Thủ tướng: Giảm áp lực để việc học mang lại cả niềm vui và tri thức
Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh cần chung tay khắc phục bệnh thành tích, giảm áp lực để việc học thực sự mang lại niềm vui, tri thức và giá trị tốt đẹp.
Chiều 19/11, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gặp mặt nhà giáo tiêu biểu nhân dịp ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11).
Thủ tướng nhấn mạnh dân tộc Việt Nam từ ngàn đời có truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo. Những lời răn dạy giản dị mà sâu sắc như "công cha, nghĩa mẹ, ơn thầy", "nhất tự vi sư, bán tự vi sư" đã trở thành giá trị bền vững qua nhiều thế hệ. Trong tâm thức mỗi người Việt Nam, dù đi đâu, làm gì, hình ảnh người thầy giáo, cô giáo tận tụy vẫn luôn là ký ức "vô cùng đẹp và thiêng liêng".
Thời chiến tranh, dù phải đối mặt với bom đạn, nhiều thầy cô vẫn lặng lẽ dựng lớp, mở trường, bền bỉ gieo chữ. Có những người thầy đi qua chiến tranh với bảng đen, phấn trắng và màu áo lính. Từ những mái trường còn nhiều khó khăn đến các cơ sở giáo dục hiện đại, từ giáo dục mầm non, phổ thông đến giáo dục nghề nghiệp và đại học, ở đâu cũng in dấu sự tận tụy, trách nhiệm và tình yêu nghề của các thầy, các cô.
Người đứng đầu Chính phủ đánh giá thời gian qua đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đạt được nhiều kết quả. Nội dung, phương pháp đào tạo ngày càng thực chất. Chất lượng tất cả các cấp học được nâng lên. Chính sách miễn, hỗ trợ học phí, tín dụng, học bổng được triển khai có hiệu quả.
Hệ thống trường liên cấp ở các xã biên giới giai đoạn một đã đi vào hoạt động và đang triển khai giai đoạn hai. Chính phủ phấn đấu miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2028-2029, sớm hơn một năm so với Nghị quyết của Bộ Chính trị. Giáo dục đại học và nghề nghiệp ngày càng gắn kết với khoa học, công nghệ và thị trường lao động.
Thủ tướng Lê Minh Hưng gặp mặt nhà giáo tiêu biểu, chiều 19/11. Ảnh: VGP
Thủ tướng mong muốn đội ngũ thầy cô giáo cùng quyết tâm đưa giáo dục thực sự trở thành trụ cột phát triển con người, động lực then chốt cho sự phát triển bứt phá của đất nước. "Chúng ta mong muốn mỗi bài giảng, mỗi hoạt động giáo dục sẽ giúp người học có tư duy độc lập, sáng tạo, biết giải quyết vấn đề, hợp tác, thích ứng với thay đổi và có trách nhiệm với bản thân, gia đình, xã hội, đất nước".
Việc bồi đắp đạo đức, nhân cách, lịch sử, văn hóa và khát vọng cống hiến cho thế hệ trẻ phải luôn coi trọng. Giáo dục cần hướng tới đào tạo con người vừa có tri thức, năng lực, lòng nhân ái, trung thực, trách nhiệm, biết yêu thương, sẻ chia, có lòng yêu nước, tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.
Với quan điểm đặt người học ở vị trí trung tâm, nhà trường là nền tảng, thầy cô là động lực, Thủ tướng nhấn mạnh cần tạo điều kiện để mỗi học sinh phát huy năng lực, sở trường và "chung tay khắc phục bệnh thành tích, giảm áp lực để việc học thực sự mang lại niềm vui, tri thức và những giá trị tốt đẹp".
Trường học cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số; đổi mới chương trình, phương pháp giáo dục theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học.
Thủ tướng cho biết Chính phủ đang phối hợp với các cơ quan của Quốc hội tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ trong giáo dục và đào tạo, đặc biệt liên quan đến trí tuệ nhân tạo, an ninh trường học, gắn kết giữa đào tạo, giữa nhà trường với thị trường lao động; tăng cường cơ sở vật chất cho các trường, các cấp giáo dục, đào tạo; nâng cao năng lực, trình độ, chế độ cho đội ngũ giáo viên; đối xử công bằng và bình đẳng giữa các loại hình giáo dục.
Cụ thể, Chính phủ đang trình Quốc hội xem xét miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, không tính tiền sử dụng đất với cơ sở giáo dục không vì mục tiêu lợi nhuận, kể cả công và tư. Doanh nghiệp cung cấp suất ăn trường học được xem xét miễn thuế thu nhập doanh nghiệp.
"Nghề dạy học luôn vất vả với những hy sinh lặng thầm, những đóng góp chưa được nhận thấy ngay. Nhưng giá trị cao quý nhất của nghề dạy học nằm ở các thế hệ học trò được trưởng thành, những ước mơ, hoài bão được chắp cánh và những đóng góp, cống hiến cho đất nước trong tương lai", Thủ tướng nói.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tặng quà nhà giáo tiêu biểu, chiều 19/11. Ảnh: VGP
Đại học cần được trao quyền đãi ngộ giảng viên, nhà khoa học giỏi
Tại buổi gặp mặt, thầy Võ Thanh Tùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế, đại biểu Quốc hội khóa 16 bày tỏ, giá trị của người thầy không chỉ là truyền thụ kiến thức, mà còn là bồi dưỡng nhân cách, khơi dậy đam mê và năng lực sáng tạo cho người học. Ông kiến nghị hoàn thiện cơ chế thu hút, đãi ngộ và trọng dụng nhân tài để phát triển đội ngũ giảng viên, nhà khoa học. Đại học công lập cần được trao quyền chủ động hơn trong tuyển dụng, sử dụng và đãi ngộ giảng viên, nhà khoa học giỏi.
Đồng thời, giảng viên cần được giảm gánh nặng thủ tục hành chính, tạo điều kiện để tập trung giảng dạy, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.
Thầy Võ Thanh Tùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế. Ảnh: VGP
Nhà nước cần sớm tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế tài chính, mua sắm thiết bị và sử dụng kinh phí nghiên cứu tại các trường đại học, đồng thời đẩy mạnh đặt hàng đào tạo, nghiên cứu và đầu tư phát triển các phòng thí nghiệm, nhóm nghiên cứu mạnh, tạo điều kiện để các trường thực hiện tự chủ thực chất gắn với trách nhiệm giải trình.
Ông Tùng cũng mong muốn bên cạnh ưu tiên phát triển khoa học kỹ thuật và công nghệ hiện đại, Nhà nước tiếp tục đầu tư có trọng điểm cho khoa học cơ bản, khoa học xã hội và nhân văn, nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản. "Đây là những lĩnh vực gắn bó mật thiết với điều kiện tự nhiên, văn hóa và lợi thế phát triển của đất nước", ông nói.
Thầy giáo Nguyễn Thanh Bách, giáo viên Trường Mầm non Na Sầm, tỉnh Lạng Sơn đề xuất hoàn thiện chính sách với đội ngũ nhà giáo, nhất là giáo viên mầm non ở vùng núi, biên giới, nơi có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, để giáo viên yên tâm gắn bó lâu dài với nghề.
Ông cũng kiến nghị đẩy mạnh bồi dưỡng, hỗ trợ giáo viên nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và giáo dục STEM phù hợp với thực tiễn.
Vũ Tuân