Đầu năm 2026, người dân tại quận Long Cương, Thâm Quyến bất ngờ khi thấy loạt xe buýt công cộng xuất hiện dòng chữ lớn: "Dành 20 năm quý giá nhất đời người để nuôi dạy con cái, rốt cuộc có đáng không?".
Bên cạnh câu hỏi là mã QR dẫn đến một diễn đàn thảo luận mở.
Xe buýt dán dòng chữ "Dành 20 năm quý giá nhất đời người để nuôi dạy con cái, rốt cuộc có đáng không?" ở Thâm Quyến. Ảnh: QQ
Câu hỏi lập tức gây bão trên mạng xã hội Trung Quốc. Ban đầu, nhiều ý kiến chỉ trích chính quyền đang "gieo rắc nỗi lo", khoét sâu vào áp lực của người trẻ trong bối cảnh chi phí nuôi con tại các đô thị lớn như Thâm Quyến, Bắc Kinh.
Tuy nhiên, luồng dư luận sau đó đảo chiều. Thay vì cảm thấy bị ép buộc, nhiều người trẻ bắt đầu thấy được đồng cảm. Một bình luận nhận hàng nghìn lượt thích trên Weibo viết: "Cho phép người dân quyền tự suy nghĩ và quyết định về việc sinh con là biểu hiện của văn minh. Họ không còn ép chúng tôi phải hy sinh nữa".
Đây được xem là bước chuyển lớn trong tư duy tuyên truyền tại đất nước tỷ dân. Nếu như trước đây, khẩu hiệu thường mang tính mệnh lệnh như "Quốc gia cần", "Bạn nên", thì nay Thâm Quyến chuyển sang đặt câu hỏi "Bạn cảm thấy thế nào?". Sự thay đổi từ logic "mệnh lệnh - phục tùng" sang "thảo luận - đồng cảm" được các chuyên gia xã hội học đánh giá cao.
Không chỉ khẩu hiệu, Thâm Quyến đang điều chỉnh thiết kế đô thị để thúc đẩy bình đẳng giới, chia sẻ gánh nặng với phụ nữ. Tại các trung tâm thương mại, biển báo "Phòng mẹ và bé" truyền thống dần được thay thế bằng "Phòng chăm sóc trẻ" hoặc "Phòng bố và bé". Bên trong dán dòng chữ nhắc nhở: "Mong bố đừng trở thành người vô hình", nhấn mạnh việc chăm sóc con không phải nhiệm vụ riêng của người mẹ.
Trên các màn hình LED tại quảng trường, lời chúc "Sớm sinh quý tử" quen thuộc cũng nhường chỗ cho thông điệp hiện đại hơn "Chúc bạn sở hữu quyền lựa chọn hôn nhân và sinh sản". Chính quyền công khai thừa nhận quyền được tôn trọng của mọi lựa chọn: độc thân, kết hôn hoặc sinh con.
Một biển tuyên truyền phụ nữ có quyền lựa chọn hôn nhân và sinh con. Ảnh: QQ
Song song với tuyên truyền, thành phố triển khai các dịch vụ thực tế. Quận Bình Sơn tổ chức dịch vụ đưa đón học sinh và dạy kèm miễn phí; quận Quang Minh mở các điểm trông trẻ bán trú không thu phí để giảm tải cho các cặp vợ chồng trẻ. Cửa nhà vệ sinh công cộng tại nhiều nơi cũng được thiết kế lại để linh hoạt thay đổi tỷ lệ buồng nam/nữ, giảm cảnh phụ nữ phải xếp hàng dài chờ đợi.
Những nỗ lực mềm mỏng này diễn ra trong bối cảnh nhân khẩu học ảm đạm. Theo Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS), số trẻ sinh ra năm 2025 chỉ đạt 7,9 triệu - mức thấp nhất kể từ năm 1949, ngang bằng thời điểm năm 1738 (thời nhà Thanh). Số lượng đăng ký kết hôn năm 2024 cũng giảm hơn 20%, xuống mức 6,1 triệu cặp, thấp nhất trong gần nửa thế kỷ qua.
Bảo Nhiên (Theo QQ)