'Thiết kế không gian sống nên bắt đầu từ sự thấu hiểu'

Theo nhà thiết kế Nguyễn Thị Vân Anh, Giám đốc Thiết kế LandDecor, không gian sống cần phản ánh cá tính, nếp sống và câu chuyện riêng của mỗi gia đình.

Trong thiết kế nhà ở cao cấp, phong cách là yếu tố dễ nhận biết, nhưng điều quan trọng hơn là cách không gian đáp ứng nếp sống và nhu cầu của gia chủ theo thời gian. LandDecor áp dụng cách tiếp cận này trong hai dự án French-style Villa và Garden of Love Villa, được ghi nhận tại giải thưởng Thiết kế Kiến trúc châu Á (AADA) 2026 ở các hạng mục Thiết kế nội thất nhà ở xuất sắc châu Á và Italy tưởng thiết kế nội thất xuất sắc châu Á. Dù cách thiết kế khác nhau, cả hai cùng hướng đến việc chuyển hóa cảm hứng kiến trúc quốc tế thành không gian sống phù hợp với gia đình Việt.

Nhà thiết kế Nguyễn Thị Vân Anh, Giám đốc Thiết kế LandDecor, chia sẻ về cách đội ngũ giải bài toán này và hiện thực hóa ý tưởng từ bản vẽ.

- Với một dự án nhà ở cao cấp, gia chủ thường bắt đầu bằng mong muốn về phong cách. Vì sao LandDecor lại cho rằng phong cách chưa phải điểm bắt đầu của thiết kế?

- Tôi nghĩ phong cách giúp gia chủ thể hiện sở thích và gu thẩm mỹ, nhưng nếu bắt đầu quá sớm từ hình thức, người thiết kế dễ bị cuốn vào câu chuyện một ngôi nhà "sẽ trông như thế nào" mà chưa trả lời được câu hỏi khác quan trọng hơn "người ta sẽ sống trong đó ra sao".

Vì vậy, trước khi nói đến phong cách, chúng tôi muốn hiểu người sử dụng. Gia đình có bao nhiêu thế hệ, các thành viên tương tác với nhau như thế nào, đâu là những hoạt động thường xuyên, không gian nào cần sự kết nối và đâu là những khoảng riêng tư. Có những nhu cầu rất nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày nhưng lại quyết định cách tổ chức cả một không gian.

Ngoài ra, mỗi ngôi nhà đều có câu chuyện riêng về ký ức, sở thích, hay một món đồ muốn lưu giữ... Công việc của người thiết kế là nhận ra những điều đó và chuyển hóa chúng thành không gian bằng tỷ lệ, vật liệu, ánh sáng, màu sắc và cách tổ chức công năng. Với LandDecor, một công trình có thể gây ấn tượng ngay khi hoàn thành, nhưng để trở thành nơi người ta thực sự muốn trở về, thiết kế phải phù hợp với người sử dụng ở một tầng sâu hơn hình thức.

- French-style Villa và Garden of Love Villa khai thác cảm hứng từ Pháp và Italy. Làm thế nào để các ngôn ngữ kiến trúc châu Âu khi đặt vào ngôi nhà Việt không trở thành sự sao chép?

- Chúng tôi không xem phong cách như một khuôn mẫu để tái hiện, mà là một hệ giá trị để nghiên cứu và diễn giải.

Với French-style Villa, đội ngũ nghiên cứu tinh thần kiến trúc Pháp thông qua tỷ lệ, tính đối xứng, đường nét, vật liệu và cách tổ chức một không gian có sự cân bằng, thanh lịch. Garden of Love Villa lại được phát triển từ cảm hứng Art Nouveau và Liberty Style của Italy, vì vậy có sự mềm mại hơn trong đường nét, mối liên hệ giữa kiến trúc với thiên nhiên và cách nghệ thuật xuất hiện trong không gian sống.

Nhưng nếu chỉ dừng ở những đặc điểm đó, chúng ta mới đang nói về phong cách. Khi thiết kế cho một gia đình Việt Nam, mọi thứ phải được đặt lại trong bối cảnh cụ thể: khí hậu, thói quen sinh hoạt, mối quan hệ giữa các thế hệ và những giá trị mà gia đình muốn gìn giữ.

Garden of Love Villa thể hiện rõ cách tiếp cận này. Tinh thần kiến trúc Ý được đặt cạnh những chất liệu và chi tiết gợi nhắc văn hóa Việt như gạch đỏ thủ công hay các yếu tố trang trí lấy cảm hứng từ hoa văn truyền thống. Mục tiêu không phải đặt thêm một vài "motive trang trí Việt" vào một không gian châu Âu, mà để các yếu tố đó trở thành một phần tự nhiên của tổng thể thiết kế.

Vì vậy, chúng tôi không muốn công trình trở thành một ngôi nhà châu Âu được sao chép và đặt tại Việt Nam. Điều chúng tôi tìm kiếm là cách giữ được tinh thần của ngôn ngữ kiến trúc mà gia chủ yêu thích, nhưng diễn giải nó thành một ngôi nhà thuộc về chính họ và bối cảnh mà họ đang sống.

- Với những công trình có nhiều chi tiết đặc thù, LandDecor giải quyết khoảng cách từ một ý tưởng đẹp trên bản vẽ đến không gian hoàn thiện như thế nào?

- Đây là lúc thiết kế phải chứng minh tính khả thi khi nghiên cứu. Với chúng tôi, một ý tưởng dù hấp dẫn đến đâu cũng chưa thực sự hoàn chỉnh nếu không thể hiện thực hóa với chất lượng tương xứng.

Ở các công trình cao cấp, đôi khi một chi tiết nhìn đơn giản trên bản vẽ lại liên quan đến nhiều vấn đề khi triển khai: cấu tạo, đặc tính vật liệu, tỷ lệ, mối nối hay phương pháp hoàn thiện. Nếu đội ngũ thiết kế chỉ hoàn thành bản vẽ rồi chuyển sang một bộ phận khác thực hiện, khoảng cách giữa ý tưởng và công trình thực tế dễ xuất hiện.

Vì vậy, thiết kế, kỹ thuật, sản xuất và thi công tại LandDecor được kết nối từ khá sớm. Với những chi tiết đặc thù, đội ngũ có thể phải nghiên cứu lại cấu tạo, thử vật liệu, làm mẫu hoặc điều chỉnh giải pháp trước khi triển khai chính thức. Năng lực sản xuất của LandProduction cùng các bộ phận kỹ thuật và thi công trong hệ sinh thái Landco Corporation đã giúp quá trình trao đổi này diễn ra xuyên suốt hơn, từ lúc phát triển thiết kế đến khi hoàn thiện công trình.

- Theo chị, cá nhân hóa không gian sống nên bắt đầu từ đâu để tạo dấu ấn riêng cho gia chủ?

- Cá nhân hóa không có nghĩa là cố gắng làm cho mỗi ngôi nhà trở nên khác biệt bằng nhiều chi tiết đặc biệt. Nếu sự khác biệt chỉ đến từ hình thức, thiết kế dễ trở nên phô diễn và nhanh chóng mất đi sức hấp dẫn khi thị hiếu thay đổi.

Cá nhân hóa nằm ở việc không gian được xây dựng cho một cách sống cụ thể. Đó có thể là cách các khu vực chung tạo điều kiện để các thành viên kết nối, cách phòng ngủ lớn đáp ứng nhu cầu riêng tư, hay cách hệ tủ, ánh sáng và đồ nội thất được tính toán dựa trên nhu cầu sử dụng thực tế. Khi thiết kế xuất phát từ chính con người, dấu ấn riêng sẽ hình thành tự nhiên.

- Làm thế nào để không gian giữ được giá trị lâu dài khi xu hướng thiết kế liên tục thay đổi?

- Xu hướng chắc chắn sẽ thay đổi, nhưng những nhu cầu về sự thoải mái, riêng tư, kết nối gia đình hay cảm giác thuộc về một nơi nào đó thường bền vững hơn. Vì vậy, người thiết kế cần biết cách tiếp nhận tinh thần thời đại, đồng thời gìn giữ những giá trị lâu dài của người sử dụng.

Đó cũng là cách LandDecor nhìn nhận giá trị của thiết kế nhà ở cao cấp. Một ngôi nhà có giá trị lâu dài không chỉ đẹp ở thời điểm hoàn thành, mà còn là nơi sau nhiều năm, các thành viên vẫn cảm thấy mình thuộc về và muốn tiếp tục sống trong đó.

Thế Đan