khác với việc phá hủy toàn bộ di tích", ông Long nói.
Về trách nhiệm dẫn tới vụ việc trên, ông Long cho rằng, có trách nhiệm của Ban quản lý di tích, chính quyền xã Tiên Phương, huyện Chương Mỹ, Sở Văn hóa và "có lỗi của cơ chế" đối với quản lý, bảo vệ di tích. "Đây là vấn đề lớn nên Chủ tịch UBND thành phố đã yêu cầu thành lập ban thanh tra, khi có kết luận, trách nhiệm sẽ được quy rõ ràng", ông Long nói.
|
Lãnh đạo Sở cũng thừa nhận, điểm mấu chốt dẫn đến sai phạm ở chùa Trăm Gian chính là sự thiếu kiểm tra, giám sát. Vì thế, sau hơn một tháng các hạng mục bắt đầu bị hạ giải (đầu tháng 6), chính quyền địa phương và ban quản lý di tích mới nắm được thông tin và báo cáo. Là nơi trực tiếp quản lý di tích theo phân cấp, Chủ tịch UBND xã Tiên Phương Vũ Văn Doãn thừa nhận, để xảy ra sự việc, "địa phương đã có một chút gì đó không sâu sát". Riêng Sở Văn hóa Hà Nội cũng như Cục Di sản Văn hóa tới tận khi báo chí lên tiếng (ngày 24/8) mới biết.
Liên quan tới vụ việc, Chủ tịch UBND Hà Nội Nguyễn Thế Thảo đã yêu cầu đình chỉ chức vụ Trưởng ban quản lý Di tích chùa Trăm Gian của ông Tống Bá Lương, Phó chủ tịch UBND xã Tiên Phương; kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của Chủ tịch UBND xã, thanh tra xây dựng xã và tập thể UBND xã Tiên Phương; làm rõ trách nhiệm của lãnh đạo huyện Chương Mỹ... Các sở Kế hoạch Đầu tư, Tài chính bố trí kinh phí để tu bổ, tôn tạo và phục chế nguyên trạng các hạng mục bị phá dỡ.
Trước đó, khi nhận được phản ánh của báo chí, ngày 24/8, Thanh tra Bộ Văn hóa và Cục Di sản Văn hóa xuống kiểm tra chùa Trăm Gian thì việc phá dỡ và xây mới một số hạng mục đã gần hoàn tất. Công trình nhà Tổ, gác Khánh và bậc cấp từ gác chuông lên tới sân tiền đường đã bị dỡ bỏ hoàn toàn và được xây dựng mới. Nhà Tổ đã được lợp mái, gác Khánh đã lắp dựng xong bộ khung gỗ, kiến trúc hai công trình trên được nhà chùa cho thi công không dựa trên thiết kế được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Toàn bộ cấu kiện gỗ, ngói lợp và chân tảng cũ của nhà Tổ và gác Khánh bị chất đống phía sau chùa, không được bảo quản tốt. Bậc cấp lên sân tiền đường được thay mới bằng đá xanh.
Chùa cổ Trăm Gian được xây dựng từ khoảng thế kỷ 12, đời vua Lý Cao Tông và xếp hạng di tích quốc gia từ những năm 60 của thế kỷ trước. Ngôi chùa nổi tiếng bởi vẻ đẹp cổ kính, linh thiêng và bề dày lịch sử.
Nhật Lam

