Tiêm ngừa rồi vẫn có thể mắc thủy đậu

Chị được bác sĩ giải thích, người nào cũng có thể bị bệnh và bị lây nhiễm cho dù đã được tiêm ngừa.

Phó giám đốc y tế dự phòng TP HCM Nguyễn Đắc Thọ cho biết: "Có từ 95 đến 99% số người sau tiêm phòng đã được bảo đảm miễn dịch. Chỉ còn một tỷ lệ rất ít không được miễn dịch hoàn toàn. Trong y học đây là điều bình thường".

Nên tiêm ngừa bệnh thủy đậu trước khi có mầm bệnh. Ảnh: M.L

Cùng ý kiến trên, bác sĩ Nguyễn Công Viên, Trưởng khoa khám bệnh trẻ em lành mạnh Bệnh viện nhi đồng II, TP HCM, cho rằng, không có văcxin nào bảo đảm loại bỏ 100% nguy cơ mắc bệnh. Và văcxin ngừa thủy đậu cũng vậy, vẫn còn một tỷ lệ rất ít mặc dù đã tiêm ngừa nhưng cơ thể không được miễn nhiễm hoàn toàn với căn bệnh. Theo bác sĩ Viên, gần đây những trường hợp đã tiêm ngừa nhưng vẫn mắc bệnh hoặc bị lây nhiễm được ghi nhận là khá nhiều.

Mặc dù không được bảo đảm miễn nhiễm hoàn toàn với bệnh thủy đậu nhưng các bác sĩ vẫn khuyên mọi người nên tiêm phòng. Vì văcxin ngừa thủy đậu sẽ tăng cường khả năng miễn dịch tự nhiên, giúp khả năng miễn dịch của cơ thể được lâu hơn, khả năng bị mắc bệnh giảm xuống đến mức tối thiểu. Do đó, hạn chế tối đa các biến chứng mà cơ thể có thể mắc phải nếu bị bệnh, nhất là bệnh Zona. Người đã tiêm phòng nếu mắc bệnh thì cũng nhẹ hơn rất nhiều so với người không được tiêm phòng. Theo nghiên cứu ở nhiều nước, khi so sánh giữa cộng đồng được tiêm ngừa và cộng đồng không được tiêm ngừa, người ta thấy được sự khác biệt rất lớn. Cộng đồng được tiêm ngừa tỷ lệ mắc bệnh và lây nhiễm rất ít, tỷ lệ này ngược lại ở cộng đồng không được tiêm ngừa.

Theo các bác sĩ, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng chủng ngừa rồi mà vẫn nhiễm. Có thể do cơ địa người được tiêm phòng không đáp ứng được các điều kiện của văcxin nên không được miễn nhiễm hoàn toàn; điều kiện bảo quản văcxin không đạt làm giảm chất lượng; tiêm ngừa không đúng kỹ thuật làm giảm hiệu quả của văcxin; sử dụng văcxin quá hạn nên không có tác dụng... Và nhiều nhất là người dân đưa con đi tiêm ngừa khi đã ủ bệnh hoặc đã tiếp xúc với bệnh, do đó tiêm ngừa không có tác dụng như mong muốn.

Bác sĩ Nguyễn Công Viên cho biết, thời gian ủ của bệnh thủy đậu 2-3 tuần lễ (vì siêu vi trùng xâm nhập vào cơ thể vài tuần mới phát bệnh). Nếu trong thời gian ủ bệnh (tức trong người đang có mầm bệnh) mà đưa trẻ đi tiêm ngừa cũng không ngăn được bệnh bộc phát. Trong vùng dịch, trẻ phải được ngừa sớm, nếu được tiêm ngừa 2 ngày sau khi dịch xảy ra thì cũng không có tác dụng, vì rất có thể cơ thể đã bị lây nhiễm khi có dịch. Do đó, tiêm ngừa chỉ đạt hiệu quả cao nhất khi cơ thể ở giai đoạn an toàn, tức giai đoạn chưa có mầm bệnh, và cũng không có dịch bệnh.

Tại Việt Nam, hiện có hai văcxin được dùng tiêm ngừa thủy đậu là: Okavax của hãng dược Sanofi Pasteur và Varilrix của hãng Galxo Smiths Kline. Việc tiêm ngừa hai loại văcxin này là giống nhau, tiêm một mũi duy nhất cho trẻ dưới 13 tuổi, tiêm hai mũi đối với trẻ 13 tuổi trở lên. Mũi tiêm thứ hai cách mũi thứ nhất 8 tuần.

Hiện hai hãng dược cũng có khuyến cáo khác nhau về việc tiêm ngừa. Hãng sản xuất Okavax cho rằng chỉ cần tiêm một lần cho trẻ đưới 13 tuổi là đủ. Còn hãng sản xuất Varilrix thì khuyến cáo nên tiêm lại sau 13 tuổi. "Theo thời gian, càng lâu kháng thể trong cơ thể càng giảm dần, vì vậy việc tiêm thêm mũi thứ hai không gây hại gì cho cơ thể, chỉ có tác dụng nâng cao khả năng miễn dịch mà thôi", bác sĩ Viên cho biết ý kiến của mình về việc tiêm ngừa mũi thứ hai.

Còn theo bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa nhiễm bệnh viện Nhi đồng I, TP HCM, đến nay vẫn chưa có nghiên cứu nào xác định nên tiêm lại mũi thứ hai hay không, và tiêm ở thời điểm nào là hợp lý.

Mỹ Lan