Tiền phúng viếng cha mẹ có phải là di sản thừa kế không?

Theo Điều 612 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về di sản như sau: "Di sản bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác".

Trong đó, tài sản riêng, tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác được xác định như sau:

- Tài sản riêng gồm: Tài sản có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng trong trường hợp chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của bố bạn, tài sản được hình thành từ tài sản riêng và tài sản khác theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng. Việc xác định tài sản riêng được quy định tại Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 về tài sản riêng của vợ, chồng.

- Phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác gồm: Phần tài sản chung theo phần trong khối tài sản chung với vợ, chồng hoặc với người khác.

Trong đó, tài sản chung của vợ chồng được quy định tại Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 gồm: "Tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng".

Đồng thời, theo khoản 1 Điều 611 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về thời điểm, địa điểm mở thừa kế như sau: "Thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết".

Như vậy, theo các quy định trên, tiền phúng viếng không phải là di sản thừa kế vì tiền phúng viếng là khoản tiền do người khác tặng cho gia đình/người tổ chức tang lễ. Khoản tiền này phát sinh sau khi người đó đã chết nên không phải tài sản thuộc quyền sở hữu của người đã chết trước đó. Vì vậy, nó không nằm trong khối di sản để chia thừa kế.

Việc phân chia tiền phúng viếng sẽ do sự thỏa thuận của những người thân liên quan, sau khi trừ đi khoản chi phí mai táng theo quy định tại khoản 1 Điều 658 Bộ luật Dân sự năm 2015 về thứ tự ưu tiên thanh toán của các nghĩa vụ tài sản và các khoản chi phí liên quan đến thừa kế.

Luật sư Phạm Thanh Bình
Công ty Luật Bảo Ngọc, Hà Nội